Το χαμηλό ύψος πτήσης, η μεγάλη ταχύτητα και η απότομη δεξιά στροφή που πραγματοποιούσε το F-4E Phantom II αποτελούν ορισμένα από τα στοιχεία που εξετάζονται στις πρώτες εκτιμήσεις για τα αίτια της τραγωδίας στην Τανάγρα.
Το επίσημο πόρισμα για τη συντριβή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να υπάρξει ασφαλές συμπέρασμα για τις συνθήκες που οδήγησαν στην πτώση του μαχητικού.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότος της Αεροπορίας Στρατού Παντελής Φραγκούλης και ο αντιπτέραρχος ε.α. Θανάσης Παπανικολάου εξέτασαν το διαθέσιμο οπτικό υλικό και αναφέρθηκαν στα πιθανά σενάρια που θα πρέπει να διερευνηθούν.
Και οι δύο τόνισαν ότι την τελική απάντηση μπορεί να δώσει μόνο η αρμόδια επιτροπή της Πολεμικής Αεροπορίας, η οποία έχει πρόσβαση στα συντρίμμια του αεροσκάφους, στα βίντεο από την πτήση, αλλά και στις επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου.
Ο απαιτητικός ελιγμός του Phantom
Ο Παντελής Φραγκούλης χαρακτήρισε ιδιαίτερα απαιτητικό τον ελιγμό που εκτελούσε το Phantom, καθώς το αεροσκάφος κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα, σε έντονη κλίση και σε εξαιρετικά μικρό ύψος από το έδαφος.
Όπως εξήγησε, οι συγκεκριμένες συνθήκες περιόριζαν σημαντικά τα περιθώρια αντίδρασης του πληρώματος σε περίπτωση που προέκυπτε κάποιο απρόοπτο.
Μεταξύ των ενδεχομένων που πρέπει να εξεταστούν είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, μια αιφνίδια δυσλειτουργία σε έναν από τους κινητήρες ή ακόμη και πρόσκρουση πτηνού.
Παράλληλα, θα πρέπει να διερευνηθεί εάν το αεροσκάφος ήρθε σε επαφή με ξύλινο στύλο με το φτερό του πριν από την τελική πρόσκρουση.
Ο πραγματογνώμονας επισήμανε ότι το μεγάλο βάρος του αεροσκάφους, σε συνδυασμό με την κλειστή στροφή και το χαμηλό ύψος, θα μπορούσαν να καταστήσουν εξαιρετικά δύσκολη την ανάκτηση ύψους σε περίπτωση απότομης καθόδου.
Το κρίσιμο ζήτημα της εκτίναξης
Ένα από τα ερωτήματα που προκύπτουν αφορά και το γεγονός ότι οι δύο χειριστές δεν πρόλαβαν να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος μέσω των εκτινασσόμενων καθισμάτων.
Ο Παντελής Φραγκούλης εξήγησε ότι η θέση του αεροσκάφους κατά τη διάρκεια μιας έντονης στροφής επηρεάζει και την πορεία της εκτίναξης. Όταν το μαχητικό βρίσκεται σε μεγάλη κλίση, η εκτίναξη δεν πραγματοποιείται κατακόρυφα σε σχέση με το έδαφος, αλλά ακολουθεί την αντίστοιχη κατεύθυνση.
Σε συνδυασμό με το ελάχιστο διαθέσιμο ύψος, αυτό περιορίζει δραστικά τον χρόνο και τις πιθανότητες ασφαλούς εγκατάλειψης.
Ο ίδιος εκτίμησε ακόμη ότι είναι πιθανό οι δύο χειριστές να προσπάθησαν μέχρι την τελευταία στιγμή να διατηρήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους και να το απομακρύνουν από την περιοχή όπου βρίσκονταν θεατές και κατοικημένες εκτάσεις.
Παπανικολάου: Εξετάζεται και ο ανθρώπινος παράγοντας
Ο αντιπτέραρχος ε.α. Θανάσης Παπανικολάου υπογράμμισε ότι δεν θα πρέπει να αποκλειστεί κανένα ενδεχόμενο πριν ολοκληρωθεί η έρευνα.
Όπως ανέφερε, από το οπτικό υλικό προκύπτει ότι το Phantom πετούσε σε ιδιαίτερα χαμηλό ύψος και με υψηλή ταχύτητα, ενώ στη συνέχεια πραγματοποίησε δεξιά στροφή με σημαντική κλίση και ακολούθησε καθοδική πορεία.
Το αεροσκάφος, σύμφωνα με την ανάλυσή του, δεν φαίνεται να είχε επαρκή χρόνο ή ύψος ώστε να επανέλθει σε ασφαλή τροχιά πριν από την πρόσκρουση.
Ένα από τα ενδεχόμενα που θα πρέπει να διερευνηθούν είναι εάν υπήρξε λανθασμένη εκτίμηση της πορείας ή καθυστέρηση στην προσπάθεια επαναφοράς του αεροσκάφους από την κλίση και την κάθοδο.
Η ταχύτητα, το μικρό ύψος και η έντονη στροφή αποτελούν, όπως σημείωσε, παράγοντες που ενδέχεται να συνέβαλαν καθοριστικά στην εξέλιξη του περιστατικού.
Το Phantom δεν διαθέτει καταγραφέα πτήσης
Ο Θανάσης Παπανικολάου διευκρίνισε ότι το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν διαθέτει καταγραφέα δεδομένων πτήσης, γνωστό ως «μαύρο κουτί».
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η επιτροπή διερεύνησης δεν διαθέτει επαρκές υλικό για την αναζήτηση των αιτιών της συντριβής.
Στα στοιχεία της έρευνας περιλαμβάνονται τα διαθέσιμα βίντεο, η κατάσταση και η θέση των συντριμμιών, καθώς και οι επικοινωνίες του πληρώματος με τον πύργο ελέγχου.
Η παλαιότητα του αεροσκάφους δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη
Οι δύο ειδικοί αναφέρθηκαν και στο ζήτημα της ηλικίας του Phantom, επισημαίνοντας ότι η παλαιότητα ενός αεροσκάφους δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι δεν ήταν αξιόπλοο.
Ο Παντελής Φραγκούλης σημείωσε ότι τα στρατιωτικά αεροσκάφη υποβάλλονται σε αυστηρά και λεπτομερή προγράμματα συντήρησης, ενώ πριν από κάθε πτήση πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενοι τεχνικοί και επιχειρησιακοί έλεγχοι.
Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του Θανάση Παπανικολάου, ο οποίος τόνισε ότι στην Πολεμική Αεροπορία δεν πραγματοποιούνται πτήσεις χωρίς να έχουν προηγηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι.
Παράλληλα, υπογράμμισε την εμπειρία των τεχνικών και των χειριστών που υπηρετούν επί σειρά ετών στα συγκεκριμένα αεροσκάφη και γνωρίζουν σε βάθος τις δυνατότητες και τους περιορισμούς τους.
Το ζήτημα των αεροπορικών επιδείξεων
Στη συζήτηση τέθηκε και το κατά πόσο θα πρέπει να συνεχιστεί η συμμετοχή μαχητικών αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας σε διοργανώσεις αεροπορικών επιδείξεων, όπως το Athens Flying Week.
Ο Θανάσης Παπανικολάου χαρακτήρισε το ζήτημα σημαντικό και εκτίμησε ότι θα πρέπει να εξεταστεί σε επίπεδο Πολιτείας και υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι χειριστές που συμμετέχουν στις συγκεκριμένες διοργανώσεις είναι ιδιαίτερα έμπειροι και εκπαιδευμένοι, ενώ τα αεροσκάφη ελέγχονται πριν από την πραγματοποίηση των πτήσεων.
Από την πλευρά του, ο Παντελής Φραγκούλης σημείωσε ότι οι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας εκπαιδεύονται σε πτήσεις τόσο σε πολύ χαμηλά όσο και σε μεγάλο ύψος, καθώς οι απαιτητικοί ελιγμοί αποτελούν μέρος της επιχειρησιακής τους εκπαίδευσης.
Σε κάθε περίπτωση, τα αίτια της συντριβής παραμένουν υπό διερεύνηση και η οριστική εικόνα αναμένεται να προκύψει από το πόρισμα της αρμόδιας επιτροπής, αφού αξιολογηθούν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία.
