Η ανάγκη για άμεσες δράσεις και μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους και της αιθαλομίχλης στην Ήπειρο τίθεται από τη Συντονιστική Επιτροπή Ιωαννίνων της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).
Βασικό αίτημα της ΕΛ.Α.Σ. είναι να υπάρξει σαφές χρονοδιάγραμμα για τη δράση ύψους 5 εκατ. ευρώ που αφορά την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στα Ιωάννινα, με την παράταξη να υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση της αιθαλομίχλης δεν μπορεί να περιμένει.
Όπως αναφέρει, απαιτείται ένα πλέγμα δράσεων για καθαρότερη θέρμανση, παράλληλα με στήριξη των νοικοκυριών που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στο σχετικό κόστος. Στο πλαίσιο αυτό προτείνει, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις στις τιμές των καυσίμων και ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων.
Αντλίες θερμότητας με κοινωνικά κριτήρια
Σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., η χρηματοδότηση των 5 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας στα Ιωάννινα περιλαμβάνεται στην εγκεκριμένη αναθεώρηση του προγράμματος «Ήπειρος 2021–2027» για την αντιμετώπιση της αιθαλομίχλης.
Η Συντονιστική Επιτροπή ζητά από την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Ιωαννιτών να ενημερώσουν δημόσια για το πότε θα ανοίξουν οι αιτήσεις, πότε αναμένονται οι εγκαταστάσεις, πόσα νοικοκυριά θα ωφεληθούν και ποια θα είναι τα κριτήρια ένταξης.
Παράλληλα, ζητά το πρόγραμμα να είναι προσβάσιμο σε οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, ενοικιαστές και κατοίκους πολυκατοικιών, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει δυνατότητα κάλυψης υψηλής ίδιας συμμετοχής.
Οι προτάσεις για τις τιμές των καυσίμων
Για τη μείωση του κόστους θέρμανσης και μετακίνησης, η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τέσσερις παρεμβάσεις:
- πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, πέρα από τα πρατήρια,
- έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων,
- μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο ελάχιστο επιτρεπτό επίπεδο της Ε.Ε.,
- μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%.
Όπως αναφέρει, μέσω της αξιοποίησης ενός ή περισσότερων από τα παραπάνω μέτρα στόχος της είναι η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί στα 1,40 ευρώ ανά λίτρο και του diesel κίνησης στα 1,80 ευρώ ανά λίτρο.
Ενεργειακές κοινότητες
Η ΕΛ.Α.Σ. θέτει επίσης στο επίκεντρο τις ενεργειακές κοινότητες, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να συμβάλουν στη συλλογική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και να δώσουν πρόσβαση σε οικονομικότερη ενέργεια σε νοικοκυριά που δεν διαθέτουν χώρο ή πόρους για δική τους εγκατάσταση.
Σύμφωνα με την 9η ανασκόπηση του Green Tank, την οποία επικαλείται η ΕΛ.Α.Σ., η αυτοπαραγωγή αντιστοιχούσε μόλις στο 4,4% της ηλεκτρισμένης ισχύος των έργων ενεργειακών κοινοτήτων σε πανελλαδικό επίπεδο έως τον Απρίλιο του 2026.
Η παράταξη ζητά την ενίσχυση των συλλογικών σχημάτων αυτοπαραγωγής, καθώς και ισχυρότερο δημόσιο έλεγχο στον τομέα της ενέργειας και ενεργότερο ρόλο της ΔΕΗ στην προστασία των καταναλωτών.
Ενεργειακή αναβάθμιση και παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα
Τέλος, η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης θα πρέπει να συνδυαστεί με ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών και συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα στα Ιωάννινα.
Παράλληλα, επικαλείται το εγκεκριμένο Εθνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, το οποίο προβλέπει πανελλαδικά παρεμβάσεις συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ έως το 2032, μεταξύ άλλων για ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Όπως σημειώνει, ζητούμενο είναι να υπάρξουν σαφή χρονοδιαγράμματα, δίκαια κριτήρια και δημόσια ενημέρωση για την πορεία και τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων στην Ήπειρο.
