Μία διπλή αναφορά του Προέδρου της Δημοκρατίας από την Παραμυθιά στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για την εκτέλεση των 49 προκρίτων από τους μουσουλμάνους Τσάμηδες το 1943, αφήνει ένα ισχυρό ίχνος στην τρέχουσα πολιτική συγκυρία και στις διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Το μήνυμα αναφέρεται πρωτίστως στη γειτονική Αλβανία και στην προσπάθειά της να ενταχθεί κάποια στιγμή στους κόλπους της Ευρωπαϊκής οικογένειας, μίας οικογένειας όμως που δημιουργήθηκε μέσα από τι στάχτες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου από όλους εκείνους που βίωσαν τη φρίκη των Ιταλών φασιστών και των Γερμανών ναζί αντίστοιχα και όχι από τους συνεργάτες τους.
Το δεύτερο μήνυμα του κ. Τασούλα απευθυνόταν προς τη Γερμανία και αφορούσε στο διαχρονικό ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων και αποζημιώσεων. Ο κ. Τασούλας συνέδεσε το ζήτημα αυτό με την ίδια την ιστορική πρόκληση, αλλά κυρίως με το χρέος των Ελλήνων να διατηρήσουν στο διηνεκές άσβεστη στη μνήμη τους, την ηθική υποχρέωση να διεκδικούν τις αποζημιώσεις από το Γερμανικό κράτος.
Ξεκινώντας από την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος τον Αύγουστο του 2025, με το οποίο η Δημ. Κοινότητα Παραμυθιάς αναγνωριζόταν ως μαρτυρική, ο κ. Τασούλας έκανε λόγο για μία θεσμική δικαίωση της κωμόπολης, που πλήρωσε βαρύ τίμημα για την ελευθερία της και την ελληνικότητά της.
«Οι 49 πρόκριτοι της Παραμυθιάς έπεσαν και στον βωμό της ελληνικότητας της Θεσπρωτίας, της ευρύτερης περιοχής της Παραμυθιάς, από τα γαμψά νύχια των μουσουλμάνων Τσάμηδων της περιοχής, οι οποίοι σε αγαστή συνεργασία με τα στρατεύματα κατοχής, γερμανικά και ιταλικά, είχαν εδαφικές βλέψεις σε βάρος της Θεσπρωτίας, για τη μεγάλη Αλβανία, την οποία μεγάλη Αλβανία τούς είχε υποσχεθεί ο Χίτλερ. Είναι συνεπώς μία εξαιρετική μοναδική περίπτωση θυσίας αυτών των 49 προκρίτων», ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ λίγο νωρίτερα στη διάρκεια της ομιλίας του έδωσε το στίγμα του προβλήματος που εξακολουθεί να δημιουργεί για την Αλβανία και την ενταξιακή της πορεία στην Ε.Ε η επαναφορά του ανύπαρκτου ζητήματος των Τσάμηδων.
«Η ορθή ερμηνεία, η ορθή γνώση και η ορθή παραδοχή της ιστορίας, ειδικά για εκείνη τη σκοτεινή περίοδο, έχουν να κάνουν με την αναγνώριση του λόγου για τον οποίο η κάθε χώρα επιδιώκει να μπει στην Ευρώπη. Δε μπορείς να επιδιώκεις να μπεις στην Ευρώπη και να αρνείσαι την καταδίκη και την ιστορική πραγματικότητα όσων προκάλεσαν τέτοιο πόνο. Γιατί ο πόνος αυτός, υπήρξε μία βασική αιτία δημιουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τόνισε.
Οι γερμανικές αποζημιώσεις
Σε ένα δεύτερο επίπεδο στις δηλώσεις του και στην ομιλία του ο κ. Τασούλας αναφέρθηκε στο απολύτως ενεργό ζήτημα διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων.
«Η Ελλάδα δεν διεκδικεί ούτε αντεκδίκηση ούτε τιμωρία. Διεκδικεί κάτι ιερό: δικαιοσύνη. Όπως είχα την ευκαιρία να πω και στα Καλάβρυτα, αλλά πρόσφατα και στη Βιάννο, η απαίτηση της Ελλάδας έναντι των γερμανικών επανορθώσεων είναι απαράγραπτη, ενεργή και διεκδικήσιμη.
Δεν ισχυρίζομαι πως αυτή η ιστορία μπορεί να λυθεί αίφνης, αύριο, ξαφνικά. Αλλά όσο εμείς είμαστε αποφασισμένοι και διεκδικούμε τα ποσά της επανόρθωσης, διεκδικούμε τις γερμανικές αποζημιώσεις, τόσο το αίτημα θα παραμένει ζωντανό. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε σε σχέση σύγκρουσης με τη σημερινή Γερμανία».
Συγκίνηση
Οι εκδηλώσεις μνήμης για την εκτέλεση των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς ξεκίνησαν το πρωί με Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Δονάτου της Μητρόπολης Παραμυθίας, Φιλιατών, Γηρομερίου και Πάργας, χοροστατούντος του σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου κ.κ Σεραπίωνος.
Ακολούθως και πριν την έναρξη της επιμνημόσυνης δέησης, έγινε ο αγώνας δρόμου και ο τερματισμός των μαθητών και μαθητριών που συμμετείχαν σε αυτόν, που λίγο αργότερα πήραν τα μετάλλιά τους και τα αναμνηστικά από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Στο χώρο της εκτέλεσης των 49 προκρίτων της Παραμυθιάς το 1943, εψάλη επιμνημόσυνη δέηση και ακολούθησε ο χαιρετισμός του δημάρχου Σουλίου, Αθαν. Ντάνη που αναφέρθηκε και στο ιστορικό χρέος της τοπικής κοινωνίας, αλλά και όλων των Ελλήνων να μην επιτρέψουν να ξεχαστεί η θυσία αυτών και άλλων χιλιάδων μαρτύρων που θυσιάστηκαν για την ελευθερία.
Ακολούθησε το προσκλητήριο νεκρών και ένα Ηπειρώτικο μοιρολόι που συγκίνησε τους παριστάμενους, μεταξύ των οποίων και πολλοί απόγονοι των 49 θυμάτων.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο των 49 θυμάτων και η τελετή ολοκληρώθηκε με την ανάκρουση του Εθνικού ύμνου.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ»
