Την ανάγκη να αποκτήσει ουσιαστικό χώρο η φωνή των παιδιών και των εφήβων, αλλά και τη σημασία της ενεργότερης συμμετοχής των γονέων, ανέδειξαν οι ομιλητές της συνέντευξης Τύπου για την επιστημονική ημερίδα «Ακούγοντας τα παιδιά και τους εφήβους – Από την πρόληψη στην έγκαιρη παρέμβαση και τη θεραπεία».
Την ημερίδα διοργανώνει το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας «Σχεδία», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε.).
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου στις 18:00, στην Αίθουσα «Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος» της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας, με ελεύθερη είσοδο.
Η ημερίδα πραγματοποιείται στο πλαίσιο των δράσεων για την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, στις 10 Οκτωβρίου, η οποία φέτος συμπίπτει με τη συμπλήρωση 30 ετών λειτουργίας των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας.
Η ανάγκη να ακουστούν τα παιδιά
Η πρόεδρος της «Σχεδίας» και αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Σοφία Μαρκούλα, ανέφερε ότι η πρωτοβουλία προέκυψε από πραγματικές ανάγκες που καταγράφονται μέσα από την επαφή του Κέντρου με γονείς και εκπαιδευτικούς. Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχε επίσης η ταμίας του διοικητικού συμβουλίου της «Σχεδίας», Ανθή Μάστακα.
Όπως σημείωσε η κ. Μαρκούλα, παιδιά και έφηβοι αντιμετωπίζουν μια σειρά από ψυχοκοινωνικές προκλήσεις, μεταξύ άλλων το καθημερινό άγχος, τις επιπτώσεις του ψηφιακού κόσμου, τον σχολικό εκφοβισμό και την κοινωνική απομόνωση.
Παράλληλα, η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλονται οι κοινωνικές συνθήκες δημιουργεί νέα ζητήματα για την ψυχική υγεία των νέων, γεγονός που, σύμφωνα με την ίδια, καθιστά αναγκαίο τον επιστημονικό διάλογο.
«Στόχος μας είναι να μάθουμε όλοι μαζί να ακούμε τους εφήβους μας ουσιαστικά και έγκαιρα, και να χτίσουμε γέφυρες επικοινωνίας και εμπιστοσύνης», ανέφερε η κ. Μαρκούλα.
Από το «μιλάμε για τα παιδιά» στο «ακούμε τα παιδιά»
Στη σημασία της άμεσης συμμετοχής των παιδιών στη συζήτηση για την ψυχική τους υγεία στάθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής Παιδιού και Εφήβου του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Κωνσταντίνος Κώτσης.
Ο ίδιος θα συμμετάσχει στην ημερίδα με εισήγηση με θέμα «Ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων: Ποιος αποφασίζει τι σημαίνει “είμαι καλά”».
Όπως ανέφερε, περίπου οι μισές ψυχικές διαταραχές ξεκινούν πριν από την ηλικία των 18 ετών, με σημαντικές επιπτώσεις κατά την παιδική και εφηβική περίοδο.
Ο κ. Κώτσης σημείωσε ότι για τα παιδιά μιλούν συχνά γονείς, εκπαιδευτικοί, γιατροί, ψυχολόγοι, κοινωνικές υπηρεσίες και άλλοι θεσμοί. Τόνισε όμως ότι μέσα σε αυτή τη συζήτηση θα πρέπει να ακούγεται ουσιαστικά και η ίδια η φωνή των παιδιών και των εφήβων.
Κάλεσε, παράλληλα, παιδιά, εφήβους, γονείς, εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες να συμμετάσχουν στην ημερίδα, όχι μόνο για να παρακολουθήσουν τις εισηγήσεις αλλά και για να συμμετέχουν στον διάλογο. Όπως υπογράμμισε, ζητούμενο είναι η φωνή των παιδιών να μην περιορίζεται στην ακρόαση, αλλά να μπορεί να οδηγεί και σε αλλαγές.
Συμπεριφορές που εμφανίζονται από μικρότερες ηλικίες
Στοιχεία σχετικά με συμπεριφορές και δυσκολίες που καταγράφονται ήδη από μικρές ηλικίες παρουσίασε ο επιστημονικός υπεύθυνος της «Σχεδίας» και καθηγητής Αγωγής Υγείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Βασίλης Κούτρας.
Με βάση ερευνητικά δεδομένα που επικαλέστηκε, αναφέρθηκε σε τάσεις που αφορούν το κάπνισμα, τη χρήση κάνναβης και άλλων ουσιών, την κατανάλωση αλκοόλ, την υπερβολική ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια και κοινωνικά δίκτυα, καθώς και τον τζόγο. Όπως σημείωσε, ορισμένες από αυτές τις συμπεριφορές εμφανίζονται πλέον σε πολύ μικρές ηλικίες.
Ο κ. Κούτρας αναφέρθηκε επίσης σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού στον νομό Ιωαννίνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, καταγράφηκαν ευρήματα σχετικά με τη μείωση δεξιοτήτων όπως η αυτοεκτίμηση, η αναγνώριση και διαχείριση συναισθημάτων, η ενσυναίσθηση και η αυτοαποτελεσματικότητα.
Το ξεχωριστό κάλεσμα προς τους πατέρες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Βασίλης Κούτρας στον ρόλο των πατέρων, καλώντας τους άνδρες να συμμετέχουν περισσότερο σε δράσεις και συζητήσεις που αφορούν τα παιδιά και την ψυχική τους υγεία.
Επικαλούμενος ερευνητικά δεδομένα, ανέφερε ότι τα παιδιά φαίνεται να εμπιστεύονται περισσότερο τη μητέρα από τον πατέρα, ενώ ένα ποσοστό δηλώνει ότι δεν έχει καλή σχέση με κανέναν από τους δύο γονείς.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, έθεσε το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο οι γονείς ακούν τα παιδιά τους και επικοινωνούν μαζί τους, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση πατέρα και εφήβου.
Σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα στα οποία αναφέρθηκε, η σχέση με τον πατέρα κατά την εφηβεία συνδέεται καθοριστικά με την εμπλοκή σε προβληματικές συμπεριφορές, ενώ η σχέση με τη μητέρα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα κατά την παιδική ηλικία.
Ο Βασίλης Κούτρας θα αναπτύξει στην ημερίδα το θέμα «Από την πρόληψη στην ενδυνάμωση: προστατεύοντας την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων».
Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων θα ακολουθήσει ανοιχτός διάλογος με το κοινό.
