Με φόντο τα οξυμένα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση, ξεκινά αύριο, Πέμπτη, στην Καλαμάτα το ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), το οποίο θα ολοκληρωθεί το Σάββατο. Οι συνθήκες που επικρατούν στους περισσότερους δήμους χαρακτηρίζονται πλέον οριακές, με τα οικονομικά δεδομένα να προμηνύουν έντονες συζητήσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις.
Παρότι αντίστοιχα προβλήματα υπήρχαν και στο περσινό συνέδριο, τότε δεν είχαν οδηγήσει σε τόσο έντονη πολιτική σύγκρουση. Φέτος, ωστόσο, το κλίμα αναμένεται διαφορετικό, καθώς η χώρα βρίσκεται σε πορεία προς τις επόμενες εθνικές εκλογές. Το συνέδριο εκτιμάται ότι θα αποτελέσει και μια ευκαιρία καταγραφής των δυνάμεων και των συσχετισμών στον χώρο της Αυτοδιοίκησης, με τις εξελίξεις να μπορούν να δώσουν μηνύματα και σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο.
Ενδεικτική του κλίματος που διαμορφώνεται είναι και η πρόσφατη παρουσία της παράταξης «Αυτοδιοίκηση Τώρα» στην Ήπειρο. Για πρώτη φορά από το 2023, η παράταξη με επικεφαλής τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, στην οποία εκπροσωπούν την περιοχή ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας και ο δήμαρχος Ηγουμενίτσας Παναγιώτης Νταής, προχώρησε σε συνέντευξη Τύπου προς τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, αναδεικνύοντας τα προβλήματα των δήμων.
Η χρονική στιγμή της παρέμβασης, λίγο πριν από το συνέδριο της ΚΕΔΕ και με τις εθνικές εκλογές να πλησιάζουν, δεν θεωρείται τυχαία. Οι δύο δήμαρχοι παρουσίασαν τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΟΤΑ και απηύθυναν κάλεσμα κοινής δράσης προς όλους τους αιρετούς, ανεξάρτητα από την πολιτική ή κομματική τους προέλευση.
Ο δήμαρχος Ιωαννιτών Θωμάς Μπέγκας περιέγραψε με ιδιαίτερα μελανά χρώματα την οικονομική κατάσταση, επισημαίνοντας ότι αρκετοί δήμοι αδυνατούν να καταρτίσουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς.
«Η οικονομική κατάσταση είναι οριακή. Πολλοί δήμοι δεν μπορούν να κλείσουν προϋπολογισμούς. Λείπουν 2,5 δισ. για να λειτουργούν επαρκώς οι δήμοι και το 1/3 αφορά αμιγώς λειτουργικά έξοδα ενώ το υπόλοιπο την συντήρηση των υποδομών, την ώρα που δεν προβλέπεται καμία αύξηση για τη νέα χρονιά», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, εξακολουθούν να υπάρχουν οι επιπτώσεις της περιόδου των μνημονίων, ενώ ζήτησε το συνέδριο της ΚΕΔΕ να καθορίσει σαφείς θέσεις και διεκδικήσεις. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι χωρίς πρόσθετους πόρους θα καταστεί εξαιρετικά δύσκολη η λειτουργία των δημοτικών δομών και κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και η συντήρηση των υποδομών και των δικτύων.
Οι αλλαγές στον νέο Κώδικα και το δίλημμα για τους δήμους
Σημαντικό μέρος της παρέμβασης του δημάρχου Ηγουμενίτσας και προέδρου της ΠΕΔ Ηπείρου, Παναγιώτη Νταή, αφορούσε τις θέσεις που έχει διαμορφώσει η Περιφερειακή Ένωση Δήμων και πρόκειται να παρουσιάσει στο συνέδριο.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι, πέρα από τις ήδη δύσκολες οικονομικές συνθήκες, οι προβλέψεις του νέου Κώδικα επιβαρύνουν περαιτέρω τη λειτουργία των δήμων. Όπως εξήγησε, συγκεκριμένες διατάξεις περιορίζουν τη δυνατότητα μεταφοράς κονδυλίων μεταξύ διαφορετικών κωδικών του προϋπολογισμού ή δεν αφήνουν τα απαραίτητα περιθώρια ευελιξίας, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες στην οικονομική διαχείριση.
Σύμφωνα με τον κ. Νταή, οι δήμοι ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να προχωρήσουν σε αυξήσεις δημοτικών τελών είτε να περιορίσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες.
«Δυστυχώς έχει κόστος όποια απόφαση και να παρθεί», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι το τίμημα δεν αφορά το πολιτικό κόστος για τους δημάρχους, αλλά την ποιότητα και την έκταση των υπηρεσιών που λαμβάνουν οι δημότες.
Στο πλαίσιο αυτό, ένα από τα βασικά αιτήματα της ΠΕΔ Ηπείρου είναι η άμεση αναστολή των διατάξεων που δημιουργούν προβλήματα στην κατάρτιση και την εκτέλεση των δημοτικών προϋπολογισμών, καθώς και η έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για τη διαμόρφωση ενός λειτουργικού πλαισίου.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ άσκησε, παράλληλα, κριτική στον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία διαχειρίζεται τα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης, κάνοντας λόγο για επιλογές που συνδέονται με «περίεργα κριτήρια». Όπως τόνισε, οι συνέπειες των αποφάσεων δεν επιβαρύνουν προσωπικά τους δημάρχους, αλλά μεταφέρονται στους πολίτες.
Αναφερόμενος στις οικονομικές διεκδικήσεις, ζήτησε την πλήρη κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό συγκεκριμένων δαπανών, μεταξύ άλλων εκείνων που αφορούν την απασχόληση και το αντίστοιχο μισθολογικό κόστος. Παράλληλα, έθεσε την ανάγκη εξασφάλισης χρηματοδότησης για έργα μέσω του ΕΣΠΑ ή άλλων διαθέσιμων προγραμμάτων. Όπως αποκάλυψε, το συγκεκριμένο ζήτημα είχε τεθεί και σε σύσκεψη την περασμένη Παρασκευή, χωρίς ωστόσο να δοθεί θετική απάντηση.
Τα ειδικά αιτήματα της Ηπείρου
Πέρα από τα γενικότερα ζητήματα χρηματοδότησης και λειτουργίας των δήμων, η ΠΕΔ Ηπείρου προωθεί στο συνέδριο της ΚΕΔΕ και μια σειρά διεκδικήσεων που αφορούν ειδικά την περιοχή.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται η διεύρυνση του προγράμματος «Μετεγκατάσταση», ώστε να αυξηθούν οι οικογένειες που μπορούν να ενταχθούν, να ενισχυθεί το ύψος της οικονομικής επιδότησης και να επεκταθεί η εφαρμογή του σε περισσότερες περιοχές της Ηπείρου.
Ειδικότερα, ζητείται να ενταχθούν στο πρόγραμμα οι Δήμοι Κεντρικών Τζουμέρκων, Γεωργίου Καραϊσκάκη και Νικολάου Σκουφά στην Περιφερειακή Ενότητα Άρτας. Παράλληλα, προτείνεται η συμπερίληψη μειονεκτικών κοινοτήτων στους Δήμους Ηγουμενίτσας, Πάργας, Αρταίων και Πρέβεζας.
Στις προτεραιότητες της Περιφερειακής Ένωσης περιλαμβάνεται επίσης η επιτάχυνση των διαδικασιών πολεοδομικού σχεδιασμού, με έμφαση τόσο στο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για το παραλιακό μέτωπο της Ηπείρου όσο και στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
