Σε σοβαρή πολιτική ήττα για τον Ντόναλντ Τραμπ εξελίσσονται οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, καθώς οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται να εξασφαλίζουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας. Ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται πλέον να διαχειριστεί τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του έχοντας απέναντί του ένα Κογκρέσο που θα ελέγχεται από την αντιπολίτευση.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που είχαν γίνει γνωστά έως τις 9:30 το πρωί, οι Δημοκρατικοί είχαν εξασφαλίσει 227 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων και 54 στη Γερουσία. Η εκλογική εικόνα καταγράφει σημαντική αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών, καθώς οι υποψήφιοι του κόμματος επικράτησαν ακόμη και σε πολιτείες που επί δεκαετίες θεωρούνταν ασφαλείς για τους Ρεπουμπλικανούς.
Στο Τέξας, ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο νίκησε τον Ρεπουμπλικανό Κεν Πάξτον, ο οποίος είχε την υποστήριξη του Τραμπ. Στη Νότια Καρολίνα, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν έδρα στη Γερουσία για πρώτη φορά από το 1998, ενώ στο Κάνσας πέτυχαν αντίστοιχη νίκη για πρώτη φορά από το 1932, την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης.
Στελέχη του Δημοκρατικού Κόμματος χαρακτήρισαν το αποτέλεσμα «μπλε τσουνάμι» (Blue Tsunami), αποδίδοντας τη σαρωτική επικράτηση στην υποχώρηση της πολιτικής επιρροής του Αμερικανού προέδρου. Παρότι ο Τραμπ δεν ήταν υποψήφιος, η εκλογική διαδικασία μετατράπηκε ουσιαστικά σε μια πανεθνική κρίση για την πορεία της διακυβέρνησής του.
Η ακρίβεια και η οικονομία καθόρισαν την ψήφο
Το αυξημένο κόστος ζωής και η γενικότερη οικονομική κατάσταση αναδείχθηκαν σε βασικούς παράγοντες που επηρέασαν την επιλογή των ψηφοφόρων. Τα exit polls δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των Αμερικανών εκφράζει δυσαρέσκεια για την αδυναμία της κυβέρνησης να συγκρατήσει τις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών, επιρρίπτοντας ευθύνες για την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στον ίδιο τον Τραμπ.
Σε ευρεία δημοσκόπηση του Associated Press, το 75% των ερωτηθέντων δήλωσε θυμωμένο ή δυσαρεστημένο με την πορεία της χώρας. Περίπου έξι στους δέκα απέδωσαν τις υψηλές τιμές στις πολιτικές του προέδρου, ενώ το 71% τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης των θεσμικών ελέγχων που περιορίζουν την προεδρική εξουσία.
Η οικονομία ήταν το σημαντικότερο ζήτημα για περίπου τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους, ενώ τρεις στους δέκα ανέδειξαν ως βασική προτεραιότητα την προστασία της δημοκρατίας. Και τα δύο θέματα συγκέντρωσαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον από την εγκληματικότητα, την υγειονομική περίθαλψη και τη μετανάστευση.
Αρνητική ήταν και η εικόνα που κατέγραψε δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos την παραμονή των εκλογών. Η δημοτικότητα του Τραμπ βρισκόταν στο 32%, ενώ το 64% αποδοκίμαζε την προεδρική του απόδοση. Επιπλέον, το 78% θεωρούσε το κόστος ζωής σημαντικό ή εξαιρετικά σημαντικό κριτήριο για την ψήφο του. Σε αντίστοιχη έρευνα του CNN, το 65% εκτιμούσε ότι οι οικονομικές συνθήκες είχαν επιδεινωθεί εξαιτίας του Αμερικανού προέδρου.
Η δυσαρέσκεια συνοδεύτηκε και από μεγαλύτερη κινητοποίηση των Δημοκρατικών ψηφοφόρων. Το 49% των υποστηρικτών του κόμματος δήλωνε πολύ ενθουσιασμένο με την προοπτική συμμετοχής στις κάλπες, έναντι 33% των Ρεπουμπλικανών. Στα βασικά παράπονα περιλαμβανόταν, επίσης, η αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, η οποία συνδέθηκε με τον πόλεμο στο Ιράν.
Σημαντική ήταν και η μετατόπιση μέρους των Λατινοαμερικανών ψηφοφόρων προς τους Δημοκρατικούς. Πρόκειται για μια εκλογική ομάδα που είχε στηρίξει τον Τραμπ στις εκλογές του 2024, αλλά αυτή τη φορά εμφανίστηκε δυσαρεστημένη τόσο από την οικονομική κατάσταση όσο και από τις επιχειρήσεις της υπηρεσίας μετανάστευσης ICE και τις συλλήψεις μεταναστών.
Ανατροπές σε παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών
Η έκταση της εκλογικής υποχώρησης των Ρεπουμπλικανών έγινε ορατή από τις πρώτες σημαντικές αναμετρήσεις. Στη Τζόρτζια, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Όσοφ επικράτησε του Μάικ Κόλινς, τον οποίο είχε επιλέξει ο Τραμπ ως υποψήφιο. Αντίστοιχα, στη Βόρεια Καρολίνα ο Δημοκρατικός Ρόι Κούπερ νίκησε τον Μάικλ Γουάτλεϊ, επίσης επιλογή του Αμερικανού προέδρου.
Στη Νότια Καρολίνα, η παιδίατρος Άνι Άντριους επικράτησε της Ρεπουμπλικανής Ντάρλιν Γκρέιαμ, η οποία είχε την προσωπική στήριξη του Τραμπ. Η υποψήφια διεκδικούσε να διατηρήσει για το κόμμα της την έδρα που είχε αφήσει κενή ο αδελφός της, Λίντσεϊ Γκρέιαμ. Η νίκη των Δημοκρατικών αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Τραμπ είχε επικρατήσει στην πολιτεία με διαφορά 17 ποσοστιαίων μονάδων στις προεδρικές εκλογές του 2024.
Στο Τέξας, ο 37χρονος Τζέιμς Ταλαρίκο, πρώην εκπαιδευτικός και πολιτικός που ανέδειξε τη χριστιανική πίστη σε κεντρικό στοιχείο της εκστρατείας του, κατάφερε να νικήσει τον γενικό εισαγγελέα της πολιτείας Κεν Πάξτον. Ο τελευταίος είχε βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο σκανδάλων, ενώ είχε την υποστήριξη του Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επιτεθεί προσωπικά στον Δημοκρατικό υποψήφιο, αποκαλώντας τον «Ταλαφρίκο» και ισχυριζόμενος, χωρίς βάση, ότι ήταν vegan.
Στο Κάνσας, ο πάστορας Άνταμ Χάμιλτον, επικεφαλής μεγάλης ευαγγελικής εκκλησίας, επικράτησε του εν ενεργεία γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ, στενού συμμάχου του Τραμπ. Ο πρόεδρος είχε πραγματοποιήσει δύο προεκλογικές συγκεντρώσεις στην πολιτεία για να στηρίξει τον Μάρσαλ, ο οποίος είχε δεχθεί επικρίσεις για αγωγές εναντίον ασθενών του και για την κατοχή κατοικίας στη Φλόριντα.
Στη Φλόριντα, πάντως, οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να διατηρήσουν ορισμένες θέσεις. Η γερουσιαστής Άσλεϊ Μούντι επανεξελέγη, επικρατώντας της Άντζι Νίξον, υποψήφιας της δημοκρατικής σοσιαλιστικής πτέρυγας. Την ίδια στιγμή, ο Μπάιρον Ντόναλντς, που είχε τη στήριξη του Τραμπ για τη θέση του κυβερνήτη, εξασφάλισε τη νίκη με μικρή διαφορά.
Ανατροπή σημειώθηκε και στη Βόρεια Καρολίνα για τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο Τζέιμι Έιγκερ, υποψήφιος με αγροτικό υπόβαθρο, νίκησε τη Ρεπουμπλικανή πολιτειακή βουλευτή Τζένιφερ Μπάλκομ, κατακτώντας μία από τις έδρες που μέχρι πρότινος κατείχαν οι Ρεπουμπλικανοί.
Στο Μέιν, ο Δημοκρατικός Τρόι Τζάκσον πέτυχε μία ακόμη σημαντική ανατροπή, εκτοπίζοντας από τη Γερουσία τη Ρεπουμπλικανή Σούζαν Κόλινς.
Η αντίδραση Τραμπ: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να αποσυνδέσει την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών από τη δική του δημοτικότητα και τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησής του. Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ανάρτησε στο Truth Social: «Δεν ήμουν στο ψηφοδέλτιο και, αν ήμουν, θα είχαμε κερδίσει με ΣΑΡΩΤΙΚΗ διαφορά!».
Νωρίτερα, καθώς έκλειναν τα πρώτα εκλογικά τμήματα, είχε στραφεί εναντίον του Fox News, χαρακτηρίζοντας «ανοησίες» τις ερωτήσεις που περιλαμβάνονταν στα exit polls του δικτύου. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 87% των ψηφοφόρων ανησυχούσε για τις τιμές της βενζίνης, ενώ το 62% θεωρούσε υπεύθυνο τον Τραμπ.
Ο πρόεδρος επικοινώνησε, μάλιστα, με τον παρουσιαστή του Fox News Γκρεγκ Γκάτφελντ, στέλνοντάς του μήνυμα κατά τη διάρκεια της ζωντανής εκπομπής του. Στο μήνυμά του υποστήριξε ότι παρέλαβε από τον προκάτοχό του, Τζο Μπάιντεν, τις χειρότερες τιμές και τον υψηλότερο πληθωρισμό στην ιστορία, προσθέτοντας ότι οι τιμές «πέφτουν ΓΡΗΓΟΡΑ!».
