Ολοκληρώθηκαν την Τετάρτη στη Ντόχα οι έμμεσες συνομιλίες μεταξύ αντιπροσωπειών του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων, οι δύο πλευρές επικεντρώθηκαν σε ζητήματα που είχαν περιληφθεί στην προσωρινή συμφωνία η οποία, όπως αναφέρεται, είχε ανακοινωθεί πριν από δύο εβδομάδες.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι κατά τη διάρκεια των διήμερων συνομιλιών εξετάστηκαν κυρίως δύο θέματα: η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων, τα οποία φέρονται να αποτελούν βασικούς άξονες της συμφωνίας.
Η επόμενη συνάντηση, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, θα πραγματοποιηθεί μετά τις τελετές για τον εκλιπόντα Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, του οποίου η ταφή έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου. Εκπρόσωπος του υπουργείου έκανε λόγο για «θετική πρόοδο» σε ζητήματα που σχετίζονται με το μνημόνιο που έθεσε τέλος στις εχθροπραξίες τον Ιούνιο, σημειώνοντας ότι οι συνομιλίες βασίστηκαν σε προηγούμενη σύνοδο στην Ελβετία.
Δηλώσεις από την Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι καταγράφεται πρόοδος στις συνομιλίες για την αποπυρηνικοποίηση του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό πρόγραμμα αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ τον Φεβρουάριο.
«Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν εξελίσσεται πολύ καλά», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι έχουν πραγματοποιηθεί «πολύ καλές συναντήσεις».
Ωστόσο, πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων αναφέρουν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα δεν αποτέλεσε αντικείμενο των συνομιλιών στη Ντόχα, καθώς αυτές είχαν τεχνικό χαρακτήρα. Αντίστοιχα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς σημείωσε ότι το ζήτημα θα εξεταστεί σε επόμενο γύρο.
Διαμεσολάβηση και συμμετέχοντες
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν μέσω χωριστών επαφών με διαμεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ.
Από τις συνομιλίες απουσίαζαν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, παρά τις αρχικές αναφορές για συνομιλίες υψηλού επιπέδου.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γκαριμπαμπαντί επιβεβαίωσε την ολοκλήρωση των συνομιλιών, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει εάν υπήρξε πρόοδος στη γεφύρωση των διαφορών.
Στενά του Ορμούζ και ναυσιπλοΐα
Σύμφωνα με την προσωρινή συμφωνία, προβλέπεται επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παρότι η εμπορική δραστηριότητα φαίνεται να έχει επανεκκινήσει εν μέρει, το καθεστώς λειτουργίας της περιοχής παραμένει ασαφές, ιδίως μετά τις πρόσφατες επιθέσεις που αναφέρονται από τις δύο πλευρές.
Ιρανικές πηγές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει διεθνή αναγνώριση του ελέγχου των Στενών, ενώ γίνεται λόγος και για πιθανή επιβολή τελών διέλευσης στο μέλλον.
Αγορές ενέργειας
Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ συνέβαλαν, σύμφωνα με αναλυτές, στην υποχώρηση των διεθνών τιμών πετρελαίου σε χαμηλά τετραμήνου, με ορισμένους να αναθεωρούν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους.
Την ίδια ώρα, παραμένουν αναφορές για ασταθή εικόνα στη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, με περιστατικά που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως από επίσημες πηγές.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκφράσει πρόθεση να συμβάλουν σε επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ευρύτερη στρατιωτική συμμετοχή.
