Πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς που θα προκύψει καλούνται να πληρώσουν οι φορολογούμενοι που δεν θα συγκεντρώσουν έως το τέλος του 2026 τις απαιτούμενες ηλεκτρονικές αποδείξεις, οι οποίες πρέπει να αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Η υποχρέωση αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια πολίτες με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα και ακίνητα. Το μέτρο παρατείνεται και για το 2027, επομένως οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα πρέπει να εξοφλούν με ηλεκτρονικά μέσα, όπως πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες ή e-banking, προσωπικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών που καλύπτουν τουλάχιστον το 30% του πραγματικού εισοδήματός τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς ο υπολογισμός του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος και οι σχετικές προσαυξήσεις μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το ποσό των ηλεκτρονικών δαπανών που απαιτείται να συγκεντρώσουν.
Χιλιάδες φορολογούμενοι κάθε χρόνο δεν καταφέρνουν να καλύψουν το προβλεπόμενο όριο, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν χρεωστικά εκκαθαριστικά και να επιβαρύνονται με πρόσθετο φόρο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το 2024 ο πρόσθετος φόρος για όσους είχαν έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθε συνολικά σε 87,21 εκατ. ευρώ. Το ποσό ήταν αυξημένο κατά σχεδόν 60% σε σύγκριση με το 2023, όταν είχε διαμορφωθεί σε 55,48 εκατ. ευρώ.
Πώς υπολογίζεται το απαιτούμενο ποσό
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, μισθωτοί, συνταξιούχοι, κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, αυτοαπασχολούμενοι και φορολογούμενοι με εισοδήματα από ενοίκια οφείλουν να πραγματοποιούν κάθε χρόνο ηλεκτρονικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών αξίας ίσης με το 30% του ετήσιου εισοδήματός τους.
Για να αναγνωριστούν οι δαπάνες, πρέπει να έχουν εξοφληθεί με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής και να έχουν εκδοθεί οι αντίστοιχες αποδείξεις λιανικών συναλλαγών.
Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ. Ωστόσο, οι φορολογούμενοι μπορούν να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα παραστατικά που αποδεικνύουν τις συναλλαγές τους.
Το ανώτατο ποσό δαπανών που λαμβάνεται υπόψη για την κάλυψη της υποχρέωσης ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.
Παράδειγμα: Για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, απαιτούνται ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους 6.000 ευρώ. Εάν ο φορολογούμενος έχει συγκεντρώσει αποδείξεις αξίας 5.000 ευρώ, η διαφορά ανέρχεται σε 1.000 ευρώ. Ο πρόσθετος φόρος υπολογίζεται στο 22% της διαφοράς και, επομένως, διαμορφώνεται σε 220 ευρώ.
Ποιοι δικαιούνται χαμηλότερο όριο
Για ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων προβλέπεται μείωση του απαιτούμενου ποσοστού ηλεκτρονικών δαπανών.
Ειδικότερα, όταν οι πληρωμές για φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ΕΝΦΙΑ, τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων και ενοίκια υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών μειώνεται από 30% σε 20%.
Για φορολογουμένους των οποίων οι τραπεζικοί λογαριασμοί έχουν κατασχεθεί, το όριο των απαιτούμενων δαπανών περιορίζεται στα 5.000 ευρώ.
Οι ηλεκτρονικές δαπάνες υπολογίζονται ξεχωριστά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης. Ωστόσο, σε κοινή φορολογική δήλωση, εάν ο ένας καλύπτει το απαιτούμενο ποσό, το επιπλέον ποσό δαπανών μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο, ώστε να καλυφθεί τυχόν έλλειμμα.
Ποιες δαπάνες υπολογίζονται
Στις αγορές και υπηρεσίες που μπορούν να καλύψουν το απαιτούμενο όριο περιλαμβάνονται:
- Καθημερινές αγορές: Τρόφιμα, ποτά, ρούχα, παπούτσια, κλινοσκεπάσματα, χαρτικά, τσιγάρα και είδη υγιεινής και καθαριότητας.
- Είδη για το σπίτι: Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα και άλλα διαρκή αγαθά οικιακής χρήσης.
- Υπηρεσίες: Εργασίες επισκευής κάθε είδους.
- Λογαριασμοί και λοιπές δαπάνες: Λογαριασμοί κοινής ωφέλειας, κοινόχρηστα, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.
Ποιες πληρωμές εξαιρούνται
Δεν προσμετρώνται για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη προς το Δημόσιο. Εξαιρούνται επίσης οι αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών και αεροσκαφών, καθώς και οι δαπάνες για αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα.
Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων απαλλάσσονται, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι διαμένουν μόνιμα σε χωριά έως 500 κατοίκους ή σε νησιά έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία.
