Περισσότερους από 50.000 θανάτους που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες εκτιμάται ότι προκάλεσε το καλοκαίρι του 2026 σε ευρωπαϊκές πόλεις, με περίπου 32.000 από αυτούς να αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Τα ευρήματα δύο επιστημονικών μελετών, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Health, αναδεικνύουν τις σοβαρές επιπτώσεις της εντεινόμενης θερμικής επιβάρυνσης στην ανθρώπινη υγεία.
Τα αποτελέσματα, τα οποία σχολιάστηκαν από διεθνή μέσα ενημέρωσης, όπως το Politico, ο Guardian και το ABC News, δείχνουν ότι το φετινό καλοκαίρι ενδέχεται να ήταν το φονικότερο του 21ου αιώνα στην Ευρώπη όσον αφορά τη θνησιμότητα που συνδέεται με τη ζέστη.
Η ανάλυση καλύπτει περίπου 850 πόλεις, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο συνολικός αριθμός των θυμάτων να είναι υψηλότερος, εάν συνυπολογιστούν και οι απώλειες ζωών σε αγροτικές περιοχές.
Περίπου 32.000 θάνατοι αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή
Την έρευνα πραγματοποίησαν επιστήμονες από το Imperial College London και το London School of Hygiene & Tropical Medicine, εξετάζοντας δεδομένα από 854 πόλεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Οι περιοχές που συμπεριλήφθηκαν αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% του πληθυσμού των 30 χωρών που εξετάστηκαν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, περισσότεροι από 50.000 θάνατοι στις συγκεκριμένες πόλεις συνδέονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026. Από αυτούς, περίπου 32.000 αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή, η οποία συμβάλλει στην άνοδο της θερμοκρασίας και στην ενίσχυση των επεισοδίων καύσωνα.
Η Κλερ Μπαρνς, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London, εκτίμησε ότι το φετινό καλοκαίρι πιθανότατα ήταν το χειρότερο που έχει καταγραφεί σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης ως προς τη θνησιμότητα από τη ζέστη.
Όπως επισήμανε, τα ευρήματα αποτυπώνουν τις συνέπειες που έχουν οι ολοένα θερμότερες και πιο ακραίες θερινές περίοδοι στη δημόσια υγεία, υπογραμμίζοντας ότι πίσω από τις στατιστικές βρίσκονται ανθρώπινες ζωές και οικογένειες που βιώνουν την απώλεια.
Ξεπέρασαν τα προηγούμενα αρνητικά ρεκόρ
Η πρώτη από τις δύο μελέτες εξέτασε τη θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη κατά την περίοδο 2000-2025, υπολογίζοντας περίπου 430.000 θανάτους συνολικά. Από αυτούς, εκτιμάται ότι περίπου οι μισοί συνδέονταν με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
Η δεύτερη έρευνα επικεντρώθηκε ειδικά στο καλοκαίρι του 2026 και κατέγραψε εκτιμήσεις που υπερβαίνουν σημαντικά τα προηγούμενα υψηλά επίπεδα. Ενδεικτικά, το 2022 είχαν υπολογιστεί περίπου 29.000 θάνατοι που σχετίζονταν με τη ζέστη, ενώ το 2003 ο αντίστοιχος αριθμός είχε φτάσει περίπου τις 28.000.
Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων, οι επιστήμονες αξιοποίησαν καταγραφές θερμοκρασιών και ιστορικά μοντέλα θνησιμότητας. Όπως αναφέρουν, η συγκεκριμένη μεθοδολογία έχει παρουσιάσει στο παρελθόν εκτιμήσεις που προσεγγίζουν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία τα οποία δημοσιοποιούνται μεταγενέστερα από τις κυβερνήσεις.
Προκειμένου να προσδιορίσουν τη συμβολή της κλιματικής αλλαγής, συνέκριναν τις πραγματικές θερμοκρασιακές συνθήκες με προσομοιώσεις ενός υποθετικού κόσμου χωρίς την υπερθέρμανση που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Οι ηλικιωμένοι στο μεγαλύτερο ποσοστό των θυμάτων
Ιδιαίτερα επιβαρυντικός αποδείχθηκε ο καύσωνας στα τέλη Ιουνίου, κατά τη διάρκεια του οποίου καταγράφηκαν σχεδόν οι μισοί από τους θερμοκρασιακούς θανάτους, σύμφωνα με την αρχική διατύπωση των ερευνητικών ευρημάτων για την περίοδο εκείνη. Το συγκεκριμένο επεισόδιο συνοδεύτηκε από την κατάρριψη πολλών θερμοκρασιακών ρεκόρ σε ευρωπαϊκές περιοχές.
Οι ηλικιωμένοι αποτέλεσαν την ομάδα με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση. Σύμφωνα με τον Γαρύφαλλο Κωνσταντινίδη, συν-συγγραφέα της μελέτης και επίκουρο καθηγητή στο Imperial College London, οι άνθρωποι ηλικίας 85 ετών και άνω αντιστοιχούσαν περίπου στους μισούς εκτιμώμενους θανάτους.
Ωστόσο, η επίδραση των υψηλών θερμοκρασιών δεν περιορίστηκε στις μεγαλύτερες ηλικίες. Περίπου 6.000 θάνατοι αφορούσαν άτομα κάτω των 65 ετών, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 20-44 ετών υπολογίστηκαν περισσότεροι από 800 επιπλέον θάνατοι.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την έκταση των επιπτώσεων της ακραίας ζέστης σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και ενισχύουν τις ανησυχίες για τους κινδύνους που δημιουργούν τα θερμότερα καλοκαίρια για τη δημόσια υγεία.
