Μεγάλη απόσταση εξακολουθεί να χωρίζει τη χρηματοδότηση που παρέχουν οι πλούσιες χώρες από τα ποσά που απαιτούνται για να μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες οικονομίες να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, οι ετήσιες ανάγκες υπολογίζονται σε 305 δισεκατομμύρια δολάρια, την ώρα που τα ακραία καιρικά φαινόμενα εμφανίζονται ολοένα συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση.
Η οικονομική στήριξη από τις ανεπτυγμένες χώρες αυξήθηκε κατά μόλις 1 δισεκατομμύριο δολάρια το 2024, φτάνοντας συνολικά τα 28,2 δισεκατομμύρια. Το ποσό παραμένει πολύ χαμηλότερο από τις ανάγκες των φτωχότερων κρατών, τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν εντονότερους καύσωνες, ξηρασίες, πυρκαγιές και πλημμύρες. Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην Έκθεση του ΟΗΕ για το Χάσμα Προσαρμογής του 2026.
Στο επίκεντρο των διεθνών διαπραγματεύσεων η χρηματοδότηση
Από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου, οι χώρες θα συναντηθούν στην Τουρκία για τον επόμενο γύρο των διεθνών κλιματικών διαπραγματεύσεων. Στις συζητήσεις αναμένεται να εξεταστεί γιατί δεν έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα η απαιτούμενη πρόοδος προς την υλοποίηση της δέσμευσης που αναλήφθηκε στην COP29 στο Μπακού.
Η συμφωνία προβλέπει την παροχή 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για τη χρηματοδότηση δράσεων αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής στις αναπτυσσόμενες χώρες, ποσό που προσεγγίζει την εκτίμηση του ΟΗΕ για τις ετήσιες ανάγκες προσαρμογής.
Το χρηματοδοτικό κενό παραμένει μεγάλο
Η ανάγκη για ταχύτερη προσαρμογή γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν το κρίσιμο όριο αύξησης του 1,5 βαθμού Κελσίου μέσα στα επόμενα χρόνια. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι απαιτούνται περισσότερες παρεμβάσεις, όπως η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και η ενίσχυση των υποδομών.
Ακόμη και αν υλοποιηθεί η συμφωνία που επιτεύχθηκε στις περσινές κλιματικές συνομιλίες στη Βραζιλία για τον τριπλασιασμό της χρηματοδότησης προσαρμογής, με στόχο να ανέλθει στα 120 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2035, το χρηματοδοτικό έλλειμμα θα εξακολουθήσει να υπερβαίνει τα δύο τρίτα των συνολικών αναγκών.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την έκθεση, οι ετήσιες ανάγκες των αναπτυσσόμενων χωρών για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή αναμένεται να φτάσουν τα 420 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2035.
«Ο κόσμος δεν είναι έτοιμος να προσαρμοστεί στις τρέχουσες κλιματικές συνθήκες, πόσο μάλλον σε ό,τι θα επιφέρει η υπέρβαση του ορίου των 1,5 °C», δήλωσε η Ίνγκερ Άντερσεν, εκτελεστική διευθύντρια του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον.
Αυξάνονται και άλλες πηγές χρηματοδότησης
Η έκθεση καταγράφει, πάντως, ενίσχυση και άλλων χρηματοδοτικών ροών. Η συνεισφορά των πολυμερών τραπεζών ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει σημαντική αύξηση το 2025, ενώ συνεχίστηκε και η άνοδος των χρηματοδοτικών ροών μεταξύ αναπτυσσόμενων χωρών.
Συγκεκριμένα, τα κεφάλαια που διατέθηκαν μέσω τραπεζών ανάπτυξης και μέσω χρηματοδοτικών ροών μεταξύ αναπτυσσόμενων κρατών υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε πέντε χρόνια. Από 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια το 2019, ανήλθαν σε 9,6 δισεκατομμύρια το 2024.
