Την πόλη τη βρίσκεις περπατώντας
Το κέντρο στο Ελσίνκι περπατιέται ολόκληρο. Βαδίζοντας ανακαλύπτεις την πρωτεύουσα
της Φινλανδίας που έχει πίσω της μια μεγάλη ιστορία ως αστικό και μητροπολιτικό κέντρο. Τα
διοικητικά κέντρα με τη Βουλή, τα ορόσημα του πολιτισμού με το Κέντρο Μουσικής, το μουσείο σύγχρονης τέχνης και την βιβλιοθήκη Οουντί, η μεγάλη εμπορική αγορά με το εμβληματικό πολυκατάστημα Stockmann από το 1930, ο σιδηροδρομικός σταθμός και ο σταθμός των λεωφορείων, η μεγάλη λεωφόρος που καταλήγει στο λιμάνι, η γεωγραφία του κέντρου μιας πόλης που προορίζεται στις μέρες μας για όσους έχουν δουλειές ή θέλουν μία βόλτα και για τους τουρίστες κυρίως, αλλά δεν παύει να είναι μία πρόταση για τη λειτουργικότητα του αστικού ιστού, για το πώς δουλεύουν οι πόλεις.
Αυτό που μου έκανε εντύπωση πέρυσι που βρεθήκαμε για μερικές ημέρες, δεν ήταν τόσο η
μέριμνα της πόλης για τα άτομα με αναπηρίες, όσο ότι οι ίδιοι οι πολίτες διεκδικούσαν το να περπατάνε, να κινούνται στην πόλη τους με κάθε μέσο και αξιοποιώντας κάθε δυνατότητα. Οι ηλικιωμένοι και όχι μόνο που χρησιμοποιούσαν μπατόν για τη βάδιση, πολλοί άνθρωποι με αμαξίδιο, η πεποίθηση ότι ο δρόμος είναι για όλους χωρίς εξαιρέσεις και ότι όλοι και όλες έχουν δικαίωμα στην πόλη.
Με αφορμή και την ημέρα των ηλικιωμένων την 1η Οκτωβρίου, ξεχνάμε ότι το ζήτημα της
προσβασιμότητας είναι κάτι πολύ πιο μεγάλο και ουσιαστικό από τις νομοθετικές ρυθμίσεις για
ΑμεΑ ή κάποιες υποδομές όπως οι οδηγοί όδευσης στα πεζοδρόμια. Αντίθετα, η ίδια η πόλη, σε
κάθε της μορφή, σε κάθε της λεπτομέρεια, πρέπει να είναι φτιαγμένη ώστε να είναι χρήσιμη σε
κάθε άνθρωπο όποια δυνατότητα κίνησης κι αν έχει αυτός, όποιο εμπόδιο κι αν καλείται να ξεπεράσει. Τα χαμηλά πεζοδρόμια για παράδειγμα που έχουν στο κέντρο και τα Γιάννενα δεν είναι για να σκαρφαλώνουν πάνω τους τα αυτοκίνητα «για ένα λεπτό», αλλά για τους πεζούς που μπορεί να έχουν απλώς ένα πόνο στο πόδι τους και τους είναι πιο εύκολο έτσι να ανεβοκατέβουν. Όπως και δεν έχει κανένα νόημα η πλακόστρωση για την αισθητική αν μένει ασυντήρητη και σκοντάφτει ο κόσμος, συχνά με βαριές συνέπειες.
Το κρίσιμο θέμα για τις πόλεις, είναι να μπορούν οι πολίτες να τις περπατάνε, να τις χρησιμοποιούν, να τις χαίρονται. Με κάθε δυνατό μέσο, με κάθε δυνατή λειτουργική τεχνολογία, με κάθε δυνατή πρόβλεψη που θα συμπεριλαμβάνει τους πάντες.
Σύγχρονη, συμπεριληπτική πόλη, είναι εκείνη που τη διεκδικεί ο πολίτης, όποια ηλικία κι αν
έχει κι όποια δυνατότητα κι αν διαθέτει, και τη βρίσκει τελικά, συνταιριάζουν πόλη και πολίτες τις επιδιώξεις τους και τις παραδοχές τους για το πώς είναι η καλή ζωή, η ευζωία. Μην το ξεχνάμε αυτό.
ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ
από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 2-10-2026
