Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την πρόσβαση σε δεδομένα και γνώσεις για τους ωκεανούς μέσω της Πρωτοβουλίας για την Παρατήρηση των Ωκεανών, που αποτελεί μέρος του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς. Με σχετική πρόσκληση, η οποία είναι ανοιχτή έως τις 27 Φεβρουαρίου, καλούνται ενδιαφερόμενοι φορείς, ειδικοί και πολίτες να υποβάλουν στοιχεία και απόψεις για τη διαμόρφωση της πρωτοβουλίας.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση του ευρωπαϊκού συντονισμού στη συλλογή και ανταλλαγή θαλάσσιων δεδομένων, ώστε να βελτιωθεί η πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες. Με αυτό τον τρόπο, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει την αυτονομία της στην αλυσίδα αξίας της θαλάσσιας γνώσης, η οποία θεωρείται κρίσιμη για την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως η κλιματική αλλαγή, η απώλεια βιοποικιλότητας και η προστασία των ακτών.
Η πρωτοβουλία προβλέπει, έως το 2030, τη δημιουργία μιας λειτουργικής ευρωπαϊκής πλατφόρμας Digital Twin of the Ocean (ψηφιακό δίδυμο του ωκεανού). Η πλατφόρμα θα επιτρέπει την πρόσβαση σε θαλάσσιες γνώσεις από πολίτες, επιχειρήσεις, επιστήμονες και φορείς λήψης αποφάσεων, μέσα από εργαλεία απεικόνισης και διάδρασης. Οι πληροφορίες αυτές θα χρησιμοποιηθούν για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων αποκατάστασης θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, τη στήριξη μιας βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας και τη διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η πρωτοβουλία, που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τους Ωκεανούς, εντάσσεται στην προσπάθεια της ΕΕ να ενισχύσει τις ικανότητές της στην παρατήρηση των ωκεανών, ενόψει των γεωπολιτικών εξελίξεων. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται δράσεις για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών παρατήρησης, την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και τη δημιουργία ευρωπαϊκής αγοράς για σχετικές τεχνολογίες. Παράλληλα, θα ενισχυθούν οι δομές διακυβέρνησης και οι βασικοί πόροι, όπως το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Παρατηρήσεων και Δεδομένων της Θάλασσας και η θαλάσσια υπηρεσία Copernicus.
Στόχος είναι επίσης η βελτίωση του σχεδιασμού, της ψηφιοποίησης και της απλούστευσης του νομικού πλαισίου στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συστήματος Παρατήρησης των Ωκεανών, ώστε να διασφαλίζεται η διεθνής συνεργασία, η διατήρηση ιστορικών δεδομένων και η προστασία των θαλάσσιων γνώσεων. Επιπλέον, η πρωτοβουλία τονίζει τη σημασία της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού για τα ζητήματα των ωκεανών μέσω της επιστήμης, της εκπαίδευσης και των τεχνών.
