Παρά τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή και την ένταση στη σύγκρουση με το Ιράν, οι διεθνείς αγορές εμφανίζονται σχετικά ψύχραιμες, εξέλιξη που συνδέεται με πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με πιθανή άρση κυρώσεων στο πετρέλαιο και επιτάχυνση της λήξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Οι αγορές της Ασίας κινούνται ανοδικά, ενώ η τιμή του αργού πετρελαίου Brent υποχώρησε την Τρίτη προς τα 93 δολάρια το βαρέλι. Η πτώση έρχεται μετά την έντονη άνοδο της προηγούμενης ημέρας, όταν η τιμή είχε φτάσει σχεδόν τα 120 δολάρια. Η μεταβολή αποδίδεται στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου ότι ο πόλεμος με το Ιράν ενδέχεται να πλησιάζει στο τέλος του και ότι οι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ επιτυγχάνονται νωρίτερα από το αρχικά προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι εξετάζεται η άρση ορισμένων κυρώσεων που σχετίζονται με το πετρέλαιο, ενώ πρότεινε την αποστολή πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ για τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής μεταφοράς ενέργειας και τον περιορισμό των τιμών.
Η στάση αυτή αποτελεί μεταστροφή σε σχέση με προηγούμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την άνοδο των τιμών «μικρό τίμημα για την ειρήνη και την ασφάλεια». Μετά από τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, δήλωσε ότι εξετάζεται η άρση ορισμένων κυρώσεων που επηρεάζουν την αγορά ενέργειας, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιες ακριβώς χώρες ή περιορισμούς αφορά.
Πιθανές χαλαρώσεις κυρώσεων και ενεργειακό δίλημμα
Ήδη η Ουάσινγκτον έχει προχωρήσει σε εξαίρεση της Ινδίας από ορισμένες κυρώσεις, επιτρέποντας για έναν μήνα την εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι εξετάζεται η επέκταση της χαλάρωσης των περιορισμών για το ρωσικό πετρέλαιο, ώστε να σταθεροποιηθεί η αγορά όσο διαρκεί η σύγκρουση.
Η πιθανή αυτή πολιτική δημιουργεί ωστόσο ένα δίλημμα για τις ΗΠΑ, καθώς από το 2022 επιδιώκουν να περιορίσουν τα έσοδα της Ρωσίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Τον Οκτώβριο του 2025 είχαν επιβληθεί κυρώσεις σε μεγάλες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες, όπως η Rosneft και η Lukoil, αν και πρόσφατα αίρονται ορισμένοι περιορισμοί που αφορούσαν ευρωπαϊκές θυγατρικές τους.
Τα έσοδα της Ρωσίας από πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν υποχωρήσει σημαντικά, φτάνοντας τον Ιανουάριο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών, γεγονός που πιέζει τη ρωσική οικονομία.
Οι επιπτώσεις στις διεθνείς ροές πετρελαίου
Μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Μόσχα ανακατεύθυνε μεγάλο μέρος των εξαγωγών ενέργειας προς την Ασία, κυρίως προς την Κίνα. Ωστόσο χώρες όπως η Ινδία, η Νότια Κορέα και το Βιετνάμ θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε πιθανή διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Την ίδια ώρα, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να επαναλάβει προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, εφόσον υπάρξει «μακροπρόθεσμη και σταθερή συνεργασία».
Αντίδραση αγορών και ενεργειακές κινήσεις της G7
Καθοδική πίεση στις τιμές του πετρελαίου ασκούν επίσης οι δηλώσεις των υπουργών Οικονομικών της G7 ότι η ομάδα είναι έτοιμη να απελευθερώσει ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα, εφόσον χρειαστεί.
Την ίδια στιγμή, ορισμένες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της Μέσης Ανατολής –μεταξύ αυτών η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Ιράκ– έχουν αρχίσει να περιορίζουν την παραγωγή, καθώς η κίνηση δεξαμενόπλοιων από την περιοχή έχει μειωθεί και οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης γεμίζουν γρήγορα.
Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, οι δηλώσεις για πιθανή αποκλιμάκωση της σύγκρουσης έχουν βελτιώσει το επενδυτικό κλίμα. Ο δείκτης Nikkei 225 στο Τόκιο κατέγραψε άνοδο άνω του 3%, ενώ ο δείκτης Kospi στη Νότια Κορέα ξεπέρασε το 6%, με θετική πορεία και για τα χρηματιστήρια του Χονγκ Κονγκ και της Σαγκάης.
