- Η Ελλάδα έχει καθυστερήσει δραματικά να αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης
- Προτάσεις για τη λήψη μέτρων ανάσχεσης των τάσεων προτείνουν διακεκριμένοι Καθηγητές
Το δημογραφικό πρόβλημα που βιώνει η Ελλάδα δεν είναι απλώς ένα ζήτημα που προέκυψε λόγω της υπογεννητικότητας σε συνδυασμό με την φυγή των νέων από τις αρχές της οικονομικής κρίσης προς το εξωτερικό. Είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα που ελάχιστοι και πρώτοι εξ όλων οι Σύλλογοι των Πολυτέκνων και των Τριτέκνων στην πορεία το έθεταν, όμως χρειάστηκε να φτάσουμε στο μη περαιτέρω για να αρχίσει η ελληνική Πολιτεία να ασχολείται περισσότερο σοβαρά.
Αυτό δε σημαίνει βέβαια, ότι κατάφερε να ανατρέψει τους συσχετισμούς που ήδη έχουν παρουσιαστεί, αλλά με τη σύσταση της εθνικής δημογραφικής πολιτικής και τη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης, έχουν μπει κάποιες βάσεις στις οποίες μπορούν να στηριχθούν τυχόν μέτρα ανάσχεσης του δημογραφικού προβλήματος στη χώρα τα επόμενα χρόνια.
Στη συνεδρίαση του Περιφ. Συμβουλίου πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τρίτης μία ενδιαφέρουσα συζήτηση για το δημογραφικό με τους εισηγητές να μιλούν εξ αποστάσεως. Δύο Καθηγητές με μεγάλη εμπειρία και εξειδίκευση στο ζήτημα ανέλυσαν την υφιστάμενη κατάσταση στη χώρα, στάθηκαν στις βασικές αιτίες αυτού, αλλά κυρίως αναφέρθηκαν στις προτεινόμενες λύσεις. Αυτό που αναδείχθηκε στις παρεμβάσεις τους ήταν ότι το δημογραφικό είναι ένα πολύ ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό ζήτημα που αντιμετωπίζεται κατά κύριο λόγο σε εθνικό και όχι σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο.
Οι τοπικές κοινωνίες και οι τοπικοί φορείς όπως οι περιφέρειες μπορούν να λάβουν μερικά μέτρα που έχουν τοπικό χαρακτήρα, τα οποία όμως δε μπορούν να υποκαταστήσουν τις εθνικές πολίτικές, μπορούν όμως να βοηθήσουν καταρχάς στη συγκράτηση του πληθυσμού από την επαρχία και στην προσέλκυση πληθυσμού από τα μεγάλα αστικά κέντρα με την παροχή κινήτρων, κατά βάση οικονομικών και επαγγελματικών.
Το πλέον ανησυχητικό είναι όπως ανέφεραν αντίστοιχα τόσο ο Βύρων Κοτζαμάνης, διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών και ο καθηγητής Περιφερειακής Οικονομικής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου Ιωάννης Ψυχάρης, είναι το ότι στην καλύτερη περίπτωση αυτό που μπορεί να γίνει, είναι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση που αν συνεχιστεί στο ίδιο μοτίβο θα έχει ως αποτέλεσμα, το 2060 ο πληθυσμός της χώρας να έχει μειωθεί κατά 2 εκατομμύρια!
Ο κ. Κοτζαμάνης παρουσίασε στοιχεία με βάση τα οποία από τα 2,3 παιδιά που αποκτούσε κάθε οικογένεια το 1930 σήμερα η αναλογία βρίσκεται κοντά στο 1, ενώ το 2026 εκτιμάται πως οι θάνατοι θα είναι κατά 60.000 περισσότεροι από τις γεννήσεις.
«Η Ήπειρος είναι ένα παράδειγμα του τις συμβαίνει στη χώρα, δεν είναι όμως ένα ακραίο παράδειγμα. Αυτό που μπορεί και πρέπει να γίνει, είναι να συγκρατηθεί καταρχάς ο πληθυσμός των νέων ώστε να παραμείνει στην περιοχή και να δημιουργηθούν συνθήκες και προϋποθέσεις που θα φέρουν άλλο κόσμο από τα μεγάλα αστικά κέντρα, με την παροχή κινήτρων.
Δε διαφοροποιήθηκε σημαντικά ο Καθηγητής κ. Ψυχάρης που τόνισε πως η γήρανση και η μείωση του πληθυσμού είναι δύο αλληλένδετες μεταξύ τους έννοιες.
«Στην Ελλάδα το σημαντικότερο πρόβλημα το βλέπουμε στους μεσαίους δήμους της ηπειρωτικής Ελλάδας και στους μικρούς ορεινούς δήμους. Στον αντίποδα έχουμε καλά παραδείγματα όπου περιοχές όπως η Νάξος παρουσιάζουν αξιοσημείωτη αύξηση του πληθυσμού τους. Η Ήπειρος συνδυάζει όλα εκείνα τα στοιχεία για μία δυναμική ανάπτυξη παρότι πριν μερικά χρόνια ήταν η περιφέρεια με το χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρώπη. Σήμερα, μπορεί να αξιοποιήσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε σημαντικό βαθμό», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Τρεις είναι οι βασικές ενέργειες – προτάσεις που μπορούν να διαφοροποιήσουν την κατάσταση αυτή. Η αύξηση των δημοσίων δαπανών για τη δημιουργία και τη στήριξη της νέας οικογένειας, τα κίνητρα για την επανακατοίκηση χωριών και μικρών οικισμών και η δημιουργία προϋποθέσεων για σταθερές θέσεις εργασίας.
Ακολούθησαν τοποθετήσεις από εκπροσώπους των Συλλόγων Πολυτέκνων και Τριτέκνων από την Ήπειρο.
Η εικόνα στην Ήπειρο
Την αρχική εισήγηση επί του θέματος έκανε ο αντιπεριφερειάρχης Εθελοντισμού και Αλληλεγγύης Κων. Κίτσιος παρουσιάζοντας κάποια επιμέρους χαρακτηριστικά στοιχεία από την Ήπειρο.
Όπως ανέφερε το 2024 στην Ήπειρο καταγράφηκαν 1.790 γεννήσεις έναντι 4.192 θανάτων.
Στους Φιλιάτες οι γεννήσεις μειώθηκαν από 47 το 2014 σε 20 το 2024, στην Κόνιτσα από 26 σε 9, στο Δήμο Νικολάου Σκουφά από 60 σε 36, ενώ στην Πρέβεζα από τις 251 γεννήσεις το 2014 φτάσαμε σε 171 γεννήσεις το 2024.
Σε μία δεκαετία, ο πληθυσμός της Ηπείρου μειώθηκε κατά περίπου 17.000 άτομα ενώ στην όξυνση του δημογραφικού ρόλο παίζει και η αναντιστοιχία μεταξύ των λίγων γεννήσεων και της αύξησης του προσδόκιμου ζωής των κατοίκων.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 17-6-2026
