Ο «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» καθίσταται μόνιμος θεσμός και επεκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Μετά την πιλοτική εφαρμογή, το υπουργείο προχωρά στη διαμόρφωση μιας σταθερής κρατικής υπηρεσίας, με ψηφιακές διαδικασίες, εξατομικευμένη αξιολόγηση και συνέχεια στην παροχή προσωπικής βοήθειας.
Ο θεσμός δίνει στα άτομα με αναπηρία τη δυνατότητα να επιλέγουν την υποστήριξη που χρειάζονται και να οργανώνουν την καθημερινότητά τους με μεγαλύτερη αυτονομία, διευκολύνοντας τη μετακίνηση, τις σπουδές, την εργασία και την ισότιμη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα ανέρχεται έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με το επίπεδο των αναγκών κάθε ωφελούμενου.
Το πρόγραμμα θα λειτουργεί με ψηφιακές αιτήσεις, αυτοματοποιημένο έλεγχο των στοιχείων μέσω των δημόσιων μητρώων και εξατομικευμένη αξιολόγηση. Παράλληλα, έχουν προβλεφθεί ειδικές διαδικασίες για τη διασφάλιση της συνέχισης της προσωπικής βοήθειας στους σημερινούς ωφελούμενους.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν
Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετέχουν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας από 16 έως 67 ετών, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ισχύ εφ’ όρου ζωής.
Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο βρίσκεται σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης άλλου προσώπου.
Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να συμμετέχουν άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και προσαυξάνεται κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος.
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαμένουν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους στο πρόγραμμα να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.
Η διαδικασία των αιτήσεων
Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας prosopikosvoithos.gov.gr, ενώ τα στοιχεία των αιτούντων θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων.
Με την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.
Η μοριοδότηση θα λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού, την ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μόρια θα λαμβάνουν όσοι εργάζονται ή σπουδάζουν.
Οι υποψήφιοι με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους και, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης.
Η αξιολόγηση θα εξετάζει τις καθημερινές ανάγκες και τη λειτουργικότητα του ατόμου, καθώς και τη συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική συμμετοχή. Η υποστήριξη που παρέχεται ήδη από συγγενή ή άλλο πρόσωπο δεν θα λειτουργεί εις βάρος του αιτούντος.
Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα διαμορφώνεται ως εξής:
- έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη,
- έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη,
- έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη,
- έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση.
Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, με βάση την αξιολόγηση των αναγκών κάθε ωφελούμενου.
Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης.
Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ, ενώ στην περίπτωση συνοίκησης η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, με τον ωφελούμενο να λαμβάνει επιπλέον οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.
Ειδικά σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να επιλέγουν ως Προσωπικό Βοηθό τον ή τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α’ ή β’ βαθμού, εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.
Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί θα πρέπει να είναι ηλικίας από 18 έως 67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα προϋποθέτει την επιτυχή ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του ΟΠΕΚΑ.
Όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι στο Μητρώο θα παραμείνουν σε αυτό.
Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους
Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες προσωπικής βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς να απαιτείται κάποια ενέργεια.
Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα χρειαστεί να υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.
Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία, θα παραμείνουν επίσης ωφελούμενοι έως το τέλος του 2026 χωρίς να απαιτείται κάποια ενέργεια. Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής με τη διαδικασία που θα ισχύσει για τους νέους αιτούντες.
Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση.
Το μόνιμο πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας, καθώς και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε ότι στόχος είναι ο Προσωπικός Βοηθός να αποτελέσει «σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα», με ψηφιακές διαδικασίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ανθρώπου.
Όπως ανέφερε, παράλληλα αυξήθηκαν οι αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, ενώ διασφαλίζεται η συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους.
«Κάνουμε έτσι πράξη μια μεγάλη μεταρρύθμιση για την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία», σημείωσε η κ. Μιχαηλίδου.
