Σε εξέλιξη βρίσκεται η εγκατάσταση 22 συστημάτων έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς και πυροπροστασίας σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία σε όλη τη χώρα, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ».
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, ήδη οκτώ συστήματα έχουν τεθεί σε λειτουργία, καλύπτοντας τον Μυστρά, την Επίδαυρο, τις Μυκήνες, το Δίον, τον Πλαταμώνα, την Αφαία Αίγινας, την Περιστεριά Μεσσηνίας και την Αρχαία Ολυμπία.
Η αποτελεσματικότητα του συστήματος καταγράφηκε ήδη κατά τη δοκιμαστική περίοδο λειτουργίας του. Στις 31 Ιουλίου 2026, πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στα Φίχτια Αργολίδας, εντός της περιοχής επιτήρησης του συστήματος των Μυκηνών, εντοπίστηκε από το σύστημα πυρανίχνευσης. Ακολούθησε αυτοματοποιημένη ειδοποίηση προς το Συντονιστικό Κέντρο Ελέγχου, με άμεση μετάδοση εικόνας και δεδομένων για το περιστατικό.
Η ανάπτυξη του δικτύου συνεχίζεται, με έξι ακόμη συστήματα να προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία έως τις 31 Αυγούστου. Πρόκειται για την Ακρόπολη, το Ανάκτορο του Νέστορος, την Αρχαία Μεσσήνη, τον Όσιο Λουκά, τη Νικόπολη Πρεβέζης και τη Φαιστό.
Επιπλέον, εντός του Σεπτεμβρίου αναμένεται να λειτουργήσουν ακόμη οκτώ συστήματα στην Κνωσό, τους Δελφούς, το Τατόι, το Άγιον Όρος, τη Σούριζα Λαυρεωτικής, τη Δωδώνη, τη Σαμοθράκη και τη Θάσο.
Με την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων φάσεων, 22 συστήματα θα βρίσκονται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο επιτήρησης και έγκαιρης προειδοποίησης σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και άλλες περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα συστήματα έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν πιθανές εστίες πυρκαγιάς σε πρώιμο στάδιο, να ενεργοποιούν αυτόματες ειδοποιήσεις και να μεταδίδουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και δεδομένα στα Επιχειρησιακά Κέντρα Ελέγχου.
Η επιχειρησιακή εικόνα διαμορφώνεται από δεδομένα θερμικών και οπτικών καμερών, ορισμένες από τις οποίες διαθέτουν δυνατότητα περιστροφής 360 μοιρών, καθώς και από τηλεχειριζόμενες κάμερες και χαρτογραφικά δεδομένα. Μέσω του συστήματος καταγράφονται, μεταξύ άλλων, η θέση της εστίας, ο χρόνος ενεργοποίησης του συναγερμού και η κατάσταση του εξοπλισμού.
Το έργο περιλαμβάνει ακόμη μετεωρολογικούς σταθμούς, περιφερειακά και συντονιστικά Κέντρα Ελέγχου, καθώς και φορητά πυροσβεστικά κανόνια σε επιλεγμένους χώρους. Τα δεδομένα μεταδίδονται στο Πυροσβεστικό Σώμα, προκειμένου να διευκολύνεται η ταχύτερη αξιολόγηση των περιστατικών και η οργάνωση της επιχειρησιακής απόκρισης.
Η εγκατάσταση των συστημάτων υλοποιείται μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η διαγωνιστική διαδικασία για την προμήθεια και εγκατάστασή τους διενεργήθηκε από το Υπερταμείο.
Στόχος του έργου είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών, τη συνεχή επιτήρηση και την ταχύτερη αντιμετώπιση περιστατικών, με έμφαση στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τον κίνδυνο πυρκαγιών.
