Σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση των ελληνικών νησιών
Το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων έλαβε την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας μεγάλης επενδυτικής προσπάθειας για τον ενεργειακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό της νησιωτικής Ελλάδας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα έργων και δράσεων συνολικού προϋπολογισμού 2,3 δισ. ευρώ, τα οποία εντάσσονται σε ένα ενιαίο και μακρόπνοο στρατηγικό σχέδιο. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής μετάβασης των ελληνικών νησιών και η δημιουργία σύγχρονων, καθαρών και βιώσιμων ενεργειακών υποδομών.
Η έγκριση του επενδυτικού προγράμματος αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων προς όφελος των νησιωτικών περιοχών και τη σταδιακή διαμόρφωση ενός νέου ενεργειακού μοντέλου για τα ελληνικά νησιά.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων συστάθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα ως ένα ενιαίο χρηματοδοτικό πλαίσιο που συνδυάζει την ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας, την αποθήκευση, και την ηλεκτροκίνηση.
Οι εγκεκριμένες παρεμβάσεις κατανέμονται στις ακόλουθες κατηγορίες: 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συναφείς ενεργειακές υποδομές στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Επίσης, 977 εκατ. ευρώ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αποθήκευση, με ιδιαίτερη έμφαση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αυτοκατανάλωσης σε κατοικίες, ξενοδοχεία, εστιατόρια, καταστήματα, γραφεία, νοσοκομεία, δομές φροντίδας, σχολεία, δημόσια κτίρια, αγροτικές εγκαταστάσεις και καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Παράλληλα, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Οι επενδύσεις αυτές, θα συμβάλλουν καθοριστικά στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των ελληνικών νησιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής τους αυτονομίας και ασφάλειας και στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης της νησιωτικής Ελλάδας.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, τα οποία θα συμβάλλουν στην ενοποίηση των νησιωτικών συστημάτων με το ηπειρωτικό δίκτυο, στον περιορισμό της λειτουργίας πετρελαϊκών μονάδων, στη δυνατότητα αξιοποίησης περισσότερης καθαρής ενέργειας, στη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος. Παράλληλα, τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης θα ενισχύσουν την ενεργειακή αυτονομία των νησιών και την ευελιξία του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου εκτιμώνται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών. Το ύψος των πόρων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών κατά την περίοδο λειτουργίας του Ταμείου.
To Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους αρμόδιος φορείς, προχωρά στην εξειδίκευση των έργων και στην έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιών μας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Wopke Hoekstra, δήλωσε σχετικά ότι «τώρα είναι η ώρα να υλοποιηθεί το Πρόγραμμα στην πράξη. Αυτό το Ταμείο αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα του πώς πρέπει να αξιοποιούνται τα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών: για τη χρηματοδότηση καθαρής ενέργειας που ωφελεί άμεσα τους καταναλωτές στα ελληνικά νησιά – οδηγώντας σε πιο καθαρή, πιο ασφαλή και λιγότερο ασταθή ηλεκτρική ενέργεια, καλύτερες διασυνδέσεις και ενισχυμένη υποδομή φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.»
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε πως «η έγκριση του επενδυτικού προγράμματος του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση της Πατρίδας μας. Μετά το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, εξασφαλίζουμε ένα ακόμη σημαντικό χρηματοδοτικό εργαλείο που μετατρέπει τον σχεδιασμό μας στην ενέργεια σε συγκεκριμένα έργα για τους πολίτες. Με το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων κάνουμε πράξη μια βασική μας δέσμευση: οι νησιώτες μας να έχουν τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια ενεργειακή ασφάλεια με κάθε πολίτη στην ηπειρωτική Ελλάδα. Είναι ένα μεγάλο βήμα για πιο ενεργειακά αυτόνομα και ασφαλή νησιά, με προσιτή ενέργεια για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, με καθαρή ενέργεια από ήλιο και άνεμο, και με καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει για εμάς ενεργειακή δημοκρατία: κανένας πολίτης και κανένα νησί της Πατρίδας μας να μη μένει πίσω στην ενεργειακή μετάβαση. Η έγκριση του προγράμματος αποτελεί και ένα ισχυρό παράδειγμα της συνεργασίας της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Θερμές ευχαριστίες ιδιαίτερα στον Υφυπουργό κ. Νίκο Τσάφο για την ουσιαστική συνδρομή σε αυτό το πετυχημένο εγχείρημα, καθώς και στον Ευρωπαίο Επίτροπο κ. Wopke Hoekstra, για τη στήριξη και την εποικοδομητική συνεργασία».
