Νέο πακέτο χρηματοδότησης ύψους 200 εκατ. ευρώ για τη Γροιλανδία αναμένεται να παρουσιάσει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια κίνηση που ενισχύει την ευρωπαϊκή παρουσία στην Αρκτική.
Η πρωτοβουλία των Βρυξελλών αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος λόγω της στρατηγικής της θέσης, του φυσικού της πλούτου και του αυξανόμενου ανταγωνισμού στην Αρκτική.
Οι τομείς που θα χρηματοδοτηθούν
Σύμφωνα με τους Financial Times, η φον ντερ Λάιεν αναμένεται να ανακοινώσει το νέο πακέτο κατά την επίσκεψή της στη Νουούκ την Κυριακή, επικαλούμενοι δύο Ευρωπαίους αξιωματούχους που γνωρίζουν τον σχεδιασμό.
Τα 200 εκατ. ευρώ αφορούν την περίοδο 2026-2027 και πρόκειται να κατευθυνθούν σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι για την οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών της Γροιλανδίας.
Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται:
- οι κρίσιμες πρώτες ύλες,
- οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
- τα υποθαλάσσια καλώδια,
- οι δορυφορικές επικοινωνίες,
- τα κέντρα δεδομένων.
Μέρος των χρημάτων αναμένεται να διατεθεί και στην κυβέρνηση της Γροιλανδίας, με στόχο την ενίσχυση της διοικητικής της ικανότητας.
Η νέα χρηματοδότηση έρχεται να προστεθεί στα 225 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη προβλεφθεί για τη Γροιλανδία από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει σημαντικά αυξημένη χρηματοδότηση, ύψους 530 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034.
Στο επίκεντρο ο ανταγωνισμός στην Αρκτική
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας με περίπου 57.000 κατοίκους, έχει αποκτήσει ιδιαίτερη στρατηγική αξία τα τελευταία χρόνια.
Το ενδιαφέρον ενισχύεται και από τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την απόκτηση του νησιού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας αντιδράσεις τόσο στη Γροιλανδία και τη Δανία όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η φον ντερ Λάιεν αναμένεται, κατά την επίσκεψή της στη Νουούκ, να υπογράψει επίσης κοινή διακήρυξη για την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ ΕΕ και Γροιλανδίας. Στο πλαίσιο της επίσκεψης πρόκειται να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν και την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν.
Οι κρίσιμες πρώτες ύλες
Ένας από τους βασικούς λόγους για το αυξημένο ενδιαφέρον της Ευρώπης είναι ο ορυκτός πλούτος της Γροιλανδίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, στο νησί υπάρχουν 25 από τις 34 πρώτες ύλες που η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαρακτηρίσει κρίσιμες για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτού του δυναμικού παραμένει δύσκολη. Οι αρχές της Γροιλανδίας έχουν εκφράσει κατά καιρούς προβληματισμό για τον περιορισμένο ρυθμό των ξένων επενδύσεων, καθώς το υψηλό κόστος, οι ανεπαρκείς υποδομές και οι ιδιαίτερα δύσκολες κλιματικές συνθήκες αποτελούν σημαντικά εμπόδια, ειδικά για τον εξορυκτικό κλάδο.
Ενισχύεται και η στρατιωτική παρουσία
Παράλληλα με τις οικονομικές πρωτοβουλίες, αυξάνεται και η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή.
Η Γαλλία και η Ολλανδία έχουν αποστείλει προσωπικό και εξοπλισμό στη Γροιλανδία για στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ η Δανία προχωρά σε ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων στην Αρκτική.
Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την Αρκτική, η οποία αναμένεται να παρουσιαστεί αργότερα μέσα στο 2026. Η νέα προσέγγιση αναμένεται να συνδέει πιο στενά τις οικονομικές επενδύσεις με την ασφάλεια, την άμυνα, τις υποδομές και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών της περιοχής.
Με τη νέα χρηματοδότηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως μακροπρόθεσμου οικονομικού και στρατηγικού εταίρου της Γροιλανδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αρκτική μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού.
