Την ανάπτυξη ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικτύου σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, με συνδέσεις όχι μόνο μεταξύ των πρωτευουσών αλλά και των περιφερειακών αστικών κέντρων, ζητά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Την ώρα που η Ήπειρος εξακολουθεί να μην έχει ορατή προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν σειρά συστάσεων για την ενίσχυση των σιδηροδρομικών μεταφορών και τη μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών.
Η σχετική έκθεση εγκρίθηκε με 558 ψήφους υπέρ, 23 κατά και 73 αποχές, ως απάντηση στο σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά ένα σύγχρονο και διαλειτουργικό δίκτυο, με εναρμονισμένα συστήματα, διασυνοριακές συνδέσεις και δυνατότητα συνδυασμού με άλλα μέσα μεταφοράς, ώστε να εξυπηρετούνται αποτελεσματικότερα οι πολίτες και να αξιοποιούνται καλύτερα οι δημόσιες επενδύσεις.
Έμφαση στις περιφέρειες και στις ελλείψεις του δικτύου
Βασικό σημείο των συστάσεων αποτελεί η ανάγκη οι σιδηρόδρομοι υψηλής ταχύτητας να μην περιορίζονται στις πρωτεύουσες των κρατών-μελών. Το Κοινοβούλιο επιδιώκει τη σύνδεση μεγάλων αστικών κέντρων σε όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, καθώς και με σημαντικές γειτονικές χώρες, είτε με απευθείας δρομολόγια είτε μέσω αποτελεσματικών ανταποκρίσεων.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι εδαφικές ανισότητες και να βελτιωθεί η πρόσβαση των περιφερειακών και λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών στις σιδηροδρομικές μεταφορές.
Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν να προχωρήσει η ολοκλήρωση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (TEN-T), με ιδιαίτερη έμφαση στον εντοπισμό κενών στις υποδομές. Στο επίκεντρο βρίσκονται εγκαταλελειμμένα ή ανεπαρκώς εξυπηρετούμενα τμήματα του δικτύου, αλλά και διασυνοριακές συνδέσεις που μπορούν να προσφέρουν σημαντικά οφέλη.
Χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την αξιοποίηση των υφιστάμενων και μελλοντικών ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανάπτυξη των σιδηροδρομικών υποδομών υψηλής ταχύτητας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωβουλευτές επιδιώκουν ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034 να προβλέπει επαρκή και στοχευμένη χρηματοδότηση. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η διατήρηση και ενίσχυση του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη», καθώς και η στήριξη επενδύσεων μέσω εθνικών σχεδίων ανάκαμψης.
Όπως επισημαίνεται στη σχετική ενημέρωση του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, οι προσβάσιμες και οικονομικά προσιτές σιδηροδρομικές υπηρεσίες θεωρούνται απαραίτητες για τη μείωση του κόστους μετακίνησης και την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών κινητικότητας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Να μη γίνουν οι επενδύσεις εις βάρος των περιφερειακών δρομολογίων»
Ο εισηγητής της έκθεσης, Vicent Marzà Ibáñez, υποστήριξε ότι η σύνδεση των σημαντικότερων ευρωπαϊκών πόλεων με τρένα υψηλής ταχύτητας μπορεί να οδηγήσει περισσότερους επιβάτες από τα αεροπλάνα στον σιδηρόδρομο. Όπως ανέφερε, η εξέλιξη αυτή θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη επαρκών επενδύσεων σε όλη την ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω της αξιοποίησης «πράσινων σιδηροδρομικών ομολόγων». Παράλληλα, τόνισε ότι η ανάπτυξη των γραμμών υψηλής ταχύτητας δεν πρέπει να αποβεί εις βάρος των πολιτών που μετακινούνται καθημερινά ούτε των περιφερειακών σιδηροδρομικών υπηρεσιών.
Στόχος η ολοκλήρωση του δικτύου έως το 2040
Το ευρωπαϊκό σχέδιο για την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας έχει ως αφετηρία το σχέδιο δράσης που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2025. Σε αυτό περιγράφονται τα μέτρα για τη δημιουργία ενός ταχύτερου και καλύτερα συνδεδεμένου ευρωπαϊκού δικτύου έως το 2040.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, από το 2014 έχουν διατεθεί περισσότερα από 100 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά προγράμματα για έργα σιδηροδρομικών υποδομών.
Για την Ήπειρο, πάντως, η προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης παραμένει ανοιχτό ζητούμενο, την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο τίθεται ως στόχος η ενίσχυση της συνδεσιμότητας και η άρση των αποκλεισμών που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες.
