Νέες κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία των πολιτών και των κοινοτήτων απέναντι σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις ολοένα συχνότερες και πιο σύνθετες κρίσεις.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της Κομισιόν να βελτιώσει την ετοιμότητα σε όλα τα κράτη-μέλη. Στόχος είναι τόσο η καλύτερη προστασία των πολιτών όταν εκδηλώνεται μια έκτακτη ανάγκη όσο και η διασφάλιση της λειτουργίας των εθνικών μηχανισμών πολιτικής προστασίας ακόμη και όταν αυτοί δοκιμάζονται από μια μεγάλη καταστροφή.
Οι τέσσερις βασικοί άξονες των οδηγιών
Οι νέες κατευθύνσεις παρουσιάστηκαν την Τρίτη, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, από την Ευρωπαία Επίτροπο Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Hadja Lahbib. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης, κατά τις οποίες οι πολίτες ενδέχεται να χρειαστεί να καλύψουν μόνοι τους βασικές ανάγκες, μέχρι να κινητοποιηθούν οι δημόσιες υπηρεσίες.
Οι συστάσεις της Επιτροπής επικεντρώνονται σε τέσσερις τομείς:
– Αυτονομία για τις πρώτες 72 ώρες: Οι πολίτες καλούνται να είναι σε θέση να καλύψουν τις βασικές ανάγκες τους κατά τις πρώτες τρεις ημέρες μιας έκτακτης κατάστασης. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η ενημέρωσή τους για τα απαραίτητα εφόδια και την προετοιμασία μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης.
– Εκπαίδευση στην ετοιμότητα: Η Επιτροπή προτείνει την ενσωμάτωση σχετικών γνώσεων στα προγράμματα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Σκοπός είναι τα παιδιά να εξοικειώνονται από μικρή ηλικία με βασικές δεξιότητες αντιμετώπισης κρίσεων, μέσα από δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία τους, χωρίς να προκαλείται φόβος ή άγχος.
– Προστασία και συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία: Οι πολιτικές ετοιμότητας θα πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και να διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβασή τους στις σχετικές υπηρεσίες και πληροφορίες. Παράλληλα, ενθαρρύνεται η συμμετοχή τους στον σχεδιασμό των μέτρων.
– Ενημέρωση για κινδύνους και απειλές: Οι αρμόδιες αρχές καλούνται να βελτιώσουν την επικοινωνία με τους πολίτες, παρέχοντας έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη πληροφόρηση πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια έκτακτη κατάσταση.
Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας από το 2027
Παράλληλα με την παρουσίαση των κατευθυντήριων γραμμών, η Hadja Lahbib ανακοίνωσε την πρόθεση καθιέρωσης μιας ετήσιας Ευρωπαϊκής Ημέρας Ετοιμότητας. Η πρώτη διοργάνωση προγραμματίζεται για τον Οκτώβριο του 2027.
Οι νέες πρωτοβουλίες συμπληρώνουν πρόσφατη Σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας και τη διενέργεια δοκιμών αντοχής, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εθνικών σημείων επαφής πολιτικής προστασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι κατευθυντήριες γραμμές δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, αλλά αποσκοπούν στη διαμόρφωση μιας κοινής κουλτούρας ετοιμότητας. Η Κομισιόν επιδιώκει να ενισχύσει τις γνώσεις και τις πρακτικές δυνατότητες των πολιτών, ώστε να μπορούν να προετοιμάζονται καλύτερα και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα σε ενδεχόμενες κρίσεις.
