Τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2027 κατέθεσαν σήμερα, Παρασκευή 20 Νοεμβρίου, στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς. Το δημοσιονομικό σχέδιο προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 2,3%, πληθωρισμό 2,8% και πρωτογενές πλεόνασμα 3,2% του ΑΕΠ για την επόμενη χρονιά, ενώ περιλαμβάνει νέες παρεμβάσεις συνολικού ύψους 2,28 δισ. ευρώ.
Για πρώτη φορά, η κατάθεση του προϋπολογισμού πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά σε άυλη ψηφιακή μορφή, με τη χρήση κωδικού QR. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου, η ελληνική οικονομία αναμένεται να διατηρήσει την αναπτυξιακή της πορεία για έβδομη συνεχόμενη χρονιά, καταγράφοντας υψηλότερες επιδόσεις από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες.
Οι βασικές προβλέψεις για την οικονομία το 2027
Ο ρυθμός μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2% το 2026 και θα ενισχυθεί στο 2,3% το 2027. Για την Ευρωζώνη, οι φθινοπωρινές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετούν την ανάπτυξη στο 1,2% και για τα δύο έτη.
Το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται να αυξηθεί από 263,4 δισ. ευρώ το 2026 σε 275,9 δισ. ευρώ το 2027. Την ίδια περίοδο, ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει από 4% σε 2,8%.
Ισχυρή αύξηση προβλέπεται και για τις επενδύσεις, με τον σχετικό ρυθμό να διαμορφώνεται στο 7,7% το 2026 και στο 7,9% το 2027. Για την Ευρωζώνη, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις είναι 1% και 1,4%. Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο των επενδύσεων στο ΑΕΠ της Ελλάδας αναμένεται να ανέλθει από 18,9% σε 19,8%.
Στην αγορά εργασίας, το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να περιοριστεί περαιτέρω, από 8,4% το 2026 σε 7,9% το 2027, επίπεδο που θα είναι το χαμηλότερο από το 2008. Οι μέσες αμοιβές ανά εργαζόμενο εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 3,9% την επόμενη χρονιά, έναντι 3,7% το 2026.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3,2% το 2027. Για το συνολικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται πλεόνασμα 0,6% και 0,1% αντίστοιχα.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί από 135,8% το 2026 σε 128,5% το 2027. Σύμφωνα με το υπουργείο, η Ελλάδα θα καταγράψει για έβδομη διαδοχική χρονιά τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση του συγκεκριμένου δείκτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αλλαγές σε σχέση με το προσχέδιο
Το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού προβλέπει χαμηλότερα έσοδα κατά 167 εκατ. ευρώ και αυξημένες δαπάνες κατά 738 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το προσχέδιο.
Η αναθεώρηση αυτή οδηγεί σε μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος της Γενικής Κυβέρνησης κατά 439 εκατ. ευρώ, στα 8,713 δισ. ευρώ από 9,152 δισ. ευρώ που προβλέπονταν αρχικά. Αντίστοιχα, το συνολικό πλεόνασμα περιορίζεται στα 346 εκατ. ευρώ, έναντι 743 εκατ. ευρώ στο προσχέδιο, καταγράφοντας υποχώρηση 397 εκατ. ευρώ.
Τα φορολογικά έσοδα εκτιμώνται σε 77,95 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,82 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2026. Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπονται σε 85,78 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά περίπου 2,12 δισ. ευρώ σε σύγκριση με την εκτίμηση για το τρέχον έτος.
Παρεμβάσεις 2,28 δισ. ευρώ σε τέσσερις άξονες
Το νέο πακέτο δημοσιονομικών μέτρων σχεδιάστηκε εντός των ορίων του μεσοπρόθεσμου πλαισίου και καλύπτει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις: την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, την τόνωση των επενδύσεων, την κοινωνική στήριξη και την ενεργειακή αυτονομία.
Στα μέτρα για τα νοικοκυριά και τους εργαζόμενους περιλαμβάνονται φορολογικές ελαφρύνσεις για αγρότες και τρίτεκνους, νέα μείωση κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στις ασφαλιστικές εισφορές του ιδιωτικού τομέα, καθώς και ενισχύσεις για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και δημοσίους υπαλλήλους.
Για τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπονται φορολογικές μειώσεις, επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με αφετηρία την περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και μείωση της προκαταβολής φόρου.
Στο πεδίο της στεγαστικής πολιτικής σχεδιάζεται νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με χρηματοδότηση 2 δισ. ευρώ, ενώ θα συνεχιστεί η εφαρμογή φορολογικών κινήτρων που έχουν ήδη θεσπιστεί.
Για τη στήριξη των νεότερων γενεών προβλέπεται η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού. Σε αυτόν θα καταβάλλεται κρατική συνεισφορά ίση με το ποσό που θα αποταμιεύει κάθε χρόνο ο γονέας, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως.
Επενδύσεις περίπου 1 δισ. ευρώ για την ενεργειακή ανθεκτικότητα
Στον ενεργειακό τομέα προβλέπεται η διεύρυνση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε συγκεκριμένες σχετικές δαπάνες να εξαιρούνται από τον υπολογισμό των καθαρών πρωτογενών δαπανών. Οι επενδύσεις που θα ενταχθούν στο πλαίσιο αυτό εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.
Οι παρεμβάσεις θα επικεντρωθούν στην αποθήκευση ενέργειας, στην εξοικονόμηση και στην ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών.
Λιγότερα έσοδα από τις ευρωπαϊκές μεταβιβάσεις
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπονται για το 2027 σε 78,52 δισ. ευρώ, έναντι 82,76 δισ. ευρώ το 2026. Η υποχώρηση αποδίδεται κυρίως στη μείωση των πόρων που μεταβιβάζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι συγκεκριμένες μεταβιβάσεις αναμένεται να περιοριστούν στα 4,94 δισ. ευρώ, από 10,44 δισ. ευρώ την προηγούμενη χρονιά.
Αντίθετα, τα φορολογικά έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν στα 77,95 δισ. ευρώ, από 76,14 δισ. ευρώ το 2026. Ειδικότερα, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος εκτιμώνται σε 28,97 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,53 δισ. ευρώ.
Οι φόροι επί αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να φτάσουν τα 42,91 δισ. ευρώ, έναντι 42,55 δισ. ευρώ, ενώ τα έσοδα από τον ΦΠΑ υπολογίζονται περίπου στα 31,05 δισ. ευρώ.
Οι κοινωνικές εισφορές που εγγράφονται στον κρατικό προϋπολογισμό προβλέπονται σε 56 εκατ. ευρώ. Οι μεταβιβάσεις, από την άλλη πλευρά, μειώνονται κατά 5,51 δισ. ευρώ και διαμορφώνονται σε 4,94 δισ. ευρώ.
Πού αυξάνονται και πού μειώνονται οι δαπάνες
Οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 85,78 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 87,91 δισ. ευρώ το 2026. Παρά τη συνολική μείωση, προβλέπονται αυξήσεις σε επιμέρους κατηγορίες, όπως οι αποδοχές εργαζομένων, οι κοινωνικές παροχές, οι μεταβιβάσεις και οι τόκοι.
Αναλυτικότερα:
- Οι παροχές προς εργαζομένους αυξάνονται στα 16,44 δισ. ευρώ, από 16,24 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 193 εκατ. ευρώ.
- Οι κοινωνικές παροχές ανέρχονται σε 756 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 165 εκατ. ευρώ.
- Οι μεταβιβάσεις διαμορφώνονται σε 37,57 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 807 εκατ. ευρώ.
- Οι δαπάνες για τόκους φτάνουν τα 11,33 δισ. ευρώ, έναντι 10,65 δισ. ευρώ το 2026, καταγράφοντας άνοδο 673 εκατ. ευρώ.
Αυξημένος είναι και ο προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων, χωρίς να συνυπολογίζεται το Ταμείο Ανάκαμψης. Για το 2027 προβλέπονται 11 δισ. ευρώ, έναντι 9,8 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις που παρουσιάζουν Πιερρακάκης και Πετραλιάς
Στην επιστολή τους προς τους βουλευτές, ο υπουργός και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης αναμένεται να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και στην αύξηση των εισοδημάτων.
Για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας αναφέρονται στις φορολογικές ελαφρύνσεις για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, στις ταχύτερες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος με αφετηρία την περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, καθώς και στη σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου.
Επιπλέον, κάνουν λόγο για ενίσχυση του εθνικού και συγχρηματοδοτούμενου σκέλους του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, αλλά και για ένα νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα δανείων και εγγυήσεων ύψους 1,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με πόρους από το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρουν ότι ο φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ μηδενίζεται για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους, σε συνέχεια της φορολογικής μεταρρύθμισης του 2026.
Ως προς τις κοινωνικές ενισχύσεις, σημειώνουν ότι από τον Νοέμβριο του 2026 η ετήσια οικονομική ενίσχυση για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες αυξάνεται στα 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Παράλληλα, προβλέπεται τιμαριθμική αναπροσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων και η καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ σε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς από τον Δεκέμβριο του 2027.
Στόχος της κυβέρνησης, σύμφωνα με την επιστολή, είναι επίσης η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ, μέσω δύο διαδοχικών αναπροσαρμογών, τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Προβλέπεται ακόμη νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% στον ιδιωτικό τομέα.
Για τη στέγαση επαναλαμβάνεται η εξαγγελία του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ» με προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ, ενώ για τη νέα γενιά περιγράφεται ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός με ισόποση κρατική συμμετοχή και ανώτατο ετήσιο ποσό 1.200 ευρώ.
Το μήνυμα για τη δημοσιονομική πορεία της χώρας
Στην επιστολή τους, οι δύο κυβερνητικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι η Ελλάδα έχει βελτιώσει τη θέση της στη διεθνή οικονομία, συνδυάζοντας ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης με πρόοδο στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
Ως σημαντικό ορόσημο για το 2026 παρουσιάζουν την εκτίμηση ότι η χώρα θα πάψει, για πρώτη φορά έπειτα από δύο δεκαετίες, να έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, αναγνωρίζουν ότι το 2027 διαμορφώνεται σε ένα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον, με γεωπολιτικές εντάσεις, αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και στο εμπόριο, τεχνολογικές αλλαγές και εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά και δημοσιονομικές και πολιτικές προκλήσεις στην Ευρώπη.
Όπως επισημαίνουν, ζητούμενο είναι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και η μετατροπή της οικονομικής προόδου σε σταθερή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.
Η ψηφιακή κατάθεση και το χρονοδιάγραμμα στη Βουλή
Κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι το κείμενο και η εισηγητική έκθεση κατατέθηκαν για πρώτη φορά αποκλειστικά μέσω QR code. Μαζί κατατέθηκαν, μεταξύ άλλων, η έκθεση φορολογικών δαπανών, εκθέσεις των αρμόδιων γενικών διευθύνσεων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η ετήσια έκθεση ελέγχου της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων, καθώς και οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία δηλώσεις.
Ο υπουργός ζήτησε να καθοριστούν οι ημερομηνίες για την εξέταση του προϋπολογισμού στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή και στη συνέχεια στην Ολομέλεια. Η κατάθεση συνοδεύεται επίσης από ειδική έκδοση του προϋπολογισμού επιδόσεων για το 2027.
Με διακριτό κωδικό QR κατατέθηκαν ακόμη ο απολογισμός και ο γενικός ισολογισμός του Κράτους για το οικονομικό έτος 2025, μαζί με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Η επεξεργασία του προϋπολογισμού στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 27 Νοεμβρίου. Στις 11 Δεκεμβρίου θα εισαχθεί στην Ολομέλεια για συζήτηση, ενώ η ψηφοφορία έχει οριστεί για τις 15 Δεκεμβρίου.







