Αλλαγές στην πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναμένεται να ισχύσουν στην Ελλάδα από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς το ελληνικό σχέδιο νόμου θέτει ως ελάχιστο όριο ηλικίας τα 15 έτη.
Παράλληλα, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται υπό διαμόρφωση το EU KIDS Act, το οποίο έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής και περιλαμβάνει πρόσθετες προβλέψεις για την προστασία των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον.
Οι βασικές προβλέψεις των δύο πλαισίων αφορούν το ηλικιακό όριο, τον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας, αλλά και τις ευθύνες των παρόχων των ψηφιακών υπηρεσιών.
1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;
Η ελληνική ρύθμιση αφορά την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθορίζοντας τα 15 έτη ως το ελάχιστο όριο ηλικίας για τη χρήση τους.
2. Πότε αναμένεται να εφαρμοστεί;
Οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
3. Πώς υπολογίζεται η ηλικία;
Με βάση τη συγκεκριμένη ρύθμιση, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το σχετικό ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου.
4. Πώς θα γίνεται η επαλήθευση της ηλικίας;
Οι πάροχοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν κατάλληλες και αξιόπιστες λύσεις για την επιβεβαίωση της ηλικίας, οι οποίες θα είναι αναλογικές προς τον σκοπό και θα περιορίζουν τα δεδομένα που συλλέγονται, με παράλληλη προστασία της ιδιωτικότητας.
Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν προβλέπει τη χρήση μίας συγκεκριμένης εφαρμογής ή τεχνολογίας.
5. Είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet;
Όχι. Το σχέδιο νόμου δεν καθορίζει συγκεκριμένο τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας.
Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεικτικές λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου για αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία, αναλογικότητα, περιορισμό της συλλογής δεδομένων και προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες αντίστοιχες λύσεις, εφόσον είναι συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
6. Τι προβλέπει επιπλέον το EU KIDS Act;
Η ευρωπαϊκή πρόταση έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής από την ελληνική ρύθμιση. Εκτός από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιλαμβάνει πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υποχρεώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας και τους κινδύνους που συνδέονται με αυτήν.
Βασικός στόχος είναι η δημιουργία ενός ευρύτερου πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, με κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού για τις διαφορετικές κατηγορίες διαδικτυακών υπηρεσιών.
7. Μπορεί γονέας να επιτρέψει πλήρη λογαριασμό σε παιδί κάτω των 15 ετών;
Όχι, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση. Για παιδιά ηλικίας από 13 έως κάτω των 15 ετών προβλέπεται μόνο η δυνατότητα δημιουργίας ειδικού και περιορισμένου λογαριασμού, εφόσον ο συγκεκριμένος πάροχος προσφέρει αυτή τη δυνατότητα και ο λογαριασμός δημιουργηθεί από γονέα ή κηδεμόνα.
8. Τι περιορισμούς θα έχει ο ειδικός λογαριασμός;
Η πρόταση προβλέπει υποχρεωτικά γονικά εργαλεία, δυνατότητα θέσπισης ημερήσιου ορίου χρήσης έως μία ώρα, καθώς και δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών.
Για παιδιά κάτω των 13 ετών δεν προβλέπεται η δημιουργία λογαριασμού κοινωνικού δικτύου στο όνομά τους.
9. Ποιος έχει την ευθύνη για την εφαρμογή των κανόνων;
Η κύρια ευθύνη βάσει του EU KIDS Act παραμένει στους ίδιους τους παρόχους των υπηρεσιών. Οι πλατφόρμες οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια και τις απαιτήσεις προστασίας των ανηλίκων.
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται επιπλέον υποχρεώσεις συμμόρφωσης, μεταξύ των οποίων η υποβολή σχεδίου συμμόρφωσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου με δική τους δαπάνη.
Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο, χωρίς να υποκαθιστούν την ευθύνη των ίδιων των πλατφορμών για την τήρηση των κανόνων.
10. Έχει ήδη γίνει νόμος το EU KIDS Act;
Όχι. Το EU KIDS Act αποτελεί πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού και δεν έχει ακόμη αποκτήσει οριστική νομοθετική μορφή.
Η τελική μορφή της πρότασης, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα συνδέεται με τις εθνικές ρυθμίσεις, θα καθοριστούν κατά τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
