Σε μία περίοδο κατά την οποία η στάθμη του Αώου έχει υποχωρήσει σημαντικά, ο ΤΟΕΒ Κόνιτσας έχει ζητήσει άδεια για την πραγματοποίηση εργασιών στο αρδευτικό φράγμα και συγκεκριμένα στο τμήμα της κοίτης που εκτείνεται από το τέλος του υφιστάμενου χωματόδρομου, στο σημείο του κιόσκι, έως το φράγμα.
Η εικόνα εγκατάλειψης του αρδευτικού έργου είναι εμφανής, ενώ θεωρείται αναγκαία η υλοποίηση παρεμβάσεων που θα εξασφαλίσουν την επάρκεια νερού και θα συμβάλουν στον εκσυγχρονισμό του αρδευτικού δικτύου του κάμπου της Κόνιτσας.
Ωστόσο, η πρόθεση του ΤΟΕΒ να προχωρήσει σε εργασίες και η αίτηση για πρόσβαση σκαπτικών μηχανημάτων έχουν προκαλέσει την ανησυχία της Πρωτοβουλίας για την Προστασία και Ανάδειξη του Αώου. Η Πρωτοβουλία εκφράζει φόβους ότι ενδέχεται να πραγματοποιηθούν παρεμβάσεις στην κοίτη, ακόμη και επιχωματώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να περιορίσουν την απρόσκοπτη ροή του ποταμού και να επηρεάσουν τη μετακίνηση της ιχθυοπανίδας.
Όπως αναφέρει, έχει ήδη ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσίες ότι για την πρόσβαση στο σημείο απαιτείται η διέλευση από τμήμα περίπου 100 μέτρων μέσα στην κοίτη του Αώου, παράλληλα με το μονοπάτι-πεζόδρομο που οδηγεί στη Μονή Στομίου.
Σύμφωνα με την Πρωτοβουλία, τα πρώτα περίπου 50 μέτρα του συγκεκριμένου τμήματος έχουν επιχωματωθεί κατά το παρελθόν με μεγάλους βράχους, διευκολύνοντας την παράνομη πρόσβαση οχημάτων προς τον πεζόδρομο. Στο ίδιο σημείο, όπως υποστηρίζει, έχει κατασκευαστεί και παραμένει παράνομη τσιμεντένια ράμπα, η οποία διευκόλυνε την κίνηση τροχοφόρων προς το υψηλότερο τμήμα του πεζόδρομου.
Οι βροχοπτώσεις του περασμένου χειμώνα έχουν απομακρύνει σημαντικό μέρος των υλικών, ωστόσο οι μεγάλοι βράχοι εξακολουθούν να βρίσκονται στην κοίτη.
Η Πρωτοβουλία εκτιμά ότι υπάρχει κίνδυνος, στο πλαίσιο των εργασιών στο αρδευτικό φράγμα, να γίνει εκ νέου επιχωμάτωση του συγκεκριμένου τμήματος, γεγονός που θα μπορούσε να διευκολύνει την παράνομη πρόσβαση οχημάτων σε μεγαλύτερο υψόμετρο.
Σε εξέλιξη μελέτη για την αποκατάσταση της ιχθυοπανίδας
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη προκαταρκτική μελέτη από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων (ΙΘΑΒΙΠΕΥ) του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).
Στόχος της μελέτης είναι η τεκμηριωμένη επιλογή της καταλληλότερης στρατηγικής για την αποκατάσταση της διαμήκους συνδεσιμότητας στο αρδευτικό έργο υδροληψίας της Κόνιτσας.
Στις 20 Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες αυτοψίες και δειγματοληψίες, με τους μελετητές να εξετάζουν τις τεχνικές λύσεις που θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν τη δυνατότητα μετακίνησης της ιχθυοπανίδας, χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργία του υφιστάμενου αρδευτικού έργου.
Η Πρωτοβουλία υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στο φράγμα πριν ολοκληρωθεί η απαιτούμενη τεχνική τεκμηρίωση και εκπονηθούν οι αναγκαίες υδραυλικές, στατικές και γεωτεχνικές μελέτες ενδέχεται να επιδεινώσει τα προβλήματα στη μετακίνηση των ψαριών.
Παράλληλα, εκτιμά ότι μια αποσπασματική παρέμβαση δεν αντιμετωπίζει συνολικά το ζήτημα, το οποίο αφορά τόσο τη βιώσιμη άρδευση του κάμπου της Κόνιτσας και τη μακροχρόνια λειτουργία του έργου όσο και τη διατήρηση της οικολογικής συνδεσιμότητας του ποταμού.
Τα αιτήματα της Πρωτοβουλίας
Η Πρωτοβουλία για την Προστασία και Ανάδειξη της χαράδρας του Αώου ζητά να μην προχωρήσει οποιαδήποτε παρέμβαση πριν ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα.
Μεταξύ άλλων, ζητά από τον ΤΟΕΒ Κόνιτσας να αποφύγει την πρόσβαση κοντά στον πεζόδρομο και την παράνομη τσιμεντένια ράμπα, ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το τμήμα που θα επιχωματωθεί να χρησιμοποιηθεί για άλλες παράνομες δραστηριότητες.
Παράλληλα, ζητά να ζητηθεί η άποψη των μελετητών του MedINA και του ΙΘΑΒΙΠΕΥ/ΕΛΚΕΘΕ πριν από οποιαδήποτε επέμβαση στο αρδευτικό φράγμα.
Επιπλέον, προτείνει την απομάκρυνση της παράνομης τσιμεντένιας ράμπας, προκειμένου να αποτραπούν αντίστοιχες παράνομες προσβάσεις στο μέλλον. Όπως υποστηρίζει, ενδεχόμενη επιχωμάτωση στο σημείο της ράμπας θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίστοιχες παρεμβάσεις στην κοίτη του Αώου, περίπου 700 μέτρα ανάντη του φράγματος, όπου επίσης καταγράφεται παράνομη διέλευση οχημάτων.
Τέλος, σε περίπτωση που ο ΤΟΕΒ επικαλείται περιορισμένη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων, η Πρωτοβουλία ζητά να εξεταστεί το ενδεχόμενο περιορισμού της ροής στον καταρράκτη, ο οποίος, όπως αναφέρει, εκτός από αξιοθέατο αποτελεί και μηχανισμό ελέγχου της ροής του συγκεκριμένου αύλακα, έως ότου ολοκληρωθούν οι μελέτες για την αποκατάσταση της οικολογικής συνδεσιμότητας.
Η Πρωτοβουλία γνωστοποιεί, τέλος, ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την περιοχή και να καταγράφει τις εργασίες και τις τυχόν παρεμβάσεις στο σημείο.
