Τα νέα Ηπειρωτικά και η πρόκληση ενός δρόμου που περιμένει να ανοιχθεί
Μία από τις θετικές εξελίξεις για τον πολιτισμό στην πόλη μας, αυτό το καλοκαίρι ήταν η ανακοίνωση της πρόθεσης του Δήμου Ιωαννιτών να επαναφέρει τον θεσμό των «Ηπειρωτικών», του φεστιβάλ που διαμόρφωσε ένα μοντέλο εκδηλώσεων από το 1976 ως πολύ αργότερα. Το ξεκίνημα θα είναι με δύο εκδηλώσεις που υποστηρίζει εφέτος και αναμένεται η ανακοίνωση του προγράμματος για την επόμενη χρονιά, ώστε να φανεί και η ταυτότητα της πρωτοβουλίας.
Σε αυτή τη φάση είναι απαραίτητες μερικές παρατηρήσεις ώστε να αναδειχθεί κι ένας δρόμος για τη συνέχεια, σε ένα περιβάλλον που έχει αλλάξει πολύ πια στον τομέα των εκδηλώσεων, όπως έχουν αλλάξει και οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που διαμορφώνουν τις πολιτικές πολιτισμού.
Κατά πρώτον από την πλευρά της «αναβίωσης» των Ηπειρωτικών, δεν θα προέλθει κανένα πλεονέκτημα. Η ανάμνηση του θεσμού, αφορά όσους έχουν μνήμες από την πόλη της μεταπολίτευσης και αυτό από μόνο του δεν λέει κάτι σήμερα. Το όνομα «Ηπειρωτικά» δεν παράγει αποτελέσματα.
Η πρόθεση όμως, του Δήμου να δημιουργήσει ένα φεστιβάλ έχει ιδιαίτερη σημασία, που όμως θα κριθεί από το πόσο θα υποστηριχθεί στην πράξη και από το περιεχόμενο που θα επιλεγεί, από τα στοιχεία ταυτότητας που θα δημιουργήσει.
Θα πρέπει όμως, να θεωρηθεί εξ αρχής αδιαμφισβήτητο ότι θα απαιτηθούν ξεκάθαρες επιλογές, ισχυρή πολιτική βούληση και αντίληψη για το τι είναι πολιτισμός σήμερα και ανάλογη προφανώς στελέχωση και οργανωτική υποστήριξη ώστε να αναδειχθεί και η προσπάθεια.
Γιατί κατά τα άλλα, το να συγκεντρώσεις απλώς παραστάσεις και συναυλίες που περιοδεύουν ανά την Ελλάδα, δεν χρειάζεται να το ονομάσεις «Ηπειρωτικά», το κάνουν μια χαρά όλες οι πόλεις ανά την επικράτεια.
Τα Ηπειρωτικά, αναδείχθηκαν επειδή γεννήθηκαν σε μία εποχή, στη Μεταπολίτευση, κατά την οποία το αίτημα για δημοκρατία, συνοδεύονταν και από το αίτημα για πρόοδο και ευημερία και συνομιλούσε με τις αναζητήσεις για τον λαϊκό πολιτισμό, την ελληνική ταυτότητα, και την ανάγκη έκφρασης των κοινωνικών αναγκών. Τέτοια στοιχεία αναζητούσαν και οι Γιαννιώτες στο όνομα «Ηπειρωτικά» ή «Δωδωναία» ή Οργανισμός Ηπειρωτικού Θεάτρου κ.α για να θυμίσουμε μερικούς θεσμούς που ακόμα μνημονεύονται με νοσταλγία και είχαν ισχυρό αποτύπωμα στην πόλη.
Αυτό το κλίμα, αυτό το περιβάλλον κράτησε περίπου ως τα τέλη του ’80 και δεν είναι τυχαίο ότι ως τότε εκδηλώθηκαν και σημαντικές προσπάθειες πολιτιστικής παρέμβασης και σε πολλές άλλες επαρχιακές πόλεις με αξιοσημείωτα αποτελέσματα.Ένα από τα χαρακτηριστικά αποτελέσματα ήταν η δημιουργία των Δημοτικών Θεάτρων με την πόλη μας να πρωτοπορεί.
Σήμερα είναι άλλες οι αναζητήσεις της κοινωνίας και άλλες οι διαδρομές γέννησης πολιτισμού, όπως και άλλες οι ανάγκες που ζητάνε έκφραση στον δημόσιο χώρο. Αν συνεπώς ο Δήμος Ιωαννιτών θέλει να προχωρήσει σε έναν φεστιβάλ και έναν νέο θεσμό- μετά από πολλές προσπάθειες που έχουν γίνει τα τελευταία 30 χρόνια- πρέπει να απαντήσει και σε αυτά τα ερωτήματα, αν επιθυμεί να αφήσει και μία αληθινή παρακαταθήκη και να προσφέρει κάτι νέο.
Ακόμα όμως, και μία επιλογή μικρότερης εμβέλειας, η δημιουργία ενός συνόλου εκδηλώσεων, κάτι σαν ένα «Πολιτιστικό Καλοκαίρι» που συναντάμε σε όλη τη χώρα, δεν θα έχει μικρότερες δυσκολίες. Κυριότερες είναι το πώς θα γίνονται οι επιλογές για τις εκδηλώσεις και βέβαια η εξασφάλιση χρηματοδότησης και των αναγκαίων οργανωτικών συνθηκών. Για αυτά θα απαιτηθούν ειδικές ανακοινώσεις από τον Δήμο, τόσο για την ομάδα που θα τρέξει τα νέα «Ηπειρωτικά» και την κινητοποίηση δημιουργικών δυνάμεων της πόλης όσο και την εξασφάλιση του θεσμικού πλαισίου που απαιτείται.
Θα αναμένουμε. Με μία επισήμανση μόνο προς το παρόν: Ένας πολιτιστικός θεσμός μιας πόλης κρίνεται από το πόσο ενισχύει την τοπική καλλιτεχνική παραγωγή, τους καλλιτέχνες και την πολιτική παραγωγής πολιτισμού που δημιουργούν τις ταυτότητες και τον χαρακτήρα που απαιτεί το νέο εγχείρημα. Είναι έτοιμος ο Δήμος Ιωαννιτών να στηρίξει έναν τέτοιο δρόμο;
Μπορούμε να διαβάσουμε την πρόθεση για τα νέα «Ηπειρωτικά» με τη θετική προαίρεση για έναν νέο όντως δρόμο και σε αυτό θα πρέπει να είμαστε κοντά και υποστηρικτικά. Αλλά το μεγάλο στοίχημα για τον Δήμο από εδώ και πέρα θα είναι να τον ανοίξει και να τον περπατήσει αυτόν τον δρόμο.
ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ
από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 12-8-2026
