Νέο προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων παρουσίασε η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της ΕΕ, Τερέζα Ριμπέρα Ροντρίγκες, αρμόδια για θέματα ανταγωνισμού, με στόχο τη στήριξη τομέων της οικονομίας που πλήττονται από την άνοδο των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών.
Το πλαίσιο, με την ονομασία Middle East Crisis Temporary State Aid Framework (METSAF), δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη να στηρίζουν γεωργία, αλιεία, μεταφορές και ενεργοβόρες βιομηχανίες, λόγω των επιπτώσεων που αποδίδονται στο πρακτικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και στην εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το αργό πετρέλαιο έχει καταγράψει αύξηση άνω του 50%, ενώ το φυσικό αέριο έχει ενισχυθεί κατά περίπου 85%, πριν σημειώσει μερική αποκλιμάκωση. Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι τιμές λιπασμάτων και καυσίμων έχουν αυξηθεί σημαντικά, με επιπτώσεις σε αγροτικό και μεταφορικό κόστος.
Το METSAF προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να καλύπτουν έως και το 70% των πρόσθετων δαπανών που προκύπτουν από την ενεργειακή επιβάρυνση, ενώ για ενεργοβόρες βιομηχανίες η ενίσχυση μπορεί να φτάνει επίσης έως το 70% του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εφαρμογή του πλαισίου γίνεται μέσω εθνικών καθεστώτων ενίσχυσης, τα οποία εγκρίνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ προβλέπονται τόσο αναλυτικά όσο και απλοποιημένα μοντέλα χορήγησης, με ανώτατο όριο έως 50.000 ευρώ για συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Η περίοδος εφαρμογής ξεκινά αναδρομικά από την 1η Μαρτίου 2026 έως και το τέλος του έτους, με εξαίρεση επιχειρήσεις που βρίσκονταν ήδη σε οικονομική δυσχέρεια πριν από τον Φεβρουάριο του 2026.
Σύμφωνα με την παρουσίαση, το πλαίσιο θεσπίζεται βάσει του άρθρου 107(3)(γ) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, το οποίο επιτρέπει την έγκριση κρατικών ενισχύσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει και την αποκλειστική αρμοδιότητα αξιολόγησής τους.
