Ενοίκια: Τέλος τα μετρητά από την 1η Οκτωβρίου – Τι αλλάζει για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες

Αλλάζει από την 1η Οκτωβρίου ο τρόπος καταβολής των ενοικίων, καθώς η πληρωμή μέσω του τραπεζικού συστήματος καθίσταται υποχρεωτική. Οι συναλλαγές μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών θα πρέπει πλέον να αφήνουν ηλεκτρονικό αποτύπωμα, είτε μέσω τραπεζικής μεταφοράς είτε μέσω άλλου τρόπου πληρωμής που επιτρέπει την ταυτοποίηση της συναλλαγής.

Το νέο καθεστώς αφορά όλες τις μισθώσεις, από την κύρια και τη φοιτητική κατοικία έως τα επαγγελματικά ακίνητα. Η μη τήρηση της υποχρέωσης μπορεί να έχει οικονομικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές.

Για τους ενοικιαστές, η δυνατότητα ηλεκτρονικής απόδειξης της καταβολής του μισθώματος αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η πληρωμή μέσω τραπεζικού συστήματος συνδέεται με τη χορήγηση στεγαστικών ενισχύσεων και την ετήσια επιστροφή ενοικίου.

Εάν ο ενοικιαστής δεν μπορεί να αποδείξει ότι κατέβαλε το μίσθωμα με τον προβλεπόμενο τρόπο, κινδυνεύει να χάσει τις σχετικές παροχές, ακόμη και εφόσον πληροί τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Η ετήσια επιστροφή ενοικίου για την κύρια κατοικία μπορεί να φτάσει έως τα 800 ευρώ, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε προστατευόμενο παιδί. Επομένως, η δυνατότητα τεκμηρίωσης των πληρωμών αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους δικαιούνται την ενίσχυση.

Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες

Αντίστοιχη οικονομική συνέπεια προβλέπεται και για τους ιδιοκτήτες που εξακολουθήσουν να εισπράττουν τα ενοίκια σε μετρητά.

Σήμερα αναγνωρίζεται αυτόματα έκπτωση 5% επί του ακαθάριστου εισοδήματος από ακίνητα, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών για τις συγκεκριμένες δαπάνες.

Με το νέο καθεστώς, εφόσον το μίσθωμα δεν καταβάλλεται μέσω του τραπεζικού συστήματος, η έκπτωση αυτή χάνεται. Κατά συνέπεια, αυξάνεται το φορολογητέο εισόδημα και, αντίστοιχα, ο φόρος που καλείται να πληρώσει ο ιδιοκτήτης.

Για παράδειγμα, σε ετήσια εισοδήματα από ενοίκια ύψους 20.000 ευρώ, η έκπτωση 5% αντιστοιχεί σε 1.000 ευρώ. Εάν χαθεί, ο ιδιοκτήτης θα φορολογηθεί για ολόκληρο το ποσό των 20.000 ευρώ αντί για 19.000 ευρώ.

Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις

Η υποχρεωτική χρήση του τραπεζικού συστήματος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ηλεκτρονικών ελέγχων στην αγορά ακινήτων.

Μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) θα μπορούν να διασταυρώνονται οι τραπεζικές πληρωμές με τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια και τα ποσά που δηλώνονται στις φορολογικές δηλώσεις.

Στόχος είναι να εντοπίζονται ευκολότερα περιπτώσεις στις οποίες δηλώνεται μικρότερο μίσθωμα από αυτό που πραγματικά καταβάλλεται, καθώς και εισοδήματα από ενοίκια που δεν δηλώνονται στην Εφορία.

Νέα φορολογική κλίμακα για τα ενοίκια

Παράλληλα, αλλάζει από το 2026 και η φορολόγηση των εισοδημάτων από ακίνητα. Η νέα κλίμακα αφορά τα εισοδήματα που αποκτώνται από 1η Ιανουαρίου 2026 και θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.

Βασική αλλαγή είναι η προσθήκη ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 25%, ο οποίος περιορίζει την επιβάρυνση για εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ.

Η νέα κλίμακα διαμορφώνεται ως εξής:

• έως 12.000 ευρώ: 15%
• από 12.001 έως 24.000 ευρώ: 25%
• από 24.001 έως 35.000 ευρώ: 35%
• πάνω από 35.000 ευρώ: 45%

Έτσι, από τον Οκτώβριο διαμορφώνεται ένα νέο τοπίο στην αγορά των μισθώσεων. Από τη μία πλευρά, η νέα φορολογική κλίμακα μειώνει την επιβάρυνση για ορισμένους ιδιοκτήτες, ενώ από την άλλη περιορίζεται σημαντικά η δυνατότητα χρήσης μετρητών για την εξόφληση των ενοικίων.

Το βασικό που θα πρέπει να προσέξουν ιδιοκτήτες και ενοικιαστές είναι ότι κάθε πληρωμή μισθώματος θα πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί μέσω του τραπεζικού συστήματος, καθώς σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να υπάρξουν οικονομικές απώλειες και για τις δύο πλευρές.