Εκτενή αποτίμηση της πορείας και των προκλήσεων της ελληνικής εκπαίδευσης παρουσιάζει η νέα μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα», η οποία δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.
Στην έκθεση καταγράφονται τα θετικά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, αλλά και οι αδυναμίες που εξακολουθούν να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος. Ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού, όπως η καθιέρωση μηχανισμών εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των σχολείων, η ενίσχυση του ρόλου των εκπαιδευτικών με νέες αρμοδιότητες και ηγετικές λειτουργίες, καθώς και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι πρωτοβουλίες αυτές αποτυπώνουν μια σταθερή πολιτική βούληση για βελτίωση της ποιότητας και της ισότητας στην εκπαίδευση, παρά τις δημοσιονομικές πιέσεις που χαρακτήρισαν την προηγούμενη δεκαετία.
Μεταξύ των ισχυρών σημείων του συστήματος, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει την αναμόρφωση των προγραμμάτων σπουδών με έμφαση στην ανάπτυξη κριτικής σκέψης και δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων, την καθιέρωση της υποχρεωτικής προσχολικής εκπαίδευσης από την ηλικία των 4 ετών, καθώς και την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και πλατφορμών που στηρίζουν τη διδασκαλία. Θετικά αξιολογούνται, επίσης, τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και η πρώιμη εισαγωγή των ξένων γλωσσών στο σχολικό πρόγραμμα.
Την ίδια ώρα, η ανασκόπηση καταγράφει προβληματισμό για τις μαθησιακές επιδόσεις, ιδίως στα μαθηματικά και στην κατανόηση κειμένου, με βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων PISA του 2022. Όπως σημειώνεται, οι κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και οι γεωγραφικές διαφοροποιήσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν τις επιδόσεις των μαθητών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συγκεντρωτική δομή της εκπαιδευτικής διοίκησης, η οποία, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, μπορεί να περιορίζει την ευελιξία των σχολικών μονάδων και να οδηγεί σε άνιση εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων μεταξύ περιοχών. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι η ουσιαστική ένταξη των ψηφιακών εργαλείων στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη παραμένει περιορισμένη.
Στο σκέλος των συστάσεων, ο Οργανισμός προτείνει σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των σχολείων, με ταυτόχρονη διασφάλιση εθνικής συνοχής και ίσων ευκαιριών, ενδυνάμωση των δομών εφαρμογής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνδεση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών με τη συνεχή επαγγελματική ανάπτυξη και τη σταδιοδρομία τους, καθώς και στη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης, ειδικά για τα παιδιά κάτω των 4 ετών. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης και αξιολόγησης των ψηφιακών πολιτικών στην εκπαίδευση.
Η έκθεση συνδέει τις προτάσεις αυτές με το Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ισότητας, της ποιότητας και της καινοτομίας στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Τέλος, σημειώνεται ότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων PISA του 2025, που πραγματοποιήθηκαν την περασμένη άνοιξη, δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Στην έρευνα συμμετέχουν 15χρονοι μαθητές από περισσότερες από 80 χώρες, ενώ φέτος εξετάζονται και νέοι τομείς, όπως η χρήση της αγγλικής γλώσσας και η μάθηση στο ψηφιακό περιβάλλον. Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να παρουσιάσει και η διεξαγωγή της έρευνας TALIS του ΟΟΣΑ στην Ελλάδα εντός του 2026, η οποία θα αποτυπώσει πιο ολοκληρωμένα τις συνθήκες διδασκαλίας και μάθησης στη χώρα.
