Σε ισχύ τέθηκε η αναθεωρημένη ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα των υδάτινων πόρων και τη μείωση της ρύπανσης.
Η αναθεώρηση, που είχε προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2022, επικαιροποιεί τους καταλόγους ρύπων σύμφωνα με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα και ενισχύει τους μηχανισμούς παρακολούθησης και ελέγχου ουσιών που επηρεάζουν τα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα.
Οι αλλαγές αφορούν τρεις βασικές ευρωπαϊκές οδηγίες:
- την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα,
- την οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος,
- και την οδηγία για τα υπόγεια ύδατα.
Στους νέους καταλόγους ρύπων εντάσσονται, μεταξύ άλλων, οι υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS), γνωστές και ως «παντοτινές χημικές ουσίες», καθώς και φυτοφάρμακα και φαρμακευτικές ουσίες που θεωρούνται επιβλαβείς για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Για πρώτη φορά, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και τα μικροπλαστικά, δείκτες μικροβιακής αντοχής, καθώς και ειδική προστασία για ευαίσθητα οικοσυστήματα υπόγειων υδάτων.
Παράλληλα, η αναθεώρηση προβλέπει απλούστευση διαδικασιών για τα κράτη-μέλη, μέσω ψηφιακών εργαλείων ανταλλαγής δεδομένων και εξορθολογισμού των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων. Ενισχύεται επίσης η διασυνοριακή συνεργασία, με πρόβλεψη υποχρεωτικής ενημέρωσης περιοχών κατάντη σε περιπτώσεις περιστατικών ρύπανσης.
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο εισάγει ακόμη τον ορισμό της «μη υποβάθμισης» των υδάτων και επιτρέπει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, συγκεκριμένες δραστηριότητες όπως έργα αντιπλημμυρικής προστασίας ή τεχνικές παρεμβάσεις που ενδέχεται να έχουν προσωρινές μόνο επιπτώσεις στο υδάτινο περιβάλλον.
Η Γιέσικα Ρούσβαλ δήλωσε ότι η αναθεωρημένη νομοθεσία θα συμβάλει στη μείωση της ρύπανσης από PFAS, φυτοφάρμακα και άλλες επιβλαβείς ουσίες, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία των υδάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτινων πόρων.
Τα κράτη-μέλη καλούνται να ενσωματώσουν τις τροποποιήσεις των σχετικών οδηγιών στο εθνικό τους δίκαιο έως τις 22 Δεκεμβρίου 2027.
