Τουλάχιστον 35.000 περισσότεροι άνθρωποι από το αναμενόμενο έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια των τεσσάρων διαδοχικών καυσώνων που έπληξαν την ήπειρο το φετινό καλοκαίρι, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα και σε αρκετές περιπτώσεις προσωρινά στοιχεία.
Ο αριθμός αφορά δεδομένα από περίπου τη μισή Ευρώπη και εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σημαντικά όταν συγκεντρωθούν τα πλήρη στοιχεία, ιδιαίτερα για τον Αύγουστο. Μόνο στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ισπανία οι επιπλέον θάνατοι έχουν ήδη ξεπεράσει τους 25.000.
Οι διαδοχικοί καύσωνες που έπληξαν τη Δυτική Ευρώπη από τον Μάιο κατέρριψαν ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας σε εκατοντάδες μετεωρολογικούς σταθμούς. Στη Γαλλία καταγράφηκε η υψηλότερη μέση ημερήσια θερμοκρασία στην ιστορία της χώρας, ενώ στη Γερμανία 46 σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου. Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες παρέμειναν για μεγάλα χρονικά διαστήματα πάνω από τους 42 βαθμούς.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη καθιστά τα ακραία θερμά επεισόδια συχνότερα και εντονότερα.
Γερμανία: Περίπου 14.000 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη
Ο υψηλότερος αριθμός καταγράφεται μέχρι στιγμής στη Γερμανία, όπου οι αρχές υπολογίζουν περίπου 14.000 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου.
Μόνο την εβδομάδα από 22 έως 28 Ιουνίου εκτιμάται ότι έχασαν τη ζωή τους περίπου 9.600 άνθρωποι.
Πρόκειται για μακράν το χειρότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί στη Γερμανία ως προς τους θανάτους που συνδέονται με τη ζέστη. Το προηγούμενο υψηλό ήταν το 2018, όταν είχαν καταγραφεί περίπου 8.900 θάνατοι, ενώ σε ένα συνηθισμένο καλοκαίρι οι αντίστοιχες εκτιμήσεις συχνά δεν ξεπερνούν τους 2.000.
Σχεδόν 5.000 θάνατοι στην Ισπανία
Στην Ισπανία, τα στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας Carlos III δείχνουν ότι 4.947 θάνατοι αποδίδονται στη ζέστη από τον Μάιο έως σήμερα.
Το 2026 αποτελεί ήδη τη χειρότερη χρονιά που έχει καταγραφεί στη χώρα ως προς τη συγκεκριμένη αιτία, ξεπερνώντας το προηγούμενο αρνητικό ρεκόρ των 4.520 θανάτων του 2022.
Στη Γαλλία, οι υγειονομικές αρχές υπολογίζουν 7.300 επιπλέον θανάτους από όλες τις αιτίες μεταξύ τέλους Μαΐου και 22 Ιουλίου. Τα στοιχεία, ωστόσο, δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί και δεν αφορούν αποκλειστικά θανάτους λόγω ζέστης.
Οι «μαύροι» απολογισμοί σε όλη την Ευρώπη
Σημαντική αύξηση της θνησιμότητας καταγράφεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στην Ιταλία, τα διαθέσιμα μοντέλα δείχνουν περίπου 2.700 επιπλέον θανάτους μόνο την εβδομάδα από 22 έως 28 Ιουνίου, ενώ οι συνολικές απώλειες που θα μπορούσαν να αποδοθούν στη ζέστη εκτιμάται ότι θα κυμανθούν μεταξύ 5.000 και 8.000.
Στην Αγγλία, οι καύσωνες του Μαΐου και του Ιουνίου συνδέονται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των υγειονομικών αρχών, με περίπου 2.877 θανάτους.
Το Βέλγιο κατέγραψε 1.222 επιπλέον θανάτους μεταξύ 18 και 29 Ιουνίου, ενώ στην Ολλανδία τουλάχιστον 900 περισσότεροι άνθρωποι πέθαναν από το αναμενόμενο μεταξύ 22 Ιουνίου και 5 Ιουλίου.
Περίπου 1.070 επιπλέον θάνατοι καταγράφηκαν στην Πολωνία κατά το κύμα καύσωνα στα τέλη Ιουνίου, ενώ στην Ελβετία οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 220 επιπλέον θανάτους την ίδια εβδομάδα.
Προκαταρκτικά στοιχεία από Λουξεμβούργο, Ελλάδα, Ρουμανία, Βουλγαρία και Δανία δείχνουν περίπου 40 επιπλέον θανάτους σε κάθε χώρα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν, πάντως, ότι η τελική εικόνα θα είναι σαφώς μεγαλύτερη, καθώς πολλές χώρες δεν έχουν ακόμη διαθέσει πλήρη στοιχεία για τον Αύγουστο.
Γιατί η ζέστη προκαλεί τόσο μεγάλη αύξηση θανάτων
Η ζέστη σπάνια καταγράφεται ως άμεση αιτία θανάτου. Σε πολλές περιπτώσεις επιδεινώνει υπάρχουσες καρδιαγγειακές ή αναπνευστικές παθήσεις, οδηγώντας σε καρδιακά επεισόδια, εγκεφαλικά ή νεφρική ανεπάρκεια.
Για τον λόγο αυτό οι αρμόδιες αρχές χρησιμοποιούν μοντέλα που συγκρίνουν τη θνησιμότητα με τις θερμοκρασίες και υπολογίζουν τους θανάτους που συνδέονται με τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει προειδοποιήσει ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη στην ευρωπαϊκή περιφέρεια έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 30% μέσα σε δύο δεκαετίες, ενώ η κλιματική αλλαγή και η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να εντείνουν περαιτέρω το πρόβλημα.
