Ρεύμα: Πώς θα μειωθούν κατά 30% οι λογαριασμοί έως το 2029 – Οι έξι παρεμβάσεις

Τους βασικούς άξονες του σχεδίου για τη σταδιακή μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2029, στόχο που έθεσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ, παρουσίασε η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έκανε λόγο για ένα ολοκληρωμένο και εφαρμόσιμο σχέδιο, το οποίο, όπως τόνισε, δεν στηρίζεται σε προσωρινές επιδοτήσεις, αλλά σε παρεμβάσεις που αποσκοπούν στη μόνιμη αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους.

Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται, μεταξύ άλλων, περισσότερες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενίσχυση της αποθήκευσης, ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών, αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών, νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης.

«Στόχος είναι η ενεργειακή μετάβαση να αποκτήσει πραγματικό νόημα και το όφελος να φτάσει στον πολίτη», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση των ΑΠΕ, οι ενεργειακές υποδομές και οι επενδύσεις θα πρέπει να μεταφράζονται σε χαμηλότερους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Όπως σημείωσε, ο στόχος που έχει τεθεί είναι συγκεκριμένος και μετρήσιμος: η μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία.

Οι έξι άξονες του σχεδίου

Το κυβερνητικό σχέδιο στηρίζεται σε έξι βασικές παρεμβάσεις:

1. Περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Προβλέπεται περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, οι οποίες ήδη συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Όπως αναφέρθηκε, κατά τις ώρες που η συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή είναι υψηλή, οι τιμές χονδρικής μπορούν να υποχωρούν σημαντικά.

2. Ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας

Στόχος είναι η ταχεία ανάπτυξη των μονάδων αποθήκευσης, ώστε να περιορίζεται η απογευματινή αιχμή της ζήτησης, όταν αυξάνεται η ανάγκη για ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο.

Η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης, από περίπου 700 μεγαβάτ σήμερα, προβλέπεται να φτάσει το 1 γιγαβάτ έως το τέλος του 2026, τα 3-4 γιγαβάτ το 2028 και τα 5-7 γιγαβάτ έως το 2030.

3. Ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών

Η ολοκλήρωση των διασυνδέσεων αναμένεται να περιορίσει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, όπου χρησιμοποιούνται ακριβότερα υγρά καύσιμα.

Το σχετικό κόστος ανέρχεται σήμερα σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως και καλύπτεται μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.

Με την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων, μεταξύ άλλων στην Κρήτη και τις Κυκλάδες, προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 μείωση κατά 50% της σχετικής χρέωσης στους λογαριασμούς, από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

4. Αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών

Οι ρευματοκλοπές επιβαρύνουν τους συνεπείς καταναλωτές με περίπου 450 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Στόχος είναι το ποσοστό τους να περιοριστεί στο 3,5% έως το 2028, από περίπου 5% την περίοδο 2023-2024.

Βασικό εργαλείο για τον περιορισμό του φαινομένου αποτελεί η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών έως το 2030.

Παράλληλα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ. Για την αντιμετώπισή τους εφαρμόζεται νέο πλαίσιο σχετικά με τη δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή από καταναλωτές που αφήνουν επανειλημμένα ανεξόφλητες οφειλές.

5. Ενεργειακή εξοικονόμηση

Περισσότερα από 1,7 δισ. ευρώ προβλέπεται να κατευθυνθούν σε δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και αλλαγή θερμοσιφώνων.

Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, το οποίο αφορά περίπου 780.000 δικαιούχους.

6. Αυτοκατανάλωση

Έμφαση δίνεται και στην αυτοκατανάλωση, με την εγκατάσταση μονάδων ΑΠΕ και συστημάτων αποθήκευσης από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ώστε να καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών τους αναγκών.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση αναμένεται να παρουσιαστεί το προσεχές διάστημα.

Πάνω από 5 δισ. ευρώ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους

Σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου, για την υλοποίηση των παρεμβάσεων θα διατεθούν συνολικά περισσότεροι από 5 δισ. ευρώ.

Οι πόροι προέρχονται από τρεις βασικές πηγές: περίπου 2,1 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, 2,3 δισ. ευρώ από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και 600 εκατ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι δράσεις αυτές θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος σε μόνιμη βάση, περιορίζοντας παράλληλα την έκθεση της χώρας στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών.

«Η Ελλάδα είναι πλέον καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας»

Ο κ. Παπασταύρου αναφέρθηκε και στη μεταβολή του ενεργειακού μείγματος της χώρας, επισημαίνοντας τη σημαντική υποχώρηση της χρήσης λιγνίτη.

Όπως ανέφερε, από το 2005 η συμμετοχή του λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 92%, ενώ η Ελλάδα από το 2024 είναι για πρώτη φορά από το 2000 καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.

Μάλιστα, έως τον Ιούλιο του 2026 οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με το σύνολο του 2025, με το εμπορικό πλεόνασμα να προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός υποστήριξε επίσης ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον μία από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αντίθεση με το 2019, όταν είχε από τις υψηλότερες τιμές, αποδίδοντας σημαντικό μέρος αυτής της αλλαγής στην ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Νέο πλαίσιο για τις ρευματοκλοπές και τις οφειλές

Στο ζήτημα των ρευματοκλοπών αναφέρθηκε και ο κ. Τσάφος, επισημαίνοντας ότι οι διαδοχικές κρίσεις της πανδημίας και της ενεργειακής ακρίβειας δυσκόλεψαν την εποπτεία του συστήματος.

Για την περίοδο 2022-2024, το ετήσιο κόστος των ρευματοκλοπών υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ, ποσό που, σύμφωνα με το υπουργείο, τελικά επιβαρύνει το σύνολο των καταναλωτών.

Σε ό,τι αφορά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, δημιουργείται νέο σύστημα επισήμανσης για τους καταναλωτές που δεν εξοφλούν τις υποχρεώσεις τους. Μετά τη συμπλήρωση τριών σχετικών επισημάνσεων, προβλέπεται περιορισμός της δυνατότητας αλλαγής προμηθευτή έως ότου υπάρξει ρύθμιση ή τακτοποίηση των οφειλών.

Στόχος της παρέμβασης είναι να περιοριστεί η μεταφορά του κόστους των ανεξόφλητων λογαριασμών στους συνεπείς καταναλωτές και να ενισχυθεί η ομαλή λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.