Αναβολή της συνάντησης Ιράν – χωρών του Κόλπου για τα Στενά του Ορμούζ

Την αναβολή της προγραμματισμένης συνάντησης του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν με ομολόγους του από χώρες του Κόλπου, με επίκεντρο το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, ανακοίνωσε το Σουλτανάτο του Ομάν.

Η συνάντηση επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σήμερα, Δευτέρα, στη Σαλάλα. Σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων του Ομάν, η απόφαση ελήφθη προκειμένου να διαμορφωθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για έναν ουσιαστικό και εποικοδομητικό διάλογο.

Την ίδια ώρα, το ιρανικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε ότι η αναβολή συμφωνήθηκε από κοινού μεταξύ της Τεχεράνης και της Μούσκατ.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, υπογράμμισε ότι η χώρα του εξακολουθεί να στηρίζει την προσπάθεια για διάλογο που θα μπορούσε να συμβάλει στη σταθερότητα και στη μακροπρόθεσμη συνεργασία στην περιοχή. Όπως ανέφερε, η αναβολή κρίθηκε σκόπιμη προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη συναίνεσης.

Η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει τη διοργάνωση της συνάντησης, γνωστοποιώντας ότι σε αυτή θα συμμετείχαν το Ιράκ και χώρες του Κόλπου, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει ποιες. Μέχρι στιγμής, καμία από τις χώρες της περιοχής δεν είχε επιβεβαιώσει επίσημα τη συμμετοχή της, ενώ το Μπαχρέιν είχε δηλώσει ότι δεν θα εκπροσωπηθεί.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποβάθμισε τη σημασία της συνάντησης, δηλώνοντας ότι δεν τον ενδιαφέρει η διεξαγωγή της και πως πρόκειται για ζήτημα που αφορά τις ίδιες τις χώρες.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, αποτελούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες ενεργειακές οδούς παγκοσμίως. Πριν από την έναρξη της σύρραξης, από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινούνταν περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται διεθνώς.

Μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, που προκλήθηκε από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, η κατάσταση στην περιοχή επιδεινώθηκε σημαντικά. Σε αντίποινα, η Τεχεράνη εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον πετρελαιοπαραγωγών μοναρχιών του Κόλπου, οι οποίες είναι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον, ενώ διεκδίκησε μεγαλύτερο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ.

Η προηγούμενη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο, έχει πλέον ουσιαστικά καταρρεύσει, ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διατηρούν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις σχετικά με το καθεστώς λειτουργίας της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Η επανέναρξη των εχθροπραξιών, μετά από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, έχει ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Την προηγούμενη εβδομάδα η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε εκ νέου το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, ενισχύοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.

Ιράν και Ομάν, παρά τη γενικευμένη ένταση στην περιοχή, διατηρούν σχετικά καλές σχέσεις και εδώ και μήνες βρίσκονται σε συζητήσεις για το καθεστώς διαχείρισης των Στενών. Πριν από την έναρξη της σύρραξης, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή πραγματοποιούνταν χωρίς περιορισμούς και χωρίς σχετική χρέωση.

Πλέον, το Ιράν ζητά από τα πλοία που επιχειρούν να περάσουν από τα Στενά να εξασφαλίζουν προηγουμένως την έγκρισή του, επικαλούμενο ζητήματα ασφάλειας και εθνικής κυριαρχίας. Παράλληλα, εξετάζει τη δημιουργία μηχανισμού επιβολής χρεώσεων για υπηρεσίες που θα παρέχονται στα διερχόμενα πλοία.

Τα πλοία που επιχειρούν να διασχίσουν την περιοχή χωρίς προηγούμενη άδεια έχουν βρεθεί σε αρκετές περιπτώσεις στο στόχαστρο των ιρανικών δυνάμεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ πραγματοποιούν κατά διαστήματα αεροπορικές επιδρομές στις ιρανικές ακτές, επιδιώκοντας να περιορίσουν τον έλεγχο της Τεχεράνης στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό, ενώ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Παράλληλα, η Ανσαραλά, το κίνημα της Υεμένης που διατηρεί στενές σχέσεις με την Τεχεράνη, έχει ανακοινώσει από τον Ιούλιο ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και έχει πραγματοποιήσει επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων της χώρας.

Την περασμένη εβδομάδα, η Ανσαραλά ανέλαβε επίσης τον έλεγχο του στρατηγικής σημασίας στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, από το οποίο διέρχεται σημαντικό μέρος της θαλάσσιας κυκλοφορίας που συνδέει την περιοχή με τη Διώρυγα του Σουέζ.