ΠΟΜΙΔΑ: Νέο πλαίσιο για τα χρέη των κληρονομιών και ψηφιακή καταγραφή της περιουσίας

Την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης να δημιουργήσει νέο νομοθετικό πλαίσιο για την καταγραφή της περιουσιακής κατάστασης κάθε κληρονομιάς εκφράζει η ΠΟΜΙΔΑ.

Όπως αναφέρει, η νέα εφαρμογή θα δίνει στους κληρονόμους τη δυνατότητα να ενημερώνονται υπεύθυνα και σε σύντομο χρονικό διάστημα για τα περιουσιακά στοιχεία, αλλά και για τα χρέη που συνδέονται με μια κληρονομιά.

Η ΠΟΜΙΔΑ σημειώνει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία κρίθηκε αναγκαία μετά τη ρύθμιση του νέου Κληρονομικού Δικαίου, σύμφωνα με την οποία ο κληρονόμος θα ευθύνεται για τα χρέη του κληρονομούμενου μέχρι το ύψος της αξίας της κληρονομικής περιουσίας και όχι με την υπόλοιπη προσωπική του περιουσία.

Κατά την ΠΟΜΙΔΑ, η δυνατότητα έγκαιρης και αξιόπιστης διαπίστωσης των χρεών αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή της συγκεκριμένης διάταξης, καθώς η αβεβαιότητα για πιθανές οφειλές που μπορεί να εμφανιστούν αργότερα λειτουργεί αποτρεπτικά για τους κληρονόμους ως προς τη διαχείριση και αξιοποίηση της κληρονομικής περιουσίας.

Η Ομοσπονδία ζητά, παράλληλα, η νέα νομοθετική ρύθμιση να προβλέπει για διάστημα έξι μηνών τη δυνατότητα ανάκλησης αποποιήσεων κληρονομιών που έγιναν από την 1η Ιανουαρίου 2010 έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Ζητά επίσης αντίστοιχη προθεσμία για την καταγραφή και αναβίωση χρεών, ακόμη και παραγεγραμμένων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν είχαν παραγραφεί κατά τον χρόνο της αποποίησης και χωρίς επιβολή τόκων για το διάστημα από την αποποίηση έως σήμερα.

Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να αποδεχθούν νόμιμα τις κληρονομιές τους και να τις δηλώσουν στο Κτηματολόγιο κληρονόμοι, κυρίως ακινήτων πρώτης κατοικίας, οι οποίοι είχαν προχωρήσει σε αποποίηση κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ακόμη ότι μια τέτοια ρύθμιση θα μπορούσε να οδηγήσει στην αξιοποίηση χιλιάδων κλειστών διαμερισμάτων που παραμένουν σήμερα αναξιοποίητα, συνδέοντας το ζήτημα με τη σημερινή στεγαστική πραγματικότητα.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης, βασικός στόχος της νέας ρύθμισης είναι η πλήρης διαφάνεια, η μείωση της γραφειοκρατίας και η προστασία των πολιτών από άγνωστα ή μη εμφανή χρέη μιας κληρονομιάς.

Για τη διαμόρφωση του νέου νομικού πλαισίου έχει συσταθεί ομάδα εργασίας από νομικούς, δικαστικούς λειτουργούς και υπηρεσιακά στελέχη, υπό την προεδρία του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ Γεωργίου Λέκκα. Στόχος της είναι η διαμόρφωση διαδικασιών μέσω των οποίων οι πολίτες θα μπορούν να πληροφορούνται το ενεργητικό και το παθητικό μιας κληρονομίας.

Στους βασικούς άξονες περιλαμβάνεται η δημιουργία κεντρικής ψηφιακής πλατφόρμας κληρονομιάς, μέσω της οποίας οι πιστοποιημένοι κληρονόμοι θα έχουν, με μία αίτηση, πρόσβαση σε συγκεντρωμένες πληροφορίες από τη φορολογική διοίκηση, τις τράπεζες, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα υποθηκοφυλακεία ή κτηματολογικά γραφεία.

Η εικόνα της κληρονομιάς θα περιλαμβάνει στοιχεία ενεργητικού, όπως ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς, επενδυτικά προϊόντα και εταιρικά μερίδια, αλλά και στοιχεία παθητικού, όπως οφειλές προς το Δημόσιο, δάνεια και πιστωτικές κάρτες, καθώς και λοιπά βεβαιωμένα χρέη προς τρίτους.

Παράλληλα, προβλέπονται αυστηρά πρωτόκολλα για την ασφάλεια και την προστασία των προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του GDPR.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης αναφέρει ότι η μεταρρύθμιση εντάσσεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και την ασφάλεια δικαίου στις κληρονομικές σχέσεις.