Την υποστελέχωση των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας στις Περιφέρειες και την αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών καταγγέλλει η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Αιρετών Περιφερειών Ελλάδας (Ο.Σ.Υ.Α.Π.Ε.), θέτοντας παράλληλα ζητήματα για το καθεστώς αδειοδότησης και ελέγχου επιχειρήσεων και επαγγελματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία. Με την ανακοίνωσή της, ζητά ενίσχυση των υπηρεσιών με προσωπικό, επαναφορά αρμοδιοτήτων στις Περιφέρειες και αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο ελέγχων.
Όπως επισημαίνεται, η διαχρονική πολιτική περιορισμού του ρόλου των συγκεκριμένων υπηρεσιών αποσκοπεί στη μείωση των κρατικών δαπανών για την υγεία και στη μετακύλιση του κόστους στα λαϊκά στρώματα, παράλληλα με την ενίσχυση της κερδοφορίας μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, από τις υπηρεσίες των Περιφερειών, οι οποίες ασκούσαν προηγουμένως αντίστοιχες αρμοδιότητες ως Νομαρχίες, αφαιρέθηκαν σταδιακά καθήκοντα που αφορούσαν τόσο την παροχή υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας, όπως οι υποχρεωτικοί δωρεάν εμβολιασμοί παιδιών, όσο και την εποπτεία του ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα, σημειώνεται ότι οι αυτοδιοικητικές αρχές δεν αντιτάχθηκαν στην αφαίρεση αυτών των αρμοδιοτήτων.
Ειδικότερα, στο πλαίσιο της πολιτικής «απελευθέρωσης» και της εφαρμογής του «Καλλικράτη», με τον Ν. 4025/2011 αφαιρέθηκε από το Τμήμα Υπηρεσιών Υγείας η αρμοδιότητα αδειοδότησης ιατρείων και διαγνωστικών εργαστηρίων, η οποία μεταφέρθηκε στους οικείους Ιατρικούς Συλλόγους.
Η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι όσο ενισχύεται η εμπορευματοποίηση της υγείας, τόσο περιορίζονται οι διαδικασίες ελέγχου της. Αναφέρει, μάλιστα, ότι το Διοικητικό Συμβούλιο είχε αντιταχθεί εξαρχής στη μεταβίβαση των αρμοδιοτήτων, θέτοντας ζητήματα αποτελεσματικής εποπτείας, καθώς οι Ιατρικοί Σύλλογοι καλούνται να ελέγχουν τα ίδια τους τα μέλη.
Καθεστώς γνωστοποίησης αντί προηγούμενου ελέγχου
Πρόσθετες αλλαγές καταγράφονται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, στις αρμοδιότητες που εξακολουθούν να ασκούνται από τις Περιφέρειες για τους ιδιωτικούς φορείς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Το 2021 καταργήθηκε η διαδικασία αδειοδότησης για τα εργαστήρια αισθητικής, τις αυτοτελείς και τις πολυδύναμες μονάδες αδυνατίσματος και αντικαταστάθηκε από το σύστημα γνωστοποίησης μέσω της πλατφόρμας OPEN BUSINESS. Με αυτό το καθεστώς, όπως τονίζεται, δεν απαιτείται προηγούμενος επιτόπιος έλεγχος για τη νόμιμη λειτουργία των συγκεκριμένων επιχειρήσεων.
Η σχετική υπουργική απόφαση αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές «δύνανται» να πραγματοποιούν ελέγχους. Παράλληλα, με νεότερη υπουργική απόφαση προβλέπεται η χρήση τυποποιημένων φύλλων ελέγχου για την ομοιομορφία των επιτόπιων επιθεωρήσεων, καθώς και η αξιολόγηση των οικονομικών δραστηριοτήτων και ο σχεδιασμός των ελέγχων με βάση τον κίνδυνο και τους διαθέσιμους πόρους.
Η ανακοίνωση παραθέτει, επίσης, την πρόβλεψη ότι δεν είναι εφικτός ο επιτόπιος έλεγχος όλων των οικονομικών δραστηριοτήτων με την ίδια συχνότητα.
Ως προς τους διαθέσιμους πόρους, αποδίδει τις δυσκολίες στην υποστελέχωση των υπηρεσιών, στην έλλειψη οδηγών, υπηρεσιακών οχημάτων και αναγκαίου εξοπλισμού για το έργο των ελεγκτών.
Επιπλέον, αναφέρει ότι η λειτουργία των ελεγκτικών επιτροπών καθυστερεί ή παρεμποδίζεται λόγω της απροθυμίας εκπροσώπων επαγγελματικών συλλόγων, ιδίως του Ιατρικού Συλλόγου, να συμμετέχουν σε αυτές χωρίς αμοιβή. Στην ανακοίνωση γίνεται σύγκριση με τις επιτροπές του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών για την εποπτεία ιδιωτικών ιατρείων, οι οποίες, όπως σημειώνεται, αμείβονται. Ως πρόσθετο ζήτημα αναφέρεται η επέκταση της υποχρέωσης υποβολής δήλωσης Πόθεν Έσχες και στα ιδιώτη μέλη των επιτροπών.
Ανάλογες δυσκολίες, σύμφωνα με το κείμενο, αντιμετωπίζει και το Τμήμα Ιδιωτικών Κλινικών της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας, εξαιτίας προβλημάτων στη σύγκληση των επιτροπών και στην επίτευξη απαρτίας, αλλά και της έλλειψης υπηρεσιακών αυτοκινήτων και οδηγών.
Μεγάλος όγκος ελέγχων και νομοθετικά κενά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο έργο των υπαλλήλων που είναι αρμόδιοι για την εποπτεία ιδιωτικών κλινικών και Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας, δηλαδή δομών Δευτεροβάθμιας Φροντίδας Υγείας.
Ενδεικτικά, για την Αττική αναφέρονται 60 ιδιωτικές κλινικές και 10 Μονάδες Ημερήσιας Νοσηλείας, οι οποίες πρέπει να ελέγχονται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, πέρα από τις περιπτώσεις νέων αδειοδοτήσεων και τις καταγγελίες που απαιτούν διερεύνηση.
Η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι οι δυσκολίες αυτές είναι γνωστές στην κυβέρνηση, στους αρμόδιους υπουργούς και στους περιφερειάρχες.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση γραφείων ψυχολόγων, εργαστηρίων εργοθεραπείας και γραφείων λογοθεραπευτών.
Όπως αναφέρεται, μέχρι τον Αύγουστο του 2026 ο τομέας της «ευεξίας» δεν διέθετε νομοθετική ρύθμιση. Πρόσφατη υπουργική απόφαση καθόρισε όρους και προϋποθέσεις λειτουργίας για συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες φυσικής ευεξίας, στις οποίες περιλαμβάνονται:
- Υπηρεσίες τεχνητού μαυρίσματος (σολάριουμ).
- Υπηρεσίες λουτρών καθαριότητας, χαμάμ και συναφείς δραστηριότητες.
- Υπηρεσίες χειρομάλαξης (μασάζ), εκτός θεραπευτικού μασάζ.
- Υπηρεσίες σάουνας, μη θεραπευτικού spa και ατμόλουτρων.
Η εποπτεία της εφαρμογής του πλαισίου ανατίθεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, σε αρμόδια επιτροπή των Διευθύνσεων Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, χωρίς να προσδιορίζεται η σύνθεσή της. Το κείμενο θέτει, ως εκ τούτου, ερωτήματα για τον τρόπο συγκρότησης των επιτροπών και για το ποιος θα ασκεί τους ελέγχους μέχρι να αποσαφηνιστεί η διαδικασία.
Καταλήγοντας, η ανακοίνωση υποστηρίζει ότι οι προσπάθειες ρύθμισης της λειτουργίας του ιδιωτικού τομέα προσκρούουν στην πολιτική στήριξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον χώρο της υγείας.
Τα αιτήματα για τη Δημόσια Υγεία
Οι συντάκτες της ανακοίνωσης ζητούν:
- Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων —επιστημονικού, τεχνικού, διοικητικού και βοηθητικού— για την κάλυψη των οργανικών θέσεων και τη διενέργεια ουσιαστικών ελέγχων από τις Περιφέρειες.
- Επαναφορά των αρμοδιοτήτων αδειοδότησης και εποπτείας των Ιδιωτικών Φορέων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στις Περιφέρειες, με πλήρη στελέχωση των υπηρεσιών και των επιτροπών με εξειδικευμένο προσωπικό.
- Κατάργηση του καθεστώτος γνωστοποιήσεων.
- Αποτροπή περαιτέρω αφαίρεσης αρμοδιοτήτων, καθώς και κατάργηση των χαρατσιών και της ανταποδοτικότητας των υπηρεσιών.
- Χορήγηση ελεγκτικού επιδόματος σε όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και τις υποστηρικτικές δομές των Περιφερειών.
- Θεσμική και νομική προστασία των υπαλλήλων που συμμετέχουν στους ελεγκτικούς μηχανισμούς των Περιφερειών.
- Χρηματοδότηση της Υγείας και της Πρόνοιας με βάση τις κοινωνικές ανάγκες και όχι τις αντοχές της καπιταλιστικής οικονομίας ή τις απαιτήσεις κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων.
- Σύγχρονες, αναβαθμισμένες και δωρεάν υπηρεσίες υγείας για το σύνολο του πληθυσμού.
- Κατάργηση της επιχειρηματικής δράσης στον χώρο της υγείας.
