Δύο νέες παρεμβάσεις στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) ανακοίνωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη συζήτησή του στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής.
Οι αλλαγές προβλέπουν τη διατήρηση σταθερού επιτοκίου 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης στον εξωδικαστικό μηχανισμό για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες, καθώς και τη σημαντική αύξηση του ανώτατου προστίμου που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers, από 500.000 σε 5 εκατ. ευρώ.
Ο υπουργός ανέφερε ότι το νομοσχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 16 παρεμβάσεις υπέρ των πολιτών, στις οποίες εντάσσονται και οι δύο νέες ρυθμίσεις.
Σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης
Με την πρώτη τροπολογία προστίθεται νέα παράγραφος 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020, η οποία προβλέπει ετήσιο σταθερό επιτόκιο 3% για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς που συνάπτονται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.
Στους δικαιούχους περιλαμβάνονται:
-
Ευάλωτοι οφειλέτες, οι οποίοι πληρούν τα κριτήρια της περίπτωσης α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020 και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση.
-
Επιλέξιμοι οφειλέτες, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου. Όπως διευκρίνισε ο κ. Πιερρακάκης, στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται το σύνολο της μεσαίας τάξης.
Το επιτόκιο θα παραμένει στο 3% ετησίως μέχρι την ολοκλήρωση της αποπληρωμής, χωρίς να διαφοροποιείται ανάλογα με το αν οι οφειλές διαθέτουν εμπράγματες ή άλλες ειδικές εξασφαλίσεις, αλλά ούτε και με βάση την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα. Η πρόβλεψη θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο κάθε σύμβασης αναδιάρθρωσης που εμπίπτει στη ρύθμιση.
Σήμερα, το ισχύον καθεστώς προβλέπει διαφορετικά επιτόκια κατά την πρώτη τριετία, ανάλογα με το είδος της οφειλής. Για τα χρέη με εμπράγματες εξασφαλίσεις το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 3%, ενώ για εκείνα χωρίς αντίστοιχες εξασφαλίσεις στο 4%.
Μετά την παρέλευση των πρώτων τριών ετών, το επιτόκιο μετατρέπεται σε κυμαινόμενο και υπολογίζεται με βάση το Euribor τριμήνου, προσαυξημένο κατά 2,5 ποσοστιαίες μονάδες για τις εξασφαλισμένες οφειλές και κατά 3 μονάδες για τις ανεξασφάλιστες.
Με βάση το σημερινό επίπεδο του Euribor, που αναφέρεται στο 2,67%, το επιτόκιο μετά την πρώτη τριετία θα έφτανε στο 5,17% για τις οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και στο 5,67% για εκείνες χωρίς εξασφαλίσεις.
Με τη νέα πρόβλεψη, οι συγκεκριμένοι οφειλέτες θα διατηρούν επιτόκιο 3% σε ολόκληρη την περίοδο αποπληρωμής, ανεξάρτητα από την ύπαρξη εξασφαλίσεων. Η ρύθμιση θα ισχύσει για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Το όφελος για οφειλή 100.000 ευρώ
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παραθέτει παραδείγματα για να αποτυπώσει τη διαφορά που προκύπτει από τη διατήρηση του σταθερού επιτοκίου.
Στα παραδείγματα εξετάζεται οφειλή 100.000 ευρώ, με διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών, χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού step-up. Με το ισχύον καθεστώς, η μηνιαία δόση επανυπολογίζεται μετά τους πρώτους 36 μήνες, λαμβάνοντας υπόψη το υπόλοιπο της οφειλής και το νέο επιτόκιο για τους επόμενους 204 μήνες.
Παράδειγμα Α: Εξασφαλισμένη απαίτηση 100.000 ευρώ
| Ισχύον καθεστώς | Προτεινόμενο καθεστώς | |
|---|---|---|
| Επιτόκιο πρώτων 36 μηνών | 3% | 3% |
| Μηνιαία δόση πρώτων 36 μηνών | 554,60 € | 554,60 € |
| Επιτόκιο επόμενων 204 μηνών | 5,176% | 3% |
| Μηνιαία δόση επόμενων 204 μηνών | 653,50 € | 554,60 € |
Παράδειγμα Β: Ανεξασφάλιστη απαίτηση 100.000 ευρώ
| Ισχύον καθεστώς | Προτεινόμενο καθεστώς | |
|---|---|---|
| Επιτόκιο πρώτων 36 μηνών | 4% | 3% |
| Μηνιαία δόση πρώτων 36 μηνών | 605,98 € | 554,60 € |
| Επιτόκιο επόμενων 204 μηνών | 5,676% | 3% |
| Μηνιαία δόση επόμενων 204 μηνών | 685,56 € | 554,60 € |
Πηγή: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου, η εφαρμογή σταθερού επιτοκίου 3% για το σύνολο της περιόδου αποπληρωμής περιορίζει σημαντικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Για οφειλή 100.000 ευρώ και διάρκεια 20 ετών, το οικονομικό όφελος εκτιμάται σε περίπου 20.200 ευρώ όταν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση και σε 28.600 ευρώ όταν η απαίτηση είναι ανεξασφάλιστη.
Δεκαπλασιάζεται το ανώτατο πρόστιμο στους servicers
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αυστηροποίηση των κυρώσεων σε βάρος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Ειδικότερα, αυξάνεται από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ το ανώτατο πρόστιμο που έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος σε περίπτωση παραβίασης των προβλεπόμενων υποχρεώσεων.
Όπως σημείωσε ο κ. Πιερρακάκης, με τον δεκαπλασιασμό του ανώτατου ποσού καθίσταται σημαντικά αυστηρότερη η αντιμετώπιση των παραβάσεων του θεσμικού πλαισίου από τους servicers.
Η ρύθμιση αφορά τις κυρώσεις που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος βάσει του άρθρου 27 του ν. 5072/2023. Μεταξύ των παραβάσεων που μπορούν να επισύρουν πρόστιμα περιλαμβάνονται:
-
Η μη τήρηση των απαιτήσεων για τη συμβατική σχέση μεταξύ διαχειριστή και αγοραστή πιστώσεων, καθώς και οι παραβάσεις των κανόνων για την εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων.
-
Η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις εταιρικής διακυβέρνησης και εσωτερικού ελέγχου, όταν δεν διασφαλίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων των δανειοληπτών και η προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.
-
Η εφαρμογή πολιτικών που δεν διασφαλίζουν την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών.
-
Η απουσία κατάλληλων εσωτερικών διαδικασιών για την καταγραφή και τη διαχείριση των παραπόνων των δανειοληπτών.
-
Η μη γνωστοποίηση από τους αγοραστές πιστώσεων ή τους νόμιμους αντιπροσώπους τους των προβλεπόμενων πληροφοριών σχετικά με τον ορισμό διαχειριστών και τη μεταβίβαση πιστώσεων.
-
Η μη τήρηση των υποχρεώσεων που προβλέπονται από τον νόμο για τους αγοραστές πιστώσεων.
-
Η μη συμμόρφωση των διαχειριστών με τις απαιτήσεις για τη δυνατότητα κατοχής χρηματικών ποσών.
-
Η παραβίαση του νομικού πλαισίου που διέπει τις σχέσεις με τους δανειολήπτες από αγοραστές ή διαχειριστές πιστώσεων.
Το υπουργείο επισημαίνει ακόμη ότι η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να επιβάλει πρόστιμα για περισσότερες από μία παραβάσεις.
Διακριτή διαδικασία για τα πρόστιμα ανά δανειολήπτη
Η αύξηση του ανώτατου προστίμου που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος είναι διαφορετική από τις κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 15 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη, τα οποία επιβάλλονται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις προβλέπονται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες πραγματοποιούνται ενέργειες είσπραξης σε βάρος συνεπούς δανειολήπτη ή δανειολήπτη που αδυνατεί να καταβάλει ορισμένες δόσεις επειδή ο πιστωτής ή ο διαχειριστής πιστώσεων δεν του έχει χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία.
