Επιστήμονες κατέγραψαν εκατοντάδες εικόνες ενός από τα πιο σπάνια και άγνωστα σαρκοφάγα της Νότιας Αμερικής
Νέες φωτογραφίες ενός από τα πιο μυστηριώδη ζώα του Αμαζονίου έδωσαν στη δημοσιότητα επιστήμονες, προσφέροντας σπάνιες εικόνες του λεγόμενου «σκύλου-φαντάσματος», ενός είδους που για δεκαετίες παρέμενε σχεδόν αόρατο ακόμη και για τους ερευνητές.
Πρόκειται για τον ατελοκύνα τον μικρόωτο (short-eared dog), ένα εξαιρετικά σπάνιο είδος άγριου κυνοειδούς που ζει στα πυκνά δάση του Αμαζονίου και θεωρείται ένα από τα λιγότερο μελετημένα θηλαστικά της περιοχής.
Η δυσκολία εντοπισμού του οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον ιδιαίτερα διακριτικό τρόπο ζωής του. Διαθέτει εξαιρετικά ανεπτυγμένη ακοή και όσφρηση, αποφεύγει την ανθρώπινη παρουσία και κινείται σε απομονωμένες δασικές περιοχές μακριά από ποτάμια και οικισμούς.
Για τον λόγο αυτό οι άμεσες παρατηρήσεις του στη φύση ήταν μέχρι σήμερα ελάχιστες, με αρκετούς ερευνητές να το περιγράφουν ως ένα σχεδόν μυθικό πλάσμα του Αμαζονίου.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neotropical Biology and Conservation, βασίστηκε σε εκτεταμένη χρήση καμερών παρακολούθησης σε περιοχές της Βολιβίας και του Περού.
Οι εικόνες αποκαλύπτουν ένα ζώο με πυκνό σκούρο τρίχωμα που κυμαίνεται από γκριζόμαυρο έως κοκκινοκάστανο, σχετικά κοντά πόδια, μεγάλο κεφάλι με μικρά στρογγυλά αυτιά και μακριά θαμνώδη ουρά.
Ένα από τα πιο ασυνήθιστα χαρακτηριστικά του είναι ότι διαθέτει μερικώς μεμβρανώδεις πατούσες, ένα γνώρισμα που δεν συναντάται σε κανένα άλλο κυνοειδές του Αμαζονίου.
Δεν είναι τόσο σπάνιος όσο πίστευαν οι επιστήμονες
Πέρα από τις εντυπωσιακές φωτογραφίες, η μελέτη έφερε στο φως και ένα ακόμη απρόσμενο εύρημα.
Παρότι ο βραχύωτος σκύλος θεωρούνταν επί δεκαετίες ένα από τα πιο δυσεύρετα ζώα του Αμαζονίου, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι πιθανότατα είναι πολύ πιο πολυάριθμος από ό,τι εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι ερευνητές.
Οι επιστήμονες συγκέντρωσαν και ανέλυσαν περίπου 500 καταγραφές του είδους από διάστημα 25 ετών, ενώ πραγματοποίησαν δεκάδες εκτεταμένες έρευνες με κάμερες παρακολούθησης σε προστατευόμενες περιοχές της Βολιβίας και του Περού.
Συνολικά εξασφάλισαν περισσότερες από 590 επιβεβαιωμένες φωτογραφίες του ζώου, δημιουργώντας τη μεγαλύτερη βάση καταγραφών που έχει συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα για το συγκεκριμένο είδος.
«Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι, παρά τη σχεδόν μυθική του φήμη, ο ατελοκύνας φαίνεται να είναι πολύ πιο κοινός απ’ όσο φανταζόμασταν», σημειώνουν οι συντάκτες της μελέτης.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το είδος μπορεί να εμφανίζει πυκνότητα περίπου 15 ατόμων ανά 100 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε κατάλληλους οικοτόπους.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό σημαίνει ότι ο πληθυσμός του είναι πιθανότατα μεγαλύτερος από εκείνον άλλων μεγάλων θηρευτών του Αμαζονίου, όπως ο ιαγουάρος, αν και παραμένει λιγότερο πολυάριθμος από μεσαίου μεγέθους σαρκοφάγα, όπως ο οσελότος.
Τα δεδομένα των καμερών αποκάλυψαν επίσης άγνωστες μέχρι σήμερα πτυχές της συμπεριφοράς του. Σε αντίθεση με πολλά άλλα αρπακτικά του τροπικού δάσους, ο ατελοκύνας φαίνεται να είναι κυρίως ημερόβιος, με τη μεγαλύτερη δραστηριότητά του να καταγράφεται μεταξύ 6 το πρωί και 12 το μεσημέρι.
Γιατί παρέμεινε «αόρατος» και τι απειλεί την επιβίωσή του
Η έρευνα δίνει και μια πιθανή εξήγηση για το πώς ένα σχετικά πολυάριθμο ζώο κατάφερε να παραμείνει για τόσο μεγάλο διάστημα εκτός του πεδίου παρατήρησης των επιστημόνων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο ατελοκύνας φαίνεται να προτιμά τα πυκνά δάση της ενδοχώρας, μακριά από ποτάμια και άλλες περιοχές όπου συνήθως κινούνται άνθρωποι ή πραγματοποιούνται επιστημονικές αποστολές.
Το γεγονός ότι ζει σε τέτοιου είδους απομονωμένες δασικές περιοχές, σε συνδυασμό με τη διακριτική συμπεριφορά του, συνέβαλε στο να παραμείνει ένα από τα λιγότερο γνωστά σαρκοφάγα της Νότιας Αμερικής.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιβίωση του είδους εξαρτάται άμεσα από τη διατήρηση των μεγάλων, συνεχόμενων εκτάσεων τροπικού δάσους στον Αμαζόνιο.
Όπως επισημαίνουν, η προστασία του δασικού θόλου και η αποτελεσματική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του πληθυσμού του.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στον ρόλο των αυτόχθονων κοινοτήτων και των εδαφών που διαχειρίζονται, καθώς πολλές από τις περιοχές όπου καταγράφηκε το είδος παραμένουν σχετικά ανεπηρέαστες από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τη μελέτη ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι σύγχρονες τεχνολογίες παρακολούθησης της άγριας ζωής μπορούν να αποκαλύψουν σημαντικές πληροφορίες ακόμη και για είδη που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο να μελετηθούν.
Χάρη στις εκατοντάδες εικόνες που συγκεντρώθηκαν τα τελευταία χρόνια, ο μυστηριώδης «σκύλος-φάντασμα» του Αμαζονίου είναι σήμερα λίγο λιγότερο άγνωστος από ό,τι ήταν μέχρι τώρα.
