Κλιματική κρίση: Οι τροπικές περιοχές θα αργήσουν περισσότερο να δουν βελτίωση

Τις άνισες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης ανά τον κόσμο αναδεικνύει νέα μελέτη, σύμφωνα με την οποία οι τροπικές περιοχές, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος των φτωχότερων πληθυσμών, αναμένεται να είναι μεταξύ των τελευταίων που θα επωφεληθούν από μια ενδεχόμενη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στο καθαρό μηδέν.

Οι θερμοκρασίες στις τροπικές περιοχές έχουν αυξηθεί σημαντικά περισσότερο σε σχέση με τα ιστορικά επίπεδα, συγκριτικά με τις περιοχές που βρίσκονται σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και αρκετές από τις πλουσιότερες χώρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.

Ερευνητική ομάδα Αυστραλών κλιματολόγων διαπίστωσε ότι η συγκεκριμένη ανισότητα δεν αναμένεται να ανατραπεί ακόμη και στην περίπτωση που οι παγκόσμιες εκπομπές μηδενιστούν. Μάλιστα, σύμφωνα με τα ευρήματα, θα χρειαστούν πολλές δεκαετίες μέχρι να αρχίσει να αντιστρέφεται η κατάσταση, ακόμη και σε ένα σενάριο κατά το οποίο θα απομακρύνεται διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και θα επιτυγχάνονται καθαρές αρνητικές εκπομπές.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Research Letters και πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Δρ Άντριου Κινγκ και συνεργατών του από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης. Οι ερευνητές εξέτασαν τρεις σειρές υπολογιστικών μοντέλων για τις πιθανές μεταβολές της θερμοκρασίας σε ένα σενάριο επίτευξης καθαρών μηδενικών παγκόσμιων εκπομπών και στη συνέχεια συνέδεσαν τα αποτελέσματα με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν των χωρών.

Όπως ανέφερε ο Κινγκ, ακόμη και σε μια πορεία προς το «καθαρό μηδέν», η υφιστάμενη ανισότητα στην αύξηση της θερμοκρασίας αναμένεται να παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πλουσιότερες χώρες, οι οποίες έχουν συμβάλει περισσότερο στις εκπομπές, δεν είναι εκείνες που υφίστανται τη μεγαλύτερη θερμοκρασιακή επιβάρυνση, ενώ οι περιοχές που έχουν συμβάλει λιγότερο στην αύξηση της θερμοκρασίας αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες επιπτώσεις.

Ο ίδιος σημείωσε ότι η εξέλιξη της κατάστασης στις φτωχότερες περιοχές, οι οποίες βρίσκονται κατά κανόνα πιο κοντά στον ισημερινό, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το συνολικό ύψος των εκπομπών που θα έχουν απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα μέχρι την επίτευξη του καθαρού μηδενισμού.

Όπως εξήγησε, ακόμη και μετά την επίτευξη του «καθαρού μηδέν», οι επιπτώσεις των μεγάλων ποσοτήτων άνθρακα που έχουν ήδη διοχετευθεί στην ατμόσφαιρα θα συνεχίσουν να υφίστανται για αιώνες. Για τον λόγο αυτό, η ταχύτερη μείωση των εκπομπών και η έγκαιρη επίτευξη του καθαρού μηδενισμού θα μπορούσαν να περιορίσουν τη μακροχρόνια θερμοκρασιακή ανισότητα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τον Κινγκ, και η κατάσταση των τροπικών οικοσυστημάτων. Όπως ανέφερε, οικοσυστήματα όπως ορισμένοι κοραλλιογενείς ύφαλοι έχουν εξελιχθεί μέσα σε μικρότερο εύρος θερμοκρασιών σε σχέση με οικοσυστήματα που βρίσκονται σε μεγαλύτερα γεωγραφικά πλάτη. Ως αποτέλεσμα, αναμένεται να εξακολουθήσουν να δέχονται σημαντικές πιέσεις για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ακόμη και καθώς οι παγκόσμιες εκπομπές μειώνονται.

Η κλιματική κρίση και ο κίνδυνος ανιθαγένειας

Παράλληλα, έκθεση για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στους απάτριδες, η οποία εκπονήθηκε με ανάθεση της Υπηρεσίας Προσφύγων του ΟΗΕ και δημοσιεύθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Peter McMullin, επισημαίνει τον κίνδυνο η κλιματική κρίση να αυξήσει τον αριθμό των ανθρώπων που στερούνται ιθαγένειας.

Η έκθεση καλεί τα κράτη να υποστηρίξουν τη «συνέχεια της κρατικής υπόστασης» χωρών που αντιμετωπίζουν ακραίες κλιματικές καταστροφές. Μεταξύ των περιοχών που αντιμετωπίζουν σχετικό κίνδυνο περιλαμβάνονται νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού, τα οποία χάνουν εδάφη εξαιτίας της ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Η Υπηρεσία Προσφύγων του ΟΗΕ εκτιμά ότι περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι είναι σήμερα απάτριδες, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερος, καθώς οι απάτριδες δεν καταγράφονται πλήρως στις επίσημες στατιστικές.

Σύμφωνα με την έκθεση, η κλιματική κρίση μπορεί να ενισχύσει τον κίνδυνο ανιθαγένειας εξαιτίας των εκτοπισμών που προκαλούν καταστροφές οι οποίες συνδέονται με το κλίμα, όπως οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες και η άνοδος της στάθμης της θάλασσας.

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης Ράντα Γκόβιλ, που συμμετείχε στη συγγραφή της έκθεσης, ανέφερε ότι εντοπίζεται συσχέτιση μεταξύ των περιοχών που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή και της ανιθαγένειας.

Μεταξύ των προτάσεων της έκθεσης περιλαμβάνεται η υποστήριξη των χωρών για την ψηφιοποίηση των μητρώων ιθαγένειας, καθώς και η λήψη μέτρων ώστε να διασφαλίζεται η απόδοση ιθαγένειας σε παιδιά που μένουν χωρίς γονείς μετά από μια φυσική καταστροφή.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ο κίνδυνος για τα παιδιά αυξάνεται όταν οι μητέρες δεν έχουν τα ίδια δικαιώματα με τους πατέρες ως προς τη μεταβίβαση της ιθαγένειάς τους στα παιδιά.

Η Γκόβιλ χαρακτήρισε τις προτάσεις της έκθεσης εφαρμόσιμες, σημειώνοντας ότι μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη του κινδύνου ανιθαγένειας και στην αντιμετώπιση του προβλήματος πριν αυτό λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις.