Να μην αφήσουμε τη μιζέρια να υπονομεύσει την όμορφη πόλη μας
Προχτές κάναμε μια βόλτα στην πόλη από αυτές που τις μοιράζουμε σε διάφορα πράγματα. Μετράμε τα βήματα και έχουμε ρυθμό, αλλά κάνουμε και στάσεις, μπαίνουμε σε μαγαζιά, συναντάμε κόσμο, κοιτάμε τις αλλαγές από μήνα σε μήνα, ανακαλύπτουμε κάτι καινούργιο. Ψώνισα λίγο τσίπουρο, είδαμε μερικά χειροποίητα κοσμήματα, μας άρεσαν για μία ακόμα φορά οι πεζοδρομήσεις, νιώσαμε το αεράκι από τη λίμνη, είδαμε μερικά νέα καταστήματα. Είναι τόσο όμορφη πόλη τα Γιάννενα, αλλά και τόσο επιβαρυμένη από τις αλλαγές της και τόσο κλεισμένοι κι εμείς στα δικά μας.
Τους δρόμους της πόλης τους έχω γυρίσει χιλιάδες φορές, κυριολεκτικά. Κάθε φορά που τους περπατάω έχω πάντα την ίδια προσμονή ότι κάτι θα με εκπλήξει, αλλά τελευταία, με τα χρόνια και με την ίδια σιωπηρή ματαίωση ότι ακόμα κι αν αλλάξει κάτι θα είναι προς το χειρότερο. Ότι στη γωνία θα δω κάτι φθαρμένο, ότι καιροφυλακτεί μία αρπαχτή, ότι όλα μοιάζουν σαν να έχουν ξαναγίνει αλλά χειρότερα στην τωρινή μορφή τους, ότι η πόλη που μας προχώρησε και μας στέριωσε χάνεται και κανείς δεν ενδιαφέρεται για τον χαμό της. Μόνο κάποια νέα παιδιά με συγκινούν όταν τα συναντάμε, κάπως απρόσμενα με αυτή τη διάθεση να ανακαλύπτουν τον κόσμο σαν να είναι η πρώτη φορά. Κάποια από αυτά τουλάχιστον. Και με την πίστη πάντα ότι κάποιος που θα μου μιλήσει στο δρόμο θα έχει κάτι νέο και αυθεντικό, κάτι δικό του να πει. Αλλά φευ…
Και μέσα σε όλο αυτό αναρωτιέμαι, πώς γίνεται τα Γιάννενα να προοδεύουν, να αυξάνουν έστω και λίγο αλλά προοδευτικά τον κύκλο της οικονομίας τους, να ανοίγονται στον τουρισμό ή τη νέα επιχειρηματικότητα, αλλά να γίνονται ταυτόχρονα όλο και πιο συντηρητικά και μίζερα; Έτσι τα νιώθω εγώ τουλάχιστον και δεν λέω ότι είναι θέσφατο…
Μερικά σημεία κατ’ αρχάς, ενδεικτικά, που δείχνουν τις αντιφάσεις που ζούμε.
Τα Γιάννενα είναι μία πανεπιστημιούπολη, που προσελκύει νέους, αλλά τους δοκιμάζει με ακριβά ενοίκια και ακριβό κόστος ζωής καθημερινά σαν να τους λέει φύγετε. Θέλει η πόλη να έχεις νέους;
Τα Γιάννενα που είναι μεν όμορφα και μέσα σε ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, αλλά δεν έχουν σχέδιο για το αν και κατά πόσο πρέπει να χτιστεί η παραλίμνια ζώνη ή αν πρέπει να προσανατολίσουν την οικονομία τους σε μία ζώνη ενδιαφέροντος για πρόσκαιρους επισκέπτες, εγκαταλείποντας την πρωτογενή παραγωγή, το εμπόριο και τη μικρή επιχειρηματικότητα ή τους τεχνίτες και τη δημιουργικότητα, στοιχεία όλα της ακμής τους ως και το πρόσφατο παρελθόν.
Όσο για το πώς συμπεριφέρονται στο φυσικό περιβάλλον αρκεί μία βόλτα λίγο πιο έξω για να φανεί ότι έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό απόθεμα σκουπιδιών και αυθαιρεσιών.
Κοινωνικά είναι επίσης προβληματικά τα πράγματα, υπάρχει οπισθοδρόμηση. Το αισθάνεσαι από ενδείξεις: Βασιλεύει το κουτσομπολιό, οι μικρότητες, ο φθόνος για όποιον ξεχωρίζει, οι στενοί κύκλοι και οι ατομικές επιδιώξεις που έχουν καταφέρει να βρουν και εκπροσώπηση μέσα σε διάφορα αδιόρατα πελατειακά δίκτυα και σχέσεις αλληλοεξάρτησης.
Υπάρχουν όμως και οι προϋποθέσεις και οι δυνάμεις της αλλαγής. Γιατί προφανώς υπάρχουν και τα άλλα Γιάννενα. Του κόσμου της δουλειάς που μάχεται κάθε μέρα να επιβιώσει. Του τίμιου εργαζόμενου που παλεύει στην εργασία του. Του υπαλλήλου που προσφέρει, του επιστήμονα που σκύβει το κεφάλι και παράγει σπουδαία αποτελέσματα αθόρυβα, του νέου που επιμένει να θέλει να ονειρεύεται, του μικρού εμπόρου και ελεύθερου επαγγελματία που με τη σπιρτάδα του και την επιμονή του κινεί την αγορά, της οικογένειας που διεκδικεί τον ελεύθερο χώρο και το πράσινο για να παίρνει μία ανάσα, του καλλιτέχνη που καταθέτει μία δημιουργική πρόταση και αγωνίζεται να την υλοποιήσει.
Υπάρχει αυτή η πόλη. Και είναι πλειονότητα. Αλλά είναι κι αυτή που δεν έχει φωνή, που δεν ακούγεται και αισθάνεται ότι μειονεκτεί. Που είναι έτοιμη να μπει μπροστά και να συμβάλλει στην αλλαγή, πέρα από τα τοπικά καθεστώτα, τις τοπικές δυναστείες και τους έχοντες που μόνο έλεγχο θέλουν και ιδιωτική ευημερία.
Υπάρχει μία πόλη που θέλει να γίνει πόλη. Αλλά είναι εγκλωβισμένη. Και μοιάζει και είναι πια μίζερη πολλές φορές αλλά χωρίς να φαίνεται κάτω από το γκλίτερ του τουριστικού προορισμού. Είναι η πόλη μας που της αξίζει κάτι καλύτερο. Που μας αξίζει να είναι καλύτερη.
ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ
από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 21-4-2026
