Ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος
Ένα νέο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε η Mayo Clinic ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα στην έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του παγκρέατος, ενός από τους πιο θανατηφόρους τύπους καρκίνου, καθώς μπορεί να εντοπίζει πρώιμες ενδείξεις της νόσου ακόμη και χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της σχετικής έρευνας, το σύστημα έχει τη δυνατότητα να «διαβάζει» διακριτικές αλλαγές σε τυπικές αξονικές τομογραφίες κοιλίας, οι οποίες συχνά περνούν απαρατήρητες, επιτρέποντας την πιθανή ανίχνευση του καρκίνου έως και τρία χρόνια πριν εμφανιστούν εμφανείς όγκοι.
Το μοντέλο, που ονομάζεται REDMOD (Radiomics Early Detection Model), αναπτύχθηκε με βάση δεδομένα από πολλαπλά ιατρικά κέντρα και αξιολόγησε περίπου 2.000 αξονικές τομογραφίες, μεταξύ των οποίων και περιπτώσεις ασθενών που διαγνώστηκαν μεταγενέστερα με καρκίνο του παγκρέατος. Όλες οι εξετάσεις είχαν αρχικά χαρακτηριστεί ως φυσιολογικές.
Στα αποτελέσματα της μελέτης, το σύστημα κατάφερε να εντοπίσει περίπου το 73% των περιστατικών πριν από τη διάγνωση, με μέσο χρόνο πρόβλεψης τους 16 μήνες, αποδίδοντας σημαντικά υψηλότερα ποσοστά ανίχνευσης σε σχέση με την κλασική ιατρική αξιολόγηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις πρώιμης νόσου, η απόδοση ήταν ακόμη υψηλότερη, καθώς εντοπίστηκαν ευρήματα έως και δύο χρόνια πριν από τη διάγνωση.
Η τεχνολογία βασίζεται στην ανάλυση εκατοντάδων παραμέτρων απεικόνισης, που αποτυπώνουν μικροαλλαγές στη δομή και την υφή των ιστών. Έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί σε ήδη υπάρχουσες εξετάσεις ρουτίνας, χωρίς την ανάγκη επιπλέον διαδικασιών, με στόχο κυρίως ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η σταθερότητα των αποτελεσμάτων σε διαφορετικά δεδομένα και χρονικά σημεία ενισχύει τη δυνατότητα αξιοποίησης του συστήματος στην κλινική πράξη. Παράλληλα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη πρόγραμμα κλινικών δοκιμών για την αξιολόγηση της ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στην ιατρική παρακολούθηση ασθενών υψηλού κινδύνου.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει ιδιαίτερα δύσκολος στη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που συμβάλλει στα χαμηλά ποσοστά επιβίωσης. Η νέα τεχνολογία, εφόσον επιβεβαιωθεί σε ευρύτερη κλινική χρήση, θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την έγκαιρη ανίχνευση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου.
