Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για τους ιδιοκτήτες ακινήτων που θέλουν να αξιοποιήσουν το φορολογικό κίνητρο της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για κατοικίες που επιστρέφουν από την αδράνεια ή τη βραχυχρόνια μίσθωση στη μακροχρόνια ενοικίαση.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η προθεσμία για τη σύναψη των επιλέξιμων μισθώσεων εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι σήμερα δεν έχει οριστικοποιηθεί εάν το μέτρο θα παραταθεί και για το 2027, παρά τα σχετικά αιτήματα και τις εισηγήσεις.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν από το οικονομικό επιτελείο προς το τέλος του έτους, ενδεχομένως στο πλαίσιο των αποφάσεων για τον Προϋπολογισμό του 2027.
Η αβεβαιότητα δημιουργεί ένα δίλημμα για αρκετούς ιδιοκτήτες. Από τη μία πλευρά, η έγκαιρη μίσθωση επιτρέπει την κατοχύρωση του υφιστάμενου κινήτρου. Από την άλλη, η αναμονή για ενδεχόμενη παράταση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της προθεσμίας, εάν τελικά το μέτρο δεν επεκταθεί.
Ποιοι μπορούν να επωφεληθούν
Η φοροαπαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν για μακροχρόνια μίσθωση κατοικίες οι οποίες προηγουμένως:
- είχαν δηλωθεί ως κενές για τουλάχιστον τρία χρόνια,
- ή είχαν διατεθεί σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Για να αξιοποιηθεί το μέτρο, το ακίνητο πρέπει να διατεθεί αποκλειστικά ως κατοικία και να συναφθεί ηλεκτρονικό μισθωτήριο μακροχρόνιας μίσθωσης.
Η βασική διάρκεια της μίσθωσης είναι τουλάχιστον τρία έτη. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για μισθώσεις διάρκειας τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών προς δημόσιους υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς, ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς και ένστολους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.
Το μέτρο ισχύει για μισθωτήρια που συνάπτονται από τις 8 Σεπτεμβρίου 2024 έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Για τις κατοικίες που ήταν κλειστές, η προηγούμενη κατάσταση θα πρέπει να προκύπτει από το έντυπο Ε2. Αντίστοιχα, για ακίνητα που είχαν διατεθεί σε βραχυχρόνια μίσθωση, απαιτούνται τα σχετικά στοιχεία και οι δηλώσεις που αποδεικνύουν την προηγούμενη χρήση.
Ποιο είναι το φορολογικό όφελος
Η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος εφαρμόζεται από τον μήνα κατά τον οποίο συνάπτεται η σχετική μίσθωση και αφορά κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με προσαύξηση 20 τετραγωνικών μέτρων για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.
Το όφελος αφορά τον φόρο εισοδήματος που επιβάλλεται στα συγκεκριμένα έσοδα από ενοίκια, με τους συντελεστές της φορολογικής κλίμακας εισοδήματος από ακίνητα, οι οποίοι κυμαίνονται από 15% έως 45%.
Η απαλλαγή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης απαλλάσσεται από κάθε επιβάρυνση που σχετίζεται με το ακίνητο. Ο ΕΝΦΙΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται, ενώ παραμένουν και τυχόν ασφαλιστικές, λειτουργικές ή άλλες υποχρεώσεις που συνδέονται με την κατοχή και τη μίσθωση του ακινήτου.
Το τελικό οικονομικό όφελος διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση και εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το ύψος του μισθώματος, τη διάρκεια της μίσθωσης, το ιδιοκτησιακό καθεστώς και την τήρηση όλων των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
Οι κινήσεις που πρέπει να γίνουν εγκαίρως
Οι ιδιοκτήτες που ενδιαφέρονται να αξιοποιήσουν το μέτρο θα πρέπει αρχικά να ελέγξουν το φορολογικό ιστορικό του ακινήτου, ώστε να διαπιστωθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις.
Στην περίπτωση κατοικίας που παρέμενε κλειστή, θα πρέπει να επιβεβαιωθεί μέσω των δηλώσεων στην ΑΑΔΕ ότι είχε δηλωθεί ως κενή για το απαιτούμενο χρονικό διάστημα. Αντίστοιχα, για ακίνητο που ήταν σε βραχυχρόνια μίσθωση, θα πρέπει να υπάρχουν τα απαραίτητα στοιχεία που αποδεικνύουν την προηγούμενη χρήση.
Στη συνέχεια πρέπει να διαπιστωθεί εάν το ακίνητο είναι έτοιμο να κατοικηθεί. Σε κατοικίες που παρέμεναν κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα ενδέχεται να απαιτούνται εργασίες όπως βάψιμο, επισκευές σε ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, επανασύνδεση παροχών, συντήρηση θέρμανσης και κλιματισμού, αλλαγές σε κουφώματα ή δάπεδα και εργασίες σε μπάνιο ή κουζίνα.
Χρόνο μπορεί να απαιτήσει και η διαδικασία εξεύρεσης ενοικιαστή, από την ανάρτηση αγγελίας και τις επισκέψεις έως τη διαπραγμάτευση και τη σύνταξη του μισθωτηρίου.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής δήλωσης της μίσθωσης στην ΑΑΔΕ. Η συμφωνία με τον ενοικιαστή, η υπογραφή του μισθωτηρίου ή ακόμη και η καταβολή προκαταβολής δεν αρκούν από μόνες τους για την κατοχύρωση της φοροαπαλλαγής.
Για τον λόγο αυτό, όσοι επιθυμούν να αξιοποιήσουν το ισχύον μέτρο είναι σκόπιμο να μην αφήσουν τις απαραίτητες διαδικασίες για τις τελευταίες ημέρες του έτους. Η έγκαιρη ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών μειώνει τον κίνδυνο να προκύψουν καθυστερήσεις ή εκκρεμότητες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην απώλεια του φορολογικού οφέλους.
