Η δημιουργία του δασυλλίου ξεκίνησε το 1928, όταν έγινε αντιληπτή η σημασία του για την πόλη των Ιωαννίνων
Μια διαφορετική εικόνα, που γίνεται ολοένα και πιο εμφανής με την πάροδο των χρόνων, παρουσιάζει σήμερα το Δασύλλιο Ιωαννίνων, ως αποτέλεσμα τόσο των φυσικών διεργασιών αναγέννησης όσο και των συστηματικών παρεμβάσεων της Δασικής Υπηρεσίας για τη διατήρηση και προστασία του.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος στις 5 Ιουνίου, αναδεικνύεται η μακρά πορεία των δράσεων που έχουν υλοποιηθεί στο δασύλλιο από τις αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, οι οποίες υπάγονται στην Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η δημιουργία του δασυλλίου ξεκίνησε το 1928, όταν έγινε αντιληπτή η σημασία του για την πόλη των Ιωαννίνων. Οι εργασίες δάσωσης συνεχίστηκαν έως το 1940 και ολοκληρώθηκαν μεταπολεμικά, καλύπτοντας έκταση περίπου 900 στρεμμάτων, κυρίως με τραχεία πεύκη και σε μικρότερο βαθμό με κυπαρίσσια.
Σήμερα, τα περισσότερα πεύκα έχουν ηλικία από 80 έως 100 έτη και βρίσκονται σε στάδιο ωριμότητας ή γήρανσης. Ως αποτέλεσμα, αρκετά δέντρα ξηραίνονται ή καταρρέουν λόγω ισχυρών ανέμων. Για τον λόγο αυτό, η Δασική Υπηρεσία προχωρά σταδιακά στην απομάκρυνση των γερασμένων δέντρων, εφαρμόζοντας παράλληλα παρεμβάσεις που ευνοούν τη φυσική αναγέννηση και τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού μικτού δάσους.
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, ενισχύεται η παρουσία πλατύφυλλων ειδών, όπως δρυς, δάφνη, κουτσουπιά και καρυδιά, ενώ έχουν εμφανιστεί και ορισμένα ξενικά είδη, όπως ο αείλανθος και η ακακία. Παράλληλα, έντονη είναι η παρουσία του κισσού, ο οποίος αναπτύσσεται σε πολλά δέντρα χωρίς να προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα στο οικοσύστημα, προσδίδοντας παράλληλα μια ξεχωριστή αισθητική στο τοπίο.
Η διαχρονική προστασία του δασυλλίου
Η προστασία του χώρου έχει ενισχυθεί μέσα από σειρά διοικητικών παρεμβάσεων και έργων κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Το 1962 παραχωρήθηκε στην Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών ο χώρος του θεάτρου και η γύρω περιοχή, ενώ το 1976 το μεγαλύτερο τμήμα του δασυλλίου χαρακτηρίστηκε αισθητικό δάσος. Τη δεκαετία του 1990, η ένταξη της περιοχής της ΕΗΜ στο ρυμοτομικό σχέδιο της πόλης προκάλεσε περιορισμένες μεταβολές στη συνέχεια του δασικού χώρου.
Το 2005 υλοποιήθηκε σημαντικό έργο πυροπροστασίας με την κατασκευή έξι δεξαμενών νερού χωρητικότητας 500 κυβικών μέτρων η καθεμία και την ανάπτυξη δικτύου πυροσβεστικών κρουνών σε όλη την έκταση του δασυλλίου. Τρία χρόνια αργότερα, ολοκληρώθηκε η κατασκευή της περιμετρικής τοιχοποιίας, διασφαλίζοντας την προστασία του χώρου από ενδεχόμενες καταπατήσεις.
Έργα αντιπυρικής θωράκισης και σύγχρονη παρακολούθηση
Κατά την περίοδο 2021-2025, το Δασύλλιο Ιωαννίνων εντάχθηκε στα προγράμματα ΑΝΤΙΝΕΡΟ, με συνολική χρηματοδότηση που άγγιξε το ένα εκατομμύριο ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες καθαρισμού, απομάκρυνσης ξερών και πεσμένων δέντρων, καθώς και διαχείρισης της υποβλάστησης, με έμφαση στην ανάδειξη των πλατύφυλλων ειδών.
Παράλληλα, μέσω χρηματοδότησης από το Πράσινο Ταμείο, εγκαταστάθηκαν 100 αισθητήρες παρακολούθησης, οι οποίοι καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα, τη θερμοκρασία και την υγρασία. Σε περίπτωση ανίχνευσης ύποπτων μεταβολών, το σύστημα αποστέλλει αυτόματα ειδοποιήσεις στις αρμόδιες δασικές και πυροσβεστικές υπηρεσίες.
Την εικόνα της σύγχρονης επιτήρησης συμπληρώνει η θερμική κάμερα που έχει τοποθετηθεί στους Λιγκιάδες, παρέχοντας συνεχή παρακολούθηση του δασυλλίου και συμβάλλοντας στην έγκαιρη ανίχνευση πιθανών εστιών πυρκαγιάς.
Με τις παρεμβάσεις αυτές, το Δασύλλιο Ιωαννίνων εισέρχεται σταδιακά σε μια νέα φάση ανανέωσης, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού του χαρακτήρα και την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και των φυσικών κινδύνων.
