Ελ Νίνιο: Έως 450.000 επιπλέον θάνατοι από την ακραία ζέστη

Περισσότεροι από 450.000 επιπλέον θάνατοι εκτιμάται ότι μπορεί να καταγραφούν παγκοσμίως μέσα στο επόμενο εξάμηνο, εξαιτίας της πρόσθετης ζέστης που αναμένεται να προκαλέσει το ισχυρό Ελ Νίνιο.

Η εκτίμηση των επιστημόνων αφορά την περίοδο Σεπτεμβρίου 2026 έως Φεβρουαρίου 2027 και αφορά θανάτους που θα προστεθούν σε εκείνους που ήδη συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες λόγω της κλιματικής κρίσης. Οι επιπτώσεις αναμένονται ιδιαίτερα έντονες σε χώρες όπως η Νιγηρία, η Ινδονησία, το Σουδάν, η Ινδία και η Βραζιλία, ενώ στις ΗΠΑ προβλέπονται περίπου 3.500 επιπλέον θάνατοι.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ένταση του φαινομένου έχει ήδη ξεπεράσει προηγούμενα επίπεδα, αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του. Παράλληλα, το Ελ Νίνιο συνδέεται με αυξημένους κινδύνους ξηρασίας, πυρκαγιών και πλημμυρών.

Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται για τον περιορισμό των επιπτώσεων είναι η καλύτερη πρόγνωση των επεισοδίων ακραίας ζέστης, η δημιουργία κλιματιζόμενων χώρων και η ενίσχυση των υγειονομικών δομών και της προστασίας των εργαζομένων σε εξωτερικούς χώρους.

Οι ερευνητές περιγράφουν το σημερινό Ελ Νίνιο και ως μια «καρτ ποστάλ από το μέλλον», καθώς ανεβάζει τις θερμοκρασίες σε επίπεδα που, εξαιτίας της κλιματικής κρίσης, προβλέπεται να αποτελούν πραγματικότητα σε περίπου 20 χρόνια.

«Η ενίσχυση της αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και η καλύτερη στόχευση των παρεμβάσεών μας μπορούν να σώσουν πολλές ζωές φέτος», ανέφερε η δρ Τάμα Κάρλετον από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ. Όπως τόνισε, όμως, σε δύο δεκαετίες οι σημερινές ακραίες θερμοκρασίες μπορεί να έχουν μετατραπεί στη «νέα κανονικότητα», γεγονός που καθιστά αναγκαία την προετοιμασία από τώρα.

Οι προβλέψεις βασίστηκαν σε επιστημονικές μεθόδους που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ της θερμοκρασίας και των επιπλέον θανάτων από ζέστη, μήνα προς μήνα, σε 24.378 περιοχές παγκοσμίως. Τα στοιχεία συνδυάστηκαν με τις προβλέψεις για την άνοδο της θερμοκρασίας λόγω του Ελ Νίνιο, ενώ ως βάση σύγκρισης χρησιμοποιήθηκε ο μέσος αριθμός θανάτων από ζέστη την περίοδο 1996-2025.

Οι επιπτώσεις, πάντως, δεν περιορίζονται στη δημόσια υγεία. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα έχει προειδοποιήσει ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να οδηγήσει περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, προκαλώντας παράλληλα αύξηση στις τιμές των τροφίμων.

Η καθηγήτρια Φριντερίκε Ότο του Imperial College London επισήμανε ότι το σημερινό Ελ Νίνιο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο επειδή εκδηλώνεται σε έναν πλανήτη ήδη σημαντικά θερμότερο εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας. Αυτό σημαίνει ότι πολλές περιοχές ενδέχεται να βιώσουν πρωτοφανή επίπεδα ζέστης, με σοβαρές συνέπειες για την υγεία, την επάρκεια τροφίμων και τους υδάτινους πόρους.

Όπως σημείωσε, το Ελ Νίνιο είναι ένα φαινόμενο που εμφανίζεται και υποχωρεί. Όσο όμως συνεχίζεται η καύση ορυκτών καυσίμων, κάθε νέο επεισόδιο εκδηλώνεται πάνω σε μια ολοένα θερμότερη βάση, καθιστώντας δυσκολότερη την προσαρμογή των κοινωνιών στις συνέπειές του.