Εξωδικαστικός: Νέοι κανόνες για την προστασία της κύριας κατοικίας και τη δεύτερη ευκαιρία

Σε ισχύ τίθενται από σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, δύο αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, οι οποίες αφορούν την προστασία της κύριας κατοικίας και τη δυνατότητα επανυποβολής αίτησης από οφειλέτες που έχουν απολέσει προηγούμενη ρύθμιση.

Η πρώτη αλλαγή δίνει τη δυνατότητα να διασωθεί η κύρια κατοικία μέσω της εκποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Η δεύτερη προβλέπει, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την υποβολή νέας αίτησης πριν συμπληρωθεί το προβλεπόμενο διάστημα των 12 μηνών.

Διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω άλλων περιουσιακών στοιχείων

Με το νέο πλαίσιο, οι πιστωτές έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν αντιπρόταση, η οποία θα προβλέπει την πώληση δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Στόχος είναι να μειωθεί το συνολικό χρέος και παράλληλα να προστατευθεί η κύρια κατοικία.

Για παράδειγμα, σε περίπτωση στεγαστικού δανείου ύψους 150.000 ευρώ και ύπαρξης οικοπέδου αξίας 50.000 ευρώ, η εκποίηση του οικοπέδου μπορεί να περιορίσει την οφειλή στις 100.000 ευρώ.

Εφόσον η αξία των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων επαρκεί για την κάλυψη ολόκληρου του χρέους, είναι δυνατόν να εξοφληθεί η οφειλή χωρίς να χρειαστεί να χαθεί η κύρια κατοικία.

Η συγκεκριμένη διαδικασία προϋποθέτει τη συμφωνία του οφειλέτη. Οι πιστωτές είναι εκείνοι που υποβάλλουν την αντιπρόταση, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει. Σε περίπτωση αποδοχής, η πώληση των συγκεκριμένων ακινήτων εντάσσεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης.

Για τον καθορισμό των δόσεων της νέας ρύθμισης υπολογίζονται, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη και όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του.

Δυνατότητα νέας αίτησης σε έξι μήνες

Η δεύτερη αλλαγή αφορά τους οφειλέτες που έχουν χάσει προηγούμενη ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Με το προηγούμενο καθεστώς απαιτούνταν η παρέλευση 12 μηνών προκειμένου να υποβληθεί νέα αίτηση. Πλέον, όταν επιλέγεται η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, η νέα αίτηση μπορεί να κατατεθεί μετά την παρέλευση έξι μηνών.

Για οφειλέτες που συνεχίζουν να τηρούν τη ρύθμιση αλλά ζητούν την επανεξέτασή της, απαιτείται να αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης κατά τουλάχιστον 20%, με βάση τα εισοδήματα και τα οικονομικά στοιχεία τους.

Η δυνατότητα επανυποβολής νωρίτερα προβλέπεται επίσης στην περίπτωση που η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, όπως μπορεί να συμβεί μετά την απώλεια περισσότερων από τριών δόσεων.

Ποιοι εντάσσονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό

Στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 μηνιαίες δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.

Η ελάχιστη δόση ανέρχεται σε 50 ευρώ ανά πιστωτή. Έτσι, ένας οφειλέτης με χρέη τόσο προς τράπεζα όσο και προς την Εφορία θα πρέπει να καταβάλλει συνολικά τουλάχιστον 100 ευρώ τον μήνα.

Από τι εξαρτάται το «κούρεμα»

Η διαγραφή μέρους της οφειλής δεν καθορίζεται από τον ίδιο τον οφειλέτη, αλλά προκύπτει μέσω του αλγορίθμου του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Για τον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη το εισόδημα, η περιουσιακή κατάσταση και η δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.

Κατά κανόνα, κάποιος που δεν έχει άλλη περιουσία πέρα από την κύρια κατοικία του μπορεί να λάβει μεγαλύτερη διαγραφή σε σύγκριση με οφειλέτη που έχει αντίστοιχο χρέος αλλά διαθέτει και επιπλέον ακίνητα.

Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί περίπου 70.000 επιτυχείς ρυθμίσεις μέσω του μηχανισμού, οι οποίες αφορούν αρχικές οφειλές συνολικού ύψους περίπου 20,5 δισ. ευρώ.