Ελ Νίνιο: Φόβοι για ακραία καιρικά φαινόμενα και έως 3 εκατ. εκτοπισμένους

Την ώρα που οι χώρες συζητούν στην Αττάλεια της Τουρκίας, στο πλαίσιο της COP31, τις επόμενες κινήσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, οι προβλέψεις για ένα ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο εντείνουν την ανησυχία. Το φαινόμενο, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να είναι το ισχυρότερο της τελευταίας χιλιετίας, αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Το Ελ Νίνιο αποτελεί φυσική κλιματική διακύμανση που χαρακτηρίζεται από την αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό και μπορεί να επηρεάσει τα καιρικά συστήματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Η εξέλιξή του προσθέτει νέα πίεση στις διαπραγματεύσεις της COP31, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρηματοδότηση των χωρών που έχουν περιορισμένες δυνατότητες να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις.

Οι μεταβολές στα καιρικά πρότυπα έχουν ήδη συνδεθεί με μεγάλες δασικές πυρκαγιές και καταστροφές καλλιεργειών στην Ινδονησία, έντονη ξηρασία στο Σουδάν, αλλά και εκτεταμένες πλημμύρες στον Ισημερινό και τη Σομαλία.

«Ενισχύουμε υπερβολικά την ένταση των καιρικών φαινομένων και το Ελ Νίνιο θα λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής κινδύνου», προειδοποίησε η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού, Σελέστ Σαούλο.

Σοβαρές είναι ήδη οι επιπτώσεις της ανομβρίας στις Νήσους Μάρσαλ, ένα μικρό νησιωτικό κράτος του Ειρηνικού που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις βροχοπτώσεις για την κάλυψη των αναγκών του σε νερό.

Η απεσταλμένη της χώρας στην COP31, Κάθι Τζέτνιλ-Κιτζίνερ, περιέγραψε μια κατάσταση που επιβαρύνεται από πολλαπλές κρίσεις. Όπως ανέφερε, η ξηρασία έχει ήδη πλήξει τις Νήσους Μάρσαλ, ενώ η χώρα καλείται ταυτόχρονα να αντιμετωπίσει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, η οποία απειλεί κατοικίες και αποθέματα πόσιμου νερού.

Το χρηματοδοτικό κενό για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Ένα από τα βασικά ζητήματα των διαπραγματεύσεων αφορά τους πόρους που απαιτούνται για να μπορέσουν οι φτωχότερες χώρες να προσαρμοστούν στις νέες κλιματικές συνθήκες. Πέρυσι, τα πλουσιότερα κράτη συμφώνησαν να τριπλασιάσουν τη χρηματοδότηση προς τις ευάλωτες χώρες, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με πλημμύρες, καύσωνες, πυρκαγιές και άλλες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα έχει εξασφαλιστεί μόνο ένα μικρό μέρος των 305 δισ. δολαρίων που απαιτούνται κάθε χρόνο έως το 2035, ενώ οι πλούσιες χώρες εξακολουθούν να καθυστερούν την εκπλήρωση των δεσμεύσεών τους.

Η Τζέτνιλ-Κιτζίνερ εξέφρασε την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι τα κράτη που έχουν συμβάλει λιγότερο στην πρόκληση της κλιματικής κρίσης καλούνται να επωμιστούν οικονομικές επιβαρύνσεις που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν.

Όπως υπογράμμισε, το Ελ Νίνιο επιδεινώνει περαιτέρω την κατάσταση, ενώ οι δυνατότητες των ευάλωτων χωρών να ανταποκριθούν παραμένουν περιορισμένες. Ζήτησε, μάλιστα, σημαντικά μεγαλύτερη χρηματοδότηση τόσο για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή όσο και για την αντιμετώπιση των απωλειών και ζημιών.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στις προτεραιότητες των πλούσιων κρατών, υποστηρίζοντας ότι, ενώ επικαλούνται έλλειψη διαθέσιμων πόρων, σημαντικά κονδύλια κατευθύνονται στην τεχνητή νοημοσύνη και στις στρατιωτικές δαπάνες, αντί να διατίθενται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Δύσκολες προβλέψεις για το 2027

Το Ελ Νίνιο αναμένεται να φτάσει στο αποκορύφωμά του τον Δεκέμβριο, με τις επιπτώσεις του να γίνονται αισθητές και κατά τη διάρκεια του 2027. Η πρόσθετη θερμική επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να καταστήσει την επόμενη χρονιά την πιο θερμή που έχει καταγραφεί.

Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για εντονότερους καύσωνες στις χερσαίες περιοχές, απώλειες στις καλλιέργειες και μεγάλες αποκλίσεις στις βροχοπτώσεις, με ορισμένες περιοχές να αντιμετωπίζουν ξηρασία και άλλες ακραίες βροχοπτώσεις. Στους ωκεανούς, παράλληλα, η αυξημένη θερμοκρασία των υδάτων ενδέχεται να προκαλέσει εκτεταμένη λεύκανση των κοραλλιών.

«Δεν θα είναι καθόλου εύκολη κατάσταση. Θα μοιάζει με επιταχυνόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη», εκτίμησε ο Μπιλ Χερ, επιστήμονας για το κλίμα και διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού Climate Analytics.

Ο ίδιος προειδοποίησε για τον κίνδυνο νέων ανθρωπιστικών κρίσεων, οι οποίες θα συνδέονται με την επισιτιστική και υδάτινη ασφάλεια, την ξηρασία και τις ακραίες πλημμύρες. Όπως σημείωσε, δεν φαίνεται να υπάρχει ακόμη επαρκής αντίληψη για το μέγεθος των απειλών.

Κίνδυνος εκτοπισμού έως και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην ανατολική Αφρική, όπου η επιδείνωση της ξηρασίας ενδέχεται να οδηγήσει περισσότερους ανθρώπους στην εγκατάλειψη των κατοικιών τους.

Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εκτιμά ότι οι εκτοπισμοί που θα συνδέονται με το Ελ Νίνιο μπορεί να φτάσουν έως και τα 3 εκατομμύρια ανθρώπους στην Κένυα, τη Σομαλία, το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα.

Ο βοηθός ύπατος αρμοστής της UNHCR, Αντόν Λέις Γκαρθία, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις προβλέψεις, τις οποίες χαρακτήρισε τις χειρότερες που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Όπως ανέφερε, παρότι αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών παρατηρούνται σε πολλές περιοχές του κόσμου, το ανατολικό τμήμα του Κέρατος της Αφρικής αποτελεί πεδίο ιδιαίτερης ανησυχίας.

Ενδεικτική της πίεσης είναι η κατάσταση στην Κένυα, όπου η παραγωγή αραβοσίτου έχει ήδη υποχωρήσει κατά 40%. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τα διαθέσιμα τρόφιμα για τους πρόσφυγες που φτάνουν στη χώρα και ταυτόχρονα δυσκολεύει τη δυνατότητά της να υποδεχθεί περισσότερους ανθρώπους.

Εκπρόσωποι περιβαλλοντικών οργανώσεων και ακτιβιστές που συμμετέχουν στη COP31 ζητούν άμεσες αποφάσεις, επισημαίνοντας ότι οι πληθυσμοί που πλήττονται από την κλιματική κρίση δεν μπορούν να περιμένουν νέες διπλωματικές δεσμεύσεις.

«Οι άνθρωποι που βιώνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν έναν ακόμη γύρο διπλωματικών υποσχέσεων», δήλωσε ο Μοχάμεντ Αντόου, ιδρυτής της κενυατικής δεξαμενής σκέψης Power Shift Africa.

ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ