Μια γιγαντιαία κοσμική σύγκρουση, που σημειώθηκε πριν από περίπου 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια, φαίνεται πως διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του Γαλαξία μας, σύμφωνα με νέα μελέτη που βασίζεται σε παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble.
Οι αστρονόμοι εντόπισαν ενδείξεις ότι ο νεαρός Γαλαξίας συγκρούστηκε και τελικά συγχωνεύθηκε με έναν μικρότερο γαλαξία νάνο, ο οποίος ονομάζεται LKH.
Η ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στην πολύπλοκη ιστορία του Γαλαξία μας και ενισχύει την εικόνα ότι η εξέλιξή του δεν ήταν αποκλειστικά αποτέλεσμα άστρων που σχηματίστηκαν στο εσωτερικό του.
Ο «χαμένος» γαλαξίας LKH
Η ονομασία LKH προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Low-energy–Kraken–Heracles και συνδέεται με προηγούμενες επιστημονικές μελέτες που είχαν εξετάσει την πιθανότητα αρχαίων συγχωνεύσεων στον Γαλαξία.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον αστροφυσικό Νταβίντε Μασάρι από το Αστεροσκοπείο Αστροφυσικής και Διαστημικής Επιστήμης της Μπολόνια, αναζήτησε τα ίχνη αυτού του αρχαίου γαλαξία μέσα από ομάδες άστρων που έχουν παραμείνει στον Γαλαξία μας.
Σύμφωνα με τον Μασάρι, η νέα έρευνα εντοπίζει ένα από τα πρώτα σημαντικά «τούβλα» από τα οποία σχηματίστηκε ο Γαλαξίας.
Τα αρχαία σμήνη που αποκάλυψαν τη σύγκρουση
Το κλειδί της ανακάλυψης ήταν τα σφαιρωτά σμήνη, δηλαδή τεράστιες και πυκνές συγκεντρώσεις άστρων που βρίσκονται γύρω από τον Γαλαξία.
Οι ερευνητές εντόπισαν έναν πληθυσμό σφαιρωτών σμηνών που φαίνεται ότι δεν προέρχεται από τον ίδιο τον Γαλαξία, αλλά ούτε και από κάποια άλλη γνωστή γαλαξιακή συγχώνευση.
Οι παρατηρήσεις του Hubble επέτρεψαν στους επιστήμονες να προσδιορίσουν με μεγάλη ακρίβεια την ηλικία και τη χημική σύσταση των σμηνών.
Τα δεδομένα συνδυάστηκαν με παρατηρήσεις της ευρωπαϊκής διαστημικής αποστολής Gaia, επιτρέποντας στους αστρονόμους να εντοπίσουν τα σμήνη που είχαν σχηματιστεί στον LKH.
Τα άστρα αυτά αποτελούν ουσιαστικά απομεινάρια ενός γαλαξία που δεν υπάρχει πλέον ως ανεξάρτητο σύστημα.
Ένας μικρός γαλαξίας με σημαντικό ρόλο
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο LKH είχε συνολική μάζα περίπου 500 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου.
Με τα σημερινά δεδομένα πρόκειται για έναν σχετικά μικρό γαλαξία. Η μάζα του ήταν ελαφρώς μεγαλύτερη από εκείνη του γαλαξία νάνου του Τοξότη, τον οποίο ο Γαλαξίας μας απορροφά ακόμη και σήμερα, και περίπου δέκα φορές μικρότερη από εκείνη του Μικρού Νέφους του Μαγγελάνου.
Πριν από 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια, ωστόσο, ο Γαλαξίας μας βρισκόταν ακόμη στα πρώτα στάδια της εξέλιξής του και ήταν πολύ μικρότερος. Ως αποτέλεσμα, η συγχώνευση με τον LKH αντιπροσώπευε σημαντική προσθήκη στη μάζα του νεαρού Γαλαξία, μαζί με άστρα, αέριο και σκοτεινή ύλη.
Μια ακόμη αρχαία συγχώνευση
Η νέα ανακάλυψη έρχεται να προστεθεί σε μια άλλη σημαντική συγχώνευση που έχουν ήδη εντοπίσει οι αστρονόμοι.
Περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, ο Γαλαξίας μας συγκρούστηκε με έναν άλλο γαλαξία, γνωστό ως Gaia–Sausage–Enceladus (GSE). Και εκείνος διέθετε τα δικά του σφαιρωτά σμήνη, τα οποία τελικά ενσωματώθηκαν στον Γαλαξία μας.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι μια σημαντική συγχώνευση είχε πραγματοποιηθεί ακόμη νωρίτερα, περίπου 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, ενισχύοντας την άποψη ότι η πρώιμη ιστορία του Γαλαξία ήταν ιδιαίτερα ταραχώδης.
Η σύγκρουση επηρέασε την εξέλιξή του
Μια τέτοια κοσμική σύγκρουση δεν θα είχε ως αποτέλεσμα μόνο την προσθήκη νέων άστρων στον Γαλαξία. Η συγχώνευση πιθανότατα προκάλεσε νέα κύματα σχηματισμού άστρων, επιταχύνοντας την ανάπτυξη του νεαρού γαλαξία.
Παράλληλα, τα άστρα που προέρχονταν από τον LKH έφεραν διαφορετική χημική σύσταση. Όταν αυτά εξελίχθηκαν και πέθαναν, απελευθέρωσαν στο διαστρικό περιβάλλον τα στοιχεία που είχαν δημιουργηθεί στο εσωτερικό τους.
Τα στοιχεία αυτά μπορούσαν στη συνέχεια να συμμετάσχουν στον σχηματισμό νέων γενεών άστρων και πλανητικών συστημάτων.
Έτσι, η σύγκρουση πιθανότατα δεν πρόσθεσε απλώς ύλη στον Γαλαξία, αλλά επηρέασε και τη χημική εξέλιξή του για δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο Γαλαξίας χτίστηκε και από άλλους γαλαξίες
Η νέα ανακάλυψη ενισχύει την εικόνα ότι τα πρώτα στάδια της εξέλιξης του Γαλαξία δεν βασίστηκαν αποκλειστικά σε άστρα που σχηματίστηκαν στο ίδιο το γαλαξιακό σύστημα.
Σημαντική ήταν και η συμβολή άστρων που γεννήθηκαν σε άλλους γαλαξίες και αργότερα ενσωματώθηκαν στον δικό μας.
Ο Γαλαξίας μας, επομένως, δεν αποτελεί ένα απομονωμένο κοσμικό οικοδόμημα, αλλά το αποτέλεσμα δισεκατομμυρίων ετών ανάπτυξης, συγκρούσεων και συγχωνεύσεων.
Τα αρχαία άστρα που εξακολουθούν να κινούνται μέσα στον Γαλαξία λειτουργούν ως «κοσμικά απολιθώματα», επιτρέποντας στους αστρονόμους να ανασυνθέσουν την ιστορία ενός γαλαξία που άρχισε να διαμορφώνεται πριν από σχεδόν ολόκληρη την ιστορία του Σύμπαντος.
